Đề án tốt nghiệp "Quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh vĩnh phúc"
Trong những năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản pháp luật, cơ chế, chính sách về quản lý đầu tư nói chung, đối với lĩnh vực khu công nghiệp, khu kinh tế nói riêng. Nhờ đó quản lý nhà nước đối với đầu tư vào các khu công nghiệp có nhiều thành tựu, góp phần quan trọng trong việc huy động vốn đầu tư, phát triển kinh tế. Khu công nghiệp tập trung với những ưu thế đặc biệt về thủ tục hành chính, cơ chế quản lý, tài chính, thuế quan đã trở thành môi trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Các khu công nghiệp đóng vai trò tích cực vào việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã giúp duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tạo lập năng suất công nghiệp mới và có hiệu quả cho nền kinh tế. Với những lợi thế về phát triển các khu công nghiệp, trong những năm gần đây, Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp. Tính đến hết năm 2022, các khu công nghiệp của tỉnh Vĩnh Phúc thu hút 426 dự án đầu tư, trong đó có 87 dự án DDI và 339 dự án FDI. Riêng về thu hút vốn FDI của tỉnh đã có 15 dự án đầu tư mới và 24 dự án điều chỉnh tăng vốn, trong đó tập trung vào các nhóm ngành: Sản xuất phụ tùng ô tô, xe máy, điện tử, máy tính, may mặc, vật liệu xây dựng và chế biến các sản phẩm công nghiệp khác. Đặc biệt, trong số các dự án FDI mới, tỉnh Vĩnh Phúc đã thu hút được 2 dự án có tổng vốn đầu tư trên 50 triệu USD là dự án nhà máy Ojitex Vĩnh Phúc gia công các sản phẩm bao bì chất lượng cao và dự án sản xuất, kinh doanh ghế Sofa, đệm và trang trí nội thất của Nitori Việt Nam. Tuy nhiên, thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp ở Vĩnh Phúc vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh, vẫn còn những khó khăn, thách thức đối với địa phương trong việc duy trì và đẩy mạnh thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư vào các khu công nghiệp. Điều này xuất phát từ những hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn như: Một số quy định của luật pháp, cơ chế, chính sách còn chưa phù hợp, chồng chéo, thiếu và chưa đồng bộ; việc phân cấp, ủy quyền chưa được thực hiện mạnh mẽ, đầy đủ, cơ quan quản lý chưa có chế tài xử phạt nên chưa tạo được hành lang pháp lý giúp doanh nghiệp đi đúng hướng. Điều này làm giảm hiệu lực và hiệu quả của quản lý nhà nước nói chung, trong lĩnh vực đầu tư phát triển các khu công nghiệp nói riêng. Do đó, cần đánh giá đúng thực trạng để có những chính sách nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới.
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................vi
DANH MỤC BẢNG...............................................................................................vii
DANH MỤC HÌNH...............................................................................................viii
LỜI MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN MỘT TỈNH...........6
1.1. Khái quát chung về khu công nghiệp..............................................................6
1.1.1. Khái niệm khu công nghiệp.....................................................................6
1.1.2. Đặc điểm của khu công nghiệp................................................................7
1.1.3. Vai trò của khu công nghiệp....................................................................9
1.1.4. Các hình thức đầu tư vào khu công nghiệp............................................11
1.2. Quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn một tỉnh.13
1.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa
bàn một tỉnh.....................................................................................................13
1.2.2. Nội dung của quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên
địa bàn một tỉnh...............................................................................................14
1.2.3. Các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công
nghiệp trên địa bàn một tỉnh.............................................................................17
1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công
nghiệp trên địa bàn một tỉnh.............................................................................20
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐẦU TƯ VÀO CÁC
KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC...............................23
2.1. Thực trạng phát triển của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
giai đoạn 2017 - 2022...........................................................................................23
2.1.1. Khái quát về tỉnh Vĩnh Phúc..................................................................23
2.1.2. Tình hình thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn Vĩnh
Phúc.................................................................................................................26
2.2. Thực trạng quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn
tỉnh Vĩnh Phúc......................................................................................................31
2.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý.........................................................................31
2.2.2. Công tác quy hoạch................................................................................33
2.2.3. Cơ chế, chính sách thu hút đầu tư..........................................................35
2.2.4. Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng...............................................................37
2.2.5. Cải cách thủ tục hành chính...................................................................41
2.2.6. Xúc tiến đầu tư.......................................................................................43
2.2.7. Công tác thanh tra, kiểm tra...................................................................44
2.3. Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên
địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.........................................................................................45
2.3.1. Kết quả đạt được....................................................................................45
2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân........................................................................46
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
.................................................................................................................................49
3.1. Kinh nghiệm của một số địa phương trong quản lý nhà nước về đầu tư vào
các khu công nghiệp và bài học đối với tỉnh Vĩnh Phúc.......................................49
3.1.1. Kinh nghiệm của một số địa phương......................................................49
1.3.2. Bài học cho tỉnh Vĩnh Phúc....................................................................53
3.2. Bối cảnh và quan điểm thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn
tỉnh Vĩnh Phúc......................................................................................................54
3.2.1. Bối cảnh thu hút đầu tư..........................................................................54
3.2.2. Quan điểm thu hút đầu tư vào KCN.......................................................56
3.3. Một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công
nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc......................................................................57
3.3.1. Hoàn thiện công tác quy hoạch..............................................................57
3.3.2. Hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư.........................................59
3.3.3. Cải thiện môi trường đầu tư...................................................................61
3.3.4. Đổi mới công tác xúc tiến đầu tư...........................................................63
3.3.5. Nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, thanh tra..................................65
KẾT LUẬN.............................................................................................................68
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................70
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT Từ viết tắt Từ được viết tắt
1 BCC Hợp đồng hợp tác kinh doanh
2 BO Xây dựng - Vận hành
3 BOT Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao
4 BT Xây dựng - Chuyển giao
5 CP Chính phủ
6 DDI Đầu tư trực tiếp trong nước
7 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài
8 GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn
9 HĐND Hội đồng nhân dân
10 KCN Khu công nghiệp
11 KCX Khu chế xuất
12 KKT Khu kinh tế
13 PCI Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh
14 UBND Ủy ban nhân dân
15 UNIDO Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc
16 VCCI Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Tình hình dân số và lao động tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2017 –
2022.............................................................................................26
Bảng 2.2. Danh mục các KCN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc được Thủ tướng Chính
phủ phê duyệt quy hoạch.................................................................
....27
Bảng 2.3. Số lượng dự án và vốn đầu tư của doanh nghiệp trong KCN Vĩnh Phúc
giai đoạn 2017 – 2022...........................................................................
...29
Bảng 2.4. Tình hình kinh doanh của doanh nghiệp trong KCN Vĩnh Phúc giai đoạn
2017 – 2022....................................................................................30
Bảng 2.5. Tình hình giải quyết việc làm trong các KCN Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 –
2022.............................................................................................31
Bảng 2.6. Kết quả thanh tra, kiểm tra sau cấp phép đầu tư của Ban Quản lý các
KCN tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 –
2022......................................................44
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1. Quy mô nền kinh tế tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 –
2022...................24
Hình 2.2. Cơ cấu kinh tế tỉnh Vĩnh Phúc năm
2022........................................25
Hình 2.3. Tỷ lệ lấp đầy một số KCN trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc năm
2022...........28
Hình 2.4. Mô hình tổ chức quản lý nhà nước về KCN ở Việt Nam......................
32
Hình 2.5. Dư địa phát triển các KCN đã quy hoạch tại Vĩnh
Phúc.......................33
Hình 2.6. Các KCN được đề xuất mới tại Vĩnh Phúc giai đoạn 2021 –
2030...........34
Hình 2.7. Tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2022......
36
Hình 2.8. Top 10 địa phương dẫn đầu về Chỉ số cơ sở hạ tầng năm
2021...............38
Hình 2.9. Chỉ số cải cách thủ tục hành chính của UBND 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu
năm 2021.......................................................................................42
Hình 3.1. Các tỉnh, thành phố có số lượng KCN đang hoạt động lớn nhất cả nước
năm 2022.........................................................................................
....49
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản pháp luật, cơ
chế, chính sách về quản lý đầu tư nói chung, đối với lĩnh vực khu công nghiệp, khu
kinh tế nói riêng. Nhờ đó quản lý nhà nước đối với đầu tư vào các khu công nghiệp
có nhiều thành tựu, góp phần quan trọng trong việc huy động vốn đầu tư, phát triển
kinh tế. Khu công nghiệp tập trung với những ưu thế đặc biệt về thủ tục hành chính,
cơ chế quản lý, tài chính, thuế quan đã trở thành môi trường hấp dẫn đối với các nhà
đầu tư trong nước và nước ngoài. Các khu công nghiệp đóng vai trò tích cực vào
việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã giúp duy trì tốc độ tăng
trưởng cao, tạo lập năng suất công nghiệp mới và có hiệu quả cho nền kinh tế.
Với những lợi thế về phát triển các khu công nghiệp, trong những năm gần
đây, Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong thu hút đầu tư vào các khu
công nghiệp. Tính đến hết năm 2022, các khu công nghiệp của tỉnh Vĩnh Phúc thu
hút 426 dự án đầu tư, trong đó có 87 dự án DDI và 339 dự án FDI. Riêng về thu hút
vốn FDI của tỉnh đã có 15 dự án đầu tư mới và 24 dự án điều chỉnh tăng vốn, trong
đó tập trung vào các nhóm ngành: Sản xuất phụ tùng ô tô, xe máy, điện tử, máy
tính, may mặc, vật liệu xây dựng và chế biến các sản phẩm công nghiệp khác. Đặc
biệt, trong số các dự án FDI mới, tỉnh Vĩnh Phúc đã thu hút được 2 dự án có tổng
vốn đầu tư trên 50 triệu USD là dự án nhà máy Ojitex Vĩnh Phúc gia công các sản
phẩm bao bì chất lượng cao và dự án sản xuất, kinh doanh ghế Sofa, đệm và trang
trí nội thất của Nitori Việt Nam.
Tuy nhiên, thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp ở Vĩnh Phúc vẫn
chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh, vẫn còn những khó khăn, thách
thức đối với địa phương trong việc duy trì và đẩy mạnh thu hút hiệu quả nguồn vốn
đầu tư vào các khu công nghiệp. Điều này xuất phát từ những hạn chế trong hoạt
động quản lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn như: Một số
quy định của luật pháp, cơ chế, chính sách còn chưa phù hợp, chồng chéo, thiếu và
chưa đồng bộ; việc phân cấp, ủy quyền chưa được thực hiện mạnh mẽ, đầy đủ, cơ
quan quản lý chưa có chế tài xử phạt nên chưa tạo được hành lang pháp lý giúp
2
doanh nghiệp đi đúng hướng. Điều này làm giảm hiệu lực và hiệu quả của quản lý
nhà nước nói chung, trong lĩnh vực đầu tư phát triển các khu công nghiệp nói riêng.
Do đó, cần đánh giá đúng thực trạng để có những chính sách nhằm hoàn thiện quản
lý nhà nước về đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong
thời gian tới.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp và quản lý nhà nước về đầu tư vào
các khu công nghiệp là đề tài nhận được sự quan tâm của các các nhà quản lý, nhà
tư vấn hoạch định chính sách. Một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ cũng đã đề cập
đến vấn đề này. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau:
Nghiên cứu “Thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai”
của tác giả Ngô Tiến Dùng (2014) đã hệ thống hoá những vấn đề lý luận về thu hút
đầu tư vào các khu công nghiệp. Tác giả cũng đưa ra những kinh nghiệm của một số
địa phương trong thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp và rút ra những bài
học đối với tỉnh Đồng Nai. Tiếp đến, nghiên cứu khái quát về thực trạng phát triển
các khu công nghiệp của tỉnh Đồng Nai và chỉ ra những kết quả, hạn chế trong thu
hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Đồng Nai. Từ đó, tác giả đã đề xuất
các giải pháp nhằm thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai.
Nghiên cứu “Quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công
nghiệp tại tỉnh Lào Cai” của Nguyễn Xuân Chiến (2019) đã khái quát những vấn
đề về khái niệm, đặc điểm, nội dung và công cụ quản lý nhà nước về thu hút dự án
đầu tư vào các khu công nghiệp. Nghiên cứu cũng xây dựng các tiêu chí đánh giá và
các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu
công nghiệp. Trên cơ sở đó, tác giả phân tích thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng
đến quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp tại tỉnh Lào
Cai trong giai đoạn 2015 - 2018. Cuối cùng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể
nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về thu hút dự án đầu tư vào các khu công nghiệp
tại tỉnh Lào Cai trong giai đoạn 2020 đến 2025.

