Đề án tốt nghiệp “Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số của Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư”

Việt Nam đang bước vào bối cảnh của nền kinh tế số, các công nghệ số đang phát triển một cách nhanh chóng và mạnh mẽ. Mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã được Đảng và Nhà nước đặt ra như là một giải pháp tất yếu và cấp bách để Việt Nam nâng cao
năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế. Tính đến thời điểm 31/12/2021, cả nước có gần 860.000 doanh nghiệp đang hoạt động, nhưng trên 97% các doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa1. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 diễn ra từ đầu năm 2020 đã khiến các cơ sở sản xuất kinh doanh tại Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề. Các doanh nghiệp Việt Nam với sức cạnh tranh còn thấp, chủ yếu quy mô nhỏ và siêu nhỏ càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Trung bình mỗi tháng có 11,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, thậm chí có cả các doanh nghiệp quy mô lớn. Nhu cầu chuyển đổi số trở nên cấp thiết để các cơ sở sản xuất kinh doanh đổi mới mô hình, chuyển dần các hoạt động kinh doanh trên các nền tảng số, tìm kiếm thêm thị trường, cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động, khả năng cạnh tranh, thích ứng với bối cảnh mới. Mặc dù trong thời gian vừa qua, hoạt động chuyển đổi số trên thực tế đã diễn ra như một nhu cầu tự nhiên của rất nhiều doanh nghiệp nhằm đáp ứng hành vi tiêu dùng đang thay đổi của khách hàng. Có thể dễ dàng nhận thấy một tỷ trọng không
nhỏ các cơ sở sản xuất kinh doanh đã ứng dụng các phần mềm, giải pháp vào hoạt động quản lý bán hàng, bán hàng trực tuyến, đa kênh, tiếp thị, quản lý quan hệ khách hàng, quản trị kênh phân phối. Tuy nhiên, với bản chất của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp có rất nhiều hạn chế về năng lực quản trị, công nghệ và tài chính. Chính vì vậy, để chuyển đổi số trong doanh nghiệp được nhanh và hiệu quả, bắt kịp với xu hướng tất yếu, ngoài yêu cầu về công nghệ, tài chính, các doanh nghiệp cần sự hỗ trợ từ các cơ quan có thẩm quyền.

pdf 90 trang | Chia sẻ: admin | Ngày: 15/04/2025 | Lượt xem: 171 | Lượt tải: 0 download
Bạn đang xem trước 25 trang tài liệu Đề án tốt nghiệp “Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số của Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư”, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

MỤC LỤC

DANH MỤC VIẾT TẮT............................................................................................i
DANH MỤC HÌNH...................................................................................................ii
LỜI CAM KẾT ....................................................................................................... iii
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1
Lý do chọn đề tài .....................................................................................................1
Tình hình nghiên cứu...............................................................................................2
Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................3
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................3
Phương pháp nghiên cứu và thu thập dữ liệu ..........................................................3
Kết cấu của đề án tốt nghiệp....................................................................................4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG DOANH
NGHIỆP VIỆT NAM................................................................................................5
1.1. TỔNG QUÁT VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG DOANH NGHIỆP............5
1.1.1. Khái niệm về chuyển đổi số trong doanh nghiệp ...................................5
1.1.2. Nội dung của chuyển đổi số doanh nghiệp.............................................6
1.1.3. Lợi ích của doanh nghiệp khi chuyển đổi số ..........................................7
1.2. CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM..........................14
1.2.1. Ứng dụng công nghệ số nói chung .......................................................14
1.2.2. Ứng dụng công nghệ số trong một số nghiệp vụ..................................16
1.2.3. Đầu tư cho chuyển đổi số của doanh nghiệp ........................................18
1.2.4. Mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp...............................18
1.2.5. Khó khăn, rào cản khi chuyển đổi số của doanh nghiệp ......................22
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ......................................................................................26

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI SỐ
CỦA CỤC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP, BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ.27
2.1. Tổng quan về Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư............27
2.1.1. Cơ cấu tổ chức..........................................................................................28
2.1.2. Vài nét hoạt động của Cục Phát triển doanh nghiệp ................................29
2.2. Thực trạng xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số
30
2.3. Thực trạng triển khai Chương trình Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số giai
đoạn 2021-2025 .....................................................................................................32
2.3.1. Mục tiêu của Chương trình.......................................................................32
2.3.2. Các nhiệm vụ, hoạt động hỗ trợ của Chương trình ..................................33
2.4. Đánh giá thực trạng hỗ trợ doanh nghiệp CĐS của Cục Phát triển doanh
nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.............................................................................34
2.4.1. Những kết quả đạt được ...........................................................................34
2.4.2. Một số khó khăn, hạn chế.........................................................................48
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ......................................................................................49
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HỖ TRỢ DOANH
NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI CỤC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP......50
3.1. Định hướng hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số trong thời gian tới ..............50
3.2. Kinh nghiệm của Singapore trong hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số .........51
3.3. Giải pháp thúc đẩy các hoạt động của Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp
chuyển đổi số giai đoạn 2021-2025.......................................................................53
3.3.1. Xây dựng các gói hỗ trợ cụ thể ................................................................54
3.3.2. Giải pháp phát triển khung đào tạo chuyển đổi số ...................................56
3.3.3. Giải pháp mở rộng cơ sở dữ liệu và mạng lưới các nhà cung cấp công
nghệ số tại Việt Nam ..........................................................................................58

3.4. Giải pháp bổ sung nguồn lực triển khai hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số .59
3.5. Giải pháp tăng cường phối hợp giữa Cục Phát triển doanh nghiệp với các đối
tác khác ..................................................................................................................60
3.6. Giải pháp chuyển đổi số hướng tới tăng trưởng xanh ....................................61
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ......................................................................................62
KẾT LUẬN ..............................................................................................................63
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................64
PHỤ LỤC I: PHIẾU ĐIỀU TRA VỀ HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN XÂY DỰNG LỘ
TRÌNH CHUYỂN ĐỔI SỐ .......................................................................................i
PHỤ LỤC II: DANH SÁCH DOANH NGHIỆP TRẢ LỜI KHẢO SÁT .......... iii
PHỤ LỤC III: TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT DOANH NGHIỆP ĐƯỢC
NHẬN GÓI HỖ TRỢ CHUYỂN ĐỔI SỐ..............................................................v

i

DANH MỤC VIẾT TẮT

Từ viết tắt Tên đầy đủ
AI Trí tuệ nhân tạo
CĐS Chuyển đổi số
CNTT Công nghệ thông tin
DNNN Doanh nghiệp nhà nước
DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa
KPI Chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động
PTDN Phát triển doanh nghiệp
MĐSS Mức độ sẵn sàng

ii

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 – Mô hình kinh doanh Canvas ........................................................................8
Hình 2 – Mô hình Ansoff ..........................................................................................10
Hình 3 – Mô hình quản trị hoạt động của Ernst & Young ........................................13
Hình 4 – Thực trạng chuyển đổi số của doanh nghiệp..............................................16
Hình 5 - Mức độ sử dụng phần mềm trong các hoạt động của doanh nghiệp ..........17
Hình 6 - Ngân sách để đầu tư cho chuyển đổi số......................................................18
Hình 8 - Thang đo lường mức độ sẵn sàng chuyển đổi số........................................20
Hình 8 - Mức độ sẵn sàng chuyển đổi số theo 07 khía cạnh của các doanh nghiệp
Việt Nam ...................................................................................................................21
Hình 9 – Khó khăn của doanh nghiệp khi chuyển đổi số .........................................23
Hình 10. Quá trình thẩm định và lựa chọn DN và giải pháp CĐS tiêu biểu.............48
Hình 11. Xây dựng quy trình hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng giải pháp CĐS trong
tương lai ....................................................................................................................59

iii

LỜI CAM KẾT

Đề án tốt nghiệp “Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số của Cục Phát
triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư” là nghiên cứu khoa học được thực hiện
bởi chính cá nhân tôi, dưới sự góp ý và hướng dẫn của PGS. TS Trịnh Thị Thu
Hương. Tôi xin cam đoan không sao chép, mà nội dung được trình bày dựa trên là
quan điểm của cá nhân tôi trong quá trình nghiên cứu. Những nguồn tài liệu được
sử dụng đảm bảo có nguồn gốc cụ thể, rõ ràng và được trích dẫn đúng theo quy
định.
Nếu có bất cứ vấn đề liên quan đến gian lận trong Đề án tốt nghiệp này, tôi xin
hoàn toàn chịu trách nhiệm theo quy định của nhà trường.

1

LỜI MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài
Việt Nam đang bước vào bối cảnh của nền kinh tế số, các công nghệ số đang
phát triển một cách nhanh chóng và mạnh mẽ. Mục tiêu nâng cao năng lực cạnh
tranh của các doanh nghiệp dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã được Đảng
và Nhà nước đặt ra như là một giải pháp tất yếu và cấp bách để Việt Nam nâng cao
năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế.
Tính đến thời điểm 31/12/2021, cả nước có gần 860.000 doanh nghiệp đang
hoạt động, nhưng trên 97% các doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa1. Tuy
nhiên, đại dịch COVID-19 diễn ra từ đầu năm 2020 đã khiến các cơ sở sản xuất
kinh doanh tại Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề. Các doanh nghiệp Việt Nam với
sức cạnh tranh còn thấp, chủ yếu quy mô nhỏ và siêu nhỏ càng trở nên khó khăn
hơn bao giờ hết. Trung bình mỗi tháng có 11,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị
trường, thậm chí có cả các doanh nghiệp quy mô lớn. Nhu cầu chuyển đổi số trở
nên cấp thiết để các cơ sở sản xuất kinh doanh đổi mới mô hình, chuyển dần các
hoạt động kinh doanh trên các nền tảng số, tìm kiếm thêm thị trường, cắt giảm chi
phí và nâng cao hiệu quả hoạt động, khả năng cạnh tranh, thích ứng với bối cảnh
mới.
Mặc dù trong thời gian vừa qua, hoạt động chuyển đổi số trên thực tế đã diễn
ra như một nhu cầu tự nhiên của rất nhiều doanh nghiệp nhằm đáp ứng hành vi tiêu
dùng đang thay đổi của khách hàng. Có thể dễ dàng nhận thấy một tỷ trọng không
nhỏ các cơ sở sản xuất kinh doanh đã ứng dụng các phần mềm, giải pháp vào hoạt
động quản lý bán hàng, bán hàng trực tuyến, đa kênh, tiếp thị, quản lý quan hệ
khách hàng, quản trị kênh phân phối. Tuy nhiên, với bản chất của các doanh nghiệp
nhỏ và vừa, doanh nghiệp có rất nhiều hạn chế về năng lực quản trị, công nghệ và
tài chính. Chính vì vậy, để chuyển đổi số trong doanh nghiệp được nhanh và hiệu
quả, bắt kịp với xu hướng tất yếu, ngoài yêu cầu về công nghệ, tài chính, các doanh
nghiệp cần sự hỗ trợ từ các cơ quan có thẩm quyền.

1 Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam 2022, Tổng Cục thống kê

2

Nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số đối với doanh nghiệp và
nên kinh tế Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã có nhiều định hướng quan trọng về
thúc đẩy năng lực chuyển đổi số, công nghệ của doanh nghiệp như Nghị quyết về
một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia Cuộc cách mạng công nghiệp lần
thứ tư (Nghị quyết 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị); Chương trình
Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Quyết định
749/QĐ-TTg ngày 3/6/2020 Thủ tướng Chính phủ); Chiến lược Quốc gia phát triển
kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Quyết định
411/QĐ-TTg ngày 31/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ),... Trong các chủ trương
đó, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số tại các doanh nghiệp là một trong các nhiệm
vụ trọng tâm để phát triển kinh tế số.
Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, của Chính phủ và Thủ
tướng Chính phủ, Cục Phát triển Doanh nghiệp, thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã
tiến hành triển khai nhiều giải pháp, hoạt động nhằm giúp các doanh nghiệp triển
khai công tác chuyển đổi số một cách hiệu quả trong thời gian vừa qua.
Chính vì vậy, tôi đã chọn Đề án tốt nghiệp với đề tài “Giải pháp hỗ trợ doanh
nghiệp chuyển đổi số của Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư”.
Tình hình nghiên cứu
Chuyển đổi số đã trở thành một chủ đề quan trọng và phổ biến trên thế giới.
Nhiều nghiên cứu đã được tiến hành nhằm đánh giá thực trạng chuyển đổi số trong
doanh nghiệp, như nghiên cứu của Fujitsu (2019) về chuyển đổi số toàn cầu năm
2019, nghiên cứu của Market Research Future (2018) về thị trường chuyển đổi số
toàn cầu năm 2018, v.v.
Ở trong nước, cũng có một số nghiên cứu về chuyển đổi số doanh nghiệp. Tiêu
biểu là Đề tài “Nghiên cứu đề xuất các chính sách, giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số
cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam” của Thạc Sỹ Chu Thái Hòa cùng các
tác giả; các Sổ tay hướng dẫn chuyển đổi số của Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ
Kế hoạch và Đầu tư.

3

Tuy nhiên, chưa có đề tài cụ thể về các chính sách, hoạt động, giải pháp của
Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhằm hỗ trợ, thúc đẩy doanh
nghiệp chuyển đổi số.

Luận văn liên quan