Đề án tốt nghiệp "Hoàn thiện công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại chi cục thuế quận Cầu Giấy"

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước (NSNN), là công cụ quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước. Kiểm tra thuế (KTT) có vai trò then chốt trong bảo đảm huy động đầy đủ, kịp thời nguồn thu từ thuế vào NSNN như nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý thuế (QLT). Hoạt động KTT là một trong những chức năng cơ bản nhất nhằm QLT cũng là giải pháp hiệu quả để ngăn ngừa và phát hiện hành vi vi phạm pháp luật thuế. Từ đó làm cho người nộp thuế (NNT ) biết rằng luôn có một hệ thống giám sát tồn tại, phát hiện các hành vi vi phạm của họ. Ngoài ra, những kẽ hở, bất hợp lý, trong các văn bản áp dụng pháp luật về thuế cũng giúp phát hiện để đề xuất với cơ quan cấp trên có thẩm quyền và là căn cứ để xây dựng chính sách, cơ chế QLT ngày càng hoàn thiện. Cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế là điều kiện thuận lợi để NNT thực hiện các nghĩa vụ về thuế, song cũng đòi hỏi cơ quan thuế (CQT) cần tăng cường, nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác KTT. Nhận thức rõ tầm quan trọng trong công tác KTT, Chi cục Thuế (CCT) quận Cầu Giấy thường xuyên hoàn thiện công tác KTT để góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ QLT. Tuy vậy, so với yêu cầu và nhiệm vụ đề ra, công tác KTT ở CCT quận Cầu Giấy còn tồn tại những hạn chế nhất định dẫn đến chất lượng công tác KTT chưa thực sự cao do nhiều yếu tố chủ quan, khách quan. CCT quận Cầu Giấy là Chi cục quản lý số lượng lớn doanh nghiệp (DN) trong địa bàn của Thành phố (17.897 doanh nghiệp hoạt động, tính đến ngày 31/12/2022). Thực tế một cán bộ phụ trách trung bình 238 doanh nghiệp (năm 2022), số lượng công việc lớn, áp lực công việc nhiều, dẫn đến bị quá tải công việc, năng suất và hiệu quả công việc chưa được cao là điều không tránh khỏi. Do đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bằng cách đào tạo các chương trình chuyên sâu, đặc biệt đối với các công chức thuế ở bộ phận kiểm tra là rất hữu ích. Ngoài ra, một nhân tố có tác động trực tiếp đến kết quả cuộc kiểm tra đó là phương pháp kiểm tra. Với sự tăng nhanh về số lượng doanh nghiệp đòi hỏi việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong hiện đại hóa công tác quản lý thuế và cải cách thủ tục hành chính thuế ngày càng cần được chú trọng và đổi mới. Do đó, để đẩy mạnh hiệu quả QLT, một trong những việc mà CCT quận Cầu Giấy cần làm là hoàn thiện một cách thường xuyên công tác KTT. Từ đó, huy động kịp thời, đầy đủ nguồn thu từ thuế vào NSNN. Với những lý do đã đề cập ở trên thì việc nghiên cứu đề án “Hoàn thiện công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại Chi cục Thuế quận Cầu Giấy” sẽ mang lại ý nghĩa thiết thực và có tính thực tiễn cao.

pdf 73 trang | Chia sẻ: admin | Ngày: 15/04/2025 | Lượt xem: 179 | Lượt tải: 1 download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề án tốt nghiệp "Hoàn thiện công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại chi cục thuế quận Cầu Giấy", để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

MỤC LỤC

MỤC LỤC.................................................................................................................. i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT........................................................................ iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................v
DANH MỤC SƠ ĐỒ ............................................................................................... vi
LỜI CAM KẾT ...................................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1: CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TRA THUẾ VỚI DOANH
NGHIỆP.....................................................................................................................6
1.1. Một số vấn đề lý luận về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp....................6
1.1.1. Khái niệm ..................................................................................................6
1.1.2. Đặc điểm của kiểm tra thuế ......................................................................6
1.1.3 Các yêu cầu trong công tác kiểm tra thuế................................................7
1.1.4 Vai trò của công tác kiểm tra thuế ...........................................................8
1.1.5 Các bên tham gia.......................................................................................8
1.1.6 Nguyên tắc kiểm tra thuế ........................................................................10
1.1.7 Phân loại Kiểm tra ..................................................................................11
1.1.8 Phương pháp kiểm tra thuế ....................................................................11
1.1.9 Nội dung kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp .......................................13
1.2 Các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác kiểm tra thuế đối với các doanh
nghiệp ở cơ quan thuế cấp Chi cục ....................................................................15
1.2.1 Nhân tố chủ quan....................................................................................16
1.2.2. Nhóm nhân tố khách quan .....................................................................17
1.3 Quy trình kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ...........................................17
1.3.1 Kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế:.................................18
1.3.2 Kiểm tra tại trụ sở của NNT: ..................................................................21
1.4 Các chỉ tiêu cơ bản đánh giá kết quả công tác kiểm tra thuế đối với doanh
nghiệp....................................................................................................................22
1.4.1 Tỷ lệ doanh nghiệp đã kiểm tra ...............................................................22
1.4.2 Tỷ lệ doanh nghiệp kiểm tra phát hiện có sai phạm...............................23

ii

1.4.3 Số thuế truy thu bình quân một cuộc kiểm tra .......................................23
1.4.4 Số doanh nghiệp đã kiểm tra trên số cán bộ của bộ phận kiểm tra.....24
1.4.5 Tỷ lệ số thuế truy thu sau thanh tra, kiểm tra trên tổng thu nội địa do
ngành thuế quản lý............................................................................................25
1.4.6 Sự hài lòng của NNT đối với công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan
thuế.....................................................................................................................25
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI
DOANH NGHIỆP TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN CẦU GIẤY GIAI ĐOẠN 2018
– 2022.........................................................................................................................26
2.1. Giới thiệu về Chi cục Thuế quận Cầu Giấy ...............................................26
2.1.1. Quá trình hình thành của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy .....................26
2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy .................26
2.1.3. Tổ chức bộ máy và nhân sự của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy ...........28
2.2. Các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận
Cầu Giấy giai đoạn 2018 - 2022 ..........................................................................29
2.2.1. Nhóm nhân tố chủ quan .........................................................................29
2.2.2. Nhóm nhân tố khách quan .....................................................................31
2.3. Thực trạng công tác kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Cầu Giấy giai
đoạn 2018-2022.....................................................................................................32
2.3.1. Tình hình áp dụng quy trình kiếm tra thuê tại CCT quận Cầu Giấy giai
đoạn 2018-2022 .................................................................................................32
2.3.2. Công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại Chi cục Thuế quận Cầu
giấy giai đoạn 2018 – 2022...................................................................................32
2.4. Đánh giá chung về công tác kiểm tra thuế tại Chi cục Thuế quận Cầu
Giấy giai đoạn 2018-2022 ....................................................................................40
2.4.1. Kết quả đạt được......................................................................................40
2.4.2 Đánh giá kết quả công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại Chi
cục Thuế quận Cầu Giấy dựa trên các chỉ tiêu cơ bản đánh giá kết quả công
tác kiểm tra thuế. ...............................................................................................41

iii

CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM TRA
THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TẠI CHI CỤC THUẾ QUẬN CẦU GIẤY
ĐẾN NĂM 2027.......................................................................................................45
3.1. Dự báo tình tình kinh tế - xã hội và sự phát triển các doanh nghiệp trên
địa bàn quận Cầu Giấy đến năm 2027...............................................................45
3.2. Các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại
Chi cục Thuế quận Cầu Giấy đến năm 2027.....................................................46
3.2.1. Tổ chức chương trình đào tạo chuyên sâu cho cán bộ làm công tác
kiểm tra thuế và kế toán của các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn quận
Cầu Giấy ............................................................................................................46
3.2.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin phân tích tập trung kế
hoạch kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế ..........................................................51
3.2.3 Nâng cao hiệu quả ứng dụng kỹ thuật quản lý rủi ro vào tất cả các
khâu của hoạt động kiểm tra thuế ..................................................................56
3.2.4 Công tác phối hợp của các bộ phận chức năng trong nội bộ Chi cục
............................................................................................................................58
KẾT LUẬN..............................................................................................................61
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................62

iv

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ cái viết tắt/ký hiệu Cụm từ đầy đủ
CCT Chi cục Thuế
CNTT Công nghệ thông tin
CQT Cơ quan thuế
CSDL Cơ sở dữ liệu
DN Doanh nghiệp
GTGT Giá trị gia tăng
HSKT Hồ sơ khai thuế

KTNDP

Kê khai, Kế toán thuế, Tin học,
Nghiệp vụ, Dự toán, Pháp chế
KTT Kiểm tra thuế
NNT Người nộp thuế
NSNN Ngân sách nhà nước
PTDL-CC Phân tích dữ liệu cải cách
QLNN Quản lý nhà nước
QLT Quản lý thuế
TNCN Thu nhập cá nhân
TNDN Thu nhập doanh nghiệp
VPHC Vi phạm hành chính

v

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Kế hoạch kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế giai đoạn 2018-2022 của
Chi cục Thuế quận Cầu Giấy ....................................................................................34
Bảng 2.2: Tình hình điều chỉnh kế hoạch kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế giai
đoạn 2018-2022 của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy................................................35
Bảng 2.3: Kết quả kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế giai đoạn 2018 –
2022 của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy....................................................................37
Bảng 2.4: Kết quả kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế giai đoạn 2018-2022 tại Chi cục
Thuế quận Cầu Giấy..................................................................................................39
Bảng 3.1: Chương trình đào tạo chuyên sâu...........................................................47

vi

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Quy trình kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế......................20
Sơ đồ 1.2: Các bước kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở người nộp thuế..................21
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Chi cục Thuế quận Cầu Giấy, Hà Nội .....................29

vii

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan bản Đề án là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của
tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong đề án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ ĐỀ ÁN
(Ký, ghi rõ họ tên)

Nguyễn Thị Ngọc Ánh

1

MỞ ĐẦU

1. Đặt vấn đề
Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước (NSNN), là công cụ quản
lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước. Kiểm tra thuế (KTT) có vai trò then
chốt trong bảo đảm huy động đầy đủ, kịp thời nguồn thu từ thuế vào NSNN như
nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý thuế (QLT). Hoạt động KTT là một trong
những chức năng cơ bản nhất nhằm QLT cũng là giải pháp hiệu quả để ngăn ngừa và
phát hiện hành vi vi phạm pháp luật thuế. Từ đó làm cho người nộp thuế (NNT ) biết
rằng luôn có một hệ thống giám sát tồn tại, phát hiện các hành vi vi phạm của họ.
Ngoài ra, những kẽ hở, bất hợp lý, trong các văn bản áp dụng pháp luật về thuế
cũng giúp phát hiện để đề xuất với cơ quan cấp trên có thẩm quyền và là căn cứ
để xây dựng chính sách, cơ chế QLT ngày càng hoàn thiện.
Cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế là điều kiện thuận lợi để NNT thực hiện các
nghĩa vụ về thuế, song cũng đòi hỏi cơ quan thuế (CQT) cần tăng cường, nâng cao
hơn nữa hiệu quả công tác KTT.
Nhận thức rõ tầm quan trọng trong công tác KTT, Chi cục Thuế (CCT) quận
Cầu Giấy thường xuyên hoàn thiện công tác KTT để góp phần thực hiện tốt nhiệm
vụ QLT. Tuy vậy, so với yêu cầu và nhiệm vụ đề ra, công tác KTT ở CCT quận Cầu
Giấy còn tồn tại những hạn chế nhất định dẫn đến chất lượng công tác KTT chưa
thực sự cao do nhiều yếu tố chủ quan, khách quan. CCT quận Cầu Giấy là Chi cục
quản lý số lượng lớn doanh nghiệp (DN) trong địa bàn của Thành phố (17.897
doanh nghiệp hoạt động, tính đến ngày 31/12/2022). Thực tế một cán bộ phụ trách
trung bình 238 doanh nghiệp (năm 2022), số lượng công việc lớn, áp lực công việc
nhiều, dẫn đến bị quá tải công việc, năng suất và hiệu quả công việc chưa được cao
là điều không tránh khỏi. Do đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bằng
cách đào tạo các chương trình chuyên sâu, đặc biệt đối với các công chức thuế ở bộ
phận kiểm tra là rất hữu ích. Ngoài ra, một nhân tố có tác động trực tiếp đến kết quả
cuộc kiểm tra đó là phương pháp kiểm tra. Với sự tăng nhanh về số lượng doanh
nghiệp đòi hỏi việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong hiện đại hóa công

2

tác quản lý thuế và cải cách thủ tục hành chính thuế ngày càng cần được chú trọng
và đổi mới. Do đó, để đẩy mạnh hiệu quả QLT, một trong những việc mà CCT quận
Cầu Giấy cần làm là hoàn thiện một cách thường xuyên công tác KTT. Từ đó, huy
động kịp thời, đầy đủ nguồn thu từ thuế vào NSNN.
Với những lý do đã đề cập ở trên thì việc nghiên cứu đề án “Hoàn thiện
công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại Chi cục Thuế quận Cầu Giấy” sẽ
mang lại ý nghĩa thiết thực và có tính thực tiễn cao.
2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài
KTT là một chức năng quan trọng của hoạt động QLT nên rất nhiều đề tài
nghiên cứu khoa học về công tác kiểm tra với sự tham gia nghiên cứu của các nhà
quản lý, nhà khoa học, các nghiên cứu sinh và học viên cao học đã được ra đời.
Mỗi công trình nghiên cứu đều đề cập đến từng khía cạnh cụ thể của công tác
KTT như: Thứ nhất, bài báo khoa học “Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt
động thanh tra, KTT ở Việt Nam” của Lê Xuân Trường được đăng trên Tạp chí Tài
chính tháng 10/2014. Tác giả đã nêu ra những hạn chế, bất cập của hành lang pháp
lý trong hoạt động KTT như thẩm quyền của CQT khi thanh tra, kiểm tra còn bị
nhiều hạn chế. Cụ thể: pháp luật hiện hành quy định CQT không có quyền kiểm tra
đột xuất tài sản của người nộp thuế kể cả khi phát hiện có dấu hiệu gian lận thuế,
trốn thuế quyền kiểm kê tài sản chỉ áp dụng khi kiểm tra tại trụ sở NNT. Điều này
hàm ý rằng, việc kê khai tài sản đã được báo trước vì khi quyết định kiểm tra đã
được ban hành thì NNT có thể biết rằng họ có khả năng bị kiểm kê tài sản. Tiếp
theo là trong các văn bản pháp luật của từng sắc thuế còn thiếu tính cụ thể, minh
bạch dẫn đến những lỗ hổng, gây khó khăn trong việc thi hành pháp luật, hay các
thủ tục cần phải thực hiện trong công tác KTT mặc dù đã được bổ sung nhưng vẫn
chưa được quy định đầy đủ. Từ đó, tác giả đã đưa ra những định hướng hoàn thiện
hành lang pháp lý để nâng cao hiệu quả hoạt động KTT ở Việt Nam. Một là, cần
nghiên cứu về việc cho cơ quan thuế quyền kiểm kê tài sản đột xuất. Hai là, cần rà
soát lại toàn bộ hệ thống văn bản luật và hướng dẫn thi hành pháp luật về thuế để
sửa đổi những nội dung không rõ ràng, có thể hiểu nhiều cách khác nhau. Ba là, tiếp

3

tục và thường xuyên rà soát để bổ sung cho đầy đủ truy trình cần thiết phải thực
hiện trong quá trình KTT để tránh sự vận dụng tùy tiện của người thực thi pháp luật.
Hay một bài báo khoa học khác “Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra thuế đối với
doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Hà Nội” của của Đinh Tiến Hải, Chu
Duy được đăng trên Tạp chí Tài chính tháng 10/2017. Tác giả đã nêu lên khái quát
kết quả thu ngân sách từ các DN ngoài quốc doanh trên địa bàn Hà Nội trong năm
2014, 2015, 2016 từ đó thể hiện rõ được hiệu quả khi siết chặt công tác kiểm tra
đồng thời tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm tra thuế đối
với DN ngoài quốc doanh trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Thứ ba, bài báo khoa học
“Đánh giá khả năng nhận diện và kiểm soát rủi ro về thuế của doanh nghiệp vừa và
nhỏ tại Thành phố Hồ Chí Minh” của Nguyễn Ý Nguyên Hân & Đàm Thị Hải Âu
& Nguyễn Thị Minh Đức được đăng trên Tạp chí Công thương tháng 3/2019. Các
tác giả đã đánh giá khả năng nhận diện rủi ro về thuế, đánh giá các biện pháp mà
DN nhỏ và vừa sử dụng để kiểm soát rủi ro về thuế. Từ đó, tác giả nhìn nhận các rủi
ro về thuế một cách đúng đắn cũng như xác định các biện pháp kiểm soát rủi ro phù
hợp.
Hay ngay cả các Đề án nghiên cứu đã được đề cập đến như đề án thạc sĩ kinh
tế “Áp dụng QLRR trong thanh tra, kiểm tra thuế” (năm 2022) của Nguyễn Thị Thu
Vân (Học viện Tài chính), tác giả đã nêu được khái quát lý luận về QLRR trong
KTT và phân tích thực trạng ở cấp chiến lược (Tổng cục Thuế) và cấp hoạch định
triển khai (các Cục Thuế địa phương), cấp chiến thuật (ở các CCT). Đề án đã chỉ ra
ba nhóm tiêu chí để đánh giá rủi ro gồm: phân loại NNT, đánh giá mức độ rủi ro về
thuế và tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro tờ khai thuế. Trong giải pháp, đề án nhấn
mạnh “để hoạt động kiểm tra, thanh tra thuế đạt hiệu quả cao, cần phải tổ chức hoạt
động KTT theo hướng chuyên sâu, chuyên nghiệp”.
Ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu khoa học khác đã công bố về KTT
tại Việt Nam. Qua tóm tắt nội dung đã được nghiên cứu về KTT ta có thể thấy đến
hiện tại chưa có công trình nghiên cứu nào nói về hoạt động KTT đối với DN do
CCT Quận Cầu Giấy quản lý. Tuy nhiên, những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt
Nam và trên thế giới đã được đề cập ở các công trình khoa học khác. Đây sẽ là nền

4

tảng lý luận mà đề án này có thể kế thừa để nghiên cứu chuyên sâu.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề án là đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác
KTT đối với DN tại CCT quận Cầu Giấy. Để đạt được những mục tiêu đề ra, đề án
phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Đánh giá thực trạng công tác KTT đối với DN tại CCT quận Cầu Giấy.
- Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KTT đối với DN tại CCT
quận Cầu Giấy.
- Hệ thống hóa những lý luận về KTT đối với các DN.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
a) Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động KTT đối với DN.
b) Phạm vi nghiên cứu
+ Nghiên cứu về nội dung: Hoạt động KTT đối với DN, bao gồm kiểm tra tại
trụ sở CQT và kiểm tra tại trụ sở NNT. Đề án không thực hiện nghiên cứu về các
hoạt động kiểm tra nội bộ cơ quan thuế.
+ Nghiên cứu về không gian: Công tác KTT với những DN do CCT quận Cầu
Giấy quản lý.
+ Nghiên cứu về thời gian: Nghiên cứu về thực trạng giai đoạn 2018 – 2022.
Đề xuất giải pháp đến năm 2027.
5. Phƣơng pháp nghiêm cứu
a) Phương pháp thu thập số liệu
+ Số liệu thứ cấp: Các số liệu thứ cấp được thu thập thông qua các phần mềm
quản lý dữ liệu chuyên môn; Các báo cáo tổng kết năm; Các bài viết có liên quan
đến đề tài nghiên cứu trên website Tổng cục thuế, các bài viết trên Tạp chí Thuế,...
b) Phương pháp tổng hợp, phân tích
Trên cơ sở các nguồn dữ liệu đã thu thập được nêu trên, tác giả tiến hành sử

5

dụng các phương pháp tổng hợp thống kê, phương pháp thống kê mô tả và các
phương pháp phân tích khác phục vụ cho việc nghiên cứu đề án.
6. Kết cấu của đề án
Ngoài phần lời mở đầu, phần kết luận, bài đề án được chia thành 3 chương:
Chương 1: Các vấn đề lý luận về KTT với DN.
Chương 2: Thực trạng công tác KTT đối với DN tại CCT quận Cầu Giấy giai đoạn
2018– 2022.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác KTT đối với DN tại CCT
quận Cầu Giấy đến năm 2027.

Luận văn liên quan