Luận văn CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÀI LÒNG CỦA HÀNH KHÁCH QUỐC TẾ ĐỐI VỚI CÁC CHUYẾN BAY QUỐC NỘI CỦA VIETNAM AIRLINES
Tính cấp thiết của đề tài
Với tốc độ tăng trưởng giai đoạn năm 2010 tới 2019 đạt trên 15% mỗi năm, thị
trường hàng không Việt Nam được đánh giá phát triển nhanh nhất trong khu vực
Đông Nam Á và nhanh thứ 5 thế giới. Tuy nhiên, vào năm 2020 và 2021, đại dịch
covid đã kéo lùi sự phát triển của ngành hàng không trên toàn thế giới, gây hậu quả
tiêu cực đến các đơn vị trong dây chuyền vận tải hàng không, nhất là các hãng hàng
không Việt Nam bị ảnh hưởng rất nặng nề. Do thị trường quốc tế đóng cửa, các hãng
hàng không trong nước gần như dừng hoàn toàn khai thác quốc tế, trong khi thị trường
nội địa cũng suy giảm nghiêm trọng. Cụ thể, thị trường hàng không Việt Nam sụt giảm
mạnh với mức giảm lần lượt là 42,1% và 80% so năm 2019. Tuy nhiên, từ đầu năm
2022 đến nay, tình hình khai thác của hàng không Việt Nam đã hồi phục và bắt đầu
tăng trưởng đặc biệt là sản lượng hành khách nội địa. Theo báo cáo của Tổng công
ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đưa ra ngày 31/8, trong tám tháng đầu năm nay,
lượng hành khách nội địa đã có sự phục hồi và bứt phá ngoạn mục sau dịch Covid 19.
Thị trường hàng không Việt Nam hiện nay có 6 hãng hàng không trong nước
tham gia khai thác đó là: Vietnam Airlines, Pacific Airlines, VASCO, Vietjet Air,
Bamboo Airways và hãng hàng không Vietravel Airlines mới ra đời năm 2019. 6 hãng
hàng không trên thị trường với mô hình kinh doanh khác nhau, mang đến cho hành
khách những trải nghiệm khác nhau. Trong đó, Vietnam Airlines là hãng hàng không
truyền thống, mang đến đầy đủ các dịch vụ tới cho hành khách. Cùng với Vietnam
Airlines, Pacific Airlines chính là một hãng hàng không giá rẻ, công ty con của tổng
công ty hàng không Vietnam Airlines, cung cấp cho hành khách những chuyến bay với
dịch vụ tốt mà giá thành mềm mại hơn. Hay bên cạnh đó là VASCO, công ty dịch vụ
bay cung cấp các chuyến bay với chặng bay ngắn khai thác bằng tàu bay thân hẹp, cánh
quạt ATR 72. Bamboo Airways với tinh thần là một hãng hàng không giá rẻ nhưng
cung cấp dịch vụ cao cấp và Vietravel Airlines, tuy là hãng hàng không trẻ mới ra đời
nhưng cam kết mang lại cho hành khách những dịch vụ tốt nhất trên các chuyến bay.
Như vậy, ta có thể thấy, trong hiện tại, sự cạnh tranh trên thị trường hàng không khá là
khốc liệt.
2
Theo báo cáo tài chính quí 1 năm 2023, Tổng công ty hàng không Vietnam
Airlines lỗ sau thuế thấp nhất là 37 tỷ đồng, mức lỗ thấp nhất kể từ khi sau covid 19
bùng phát từ đầu năm 2020. Trong quý I năm 2023, điểm nổi bật của thị trường hàng
không quốc tế là Trung Quốc bắt đầu gỡ bỏ các biện pháp hạn chế covid 19, đây là tín
hiệu tốt cho sự phục hồi của một trong những thị trường trọng điểm của Việt Nam.
Với các đường bay tới châu Âu, Úc, Mỹ và Nhật, Hàn, kết quả khai thác tốt với
Công trình nghiên cứu của tôi ngày hôm nay có được không chỉ do sự cố gắng
của bản thân, bên cạnh đó phải kể đến nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô, bạn bè đồng
nghiệp tại Tổng công ty hàng không Vietnam Airlines, hơn nữa đó còn là các hành
khách trên chuyến bay của Vietnam Airlines góp phần giúp tôi hoàn thành bài luận
văn này.
Tôi chân thành cảm ơn tập thể các thầy cô trường đại học Ngoại Thương đã dìu
dắt và chỉ bảo tôi rất tận tình, truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức vô cùng quí giá, đồng
hành cùng với tôi trong suốt khoá học vừa qua. Cùng với đó, tôi đặc biệt cảm ơn Tiến
sĩ Trần Minh Thu đã không ngần ngại chỉ bảo, định hướng để tôi có thể hoàn thành
bài luận văn một cách tốt nhất .
Với sự tạo điều kiện và hỗ trợ tối đa từ phía ban Lãnh đạo, các cán bộ công nhân
viên của Vietnam Airlines đã giúp tôi tiếp cận được những tư liệu quí báu và chuẩn
xác phục vụ cho bài viết của mình. Và một phần quan trọng không kém tôi muốn gửi
lời cảm ơn sâu sắc đến đó là các hành khách thân yêu luôn tin tưởng và đồng hành
cùng Vietnam Airlines. Họ đã rất hợp tác, tạo điều kiện cho tôi có được những ý kiến
đắt giá và trung thực nhất về đề tài nghiên cứu mà tôi thực hiện.
Bản thân tôi đã nỗ lực và cố gắng rất nhiều để có thể hoàn thành bài luận văn
thạc sỹ một cách tốt nhất, tuy nhiên bài viết của tôi không thể tránh những thiếu sót.
Vì vậy, trên tinh thần cầu thị, tôi rất mong nhận được những ý kiến góp ý để công
trình nghiên cứu được hoàn thiện nhất.
Tác giả luận văn
Nguyễn Tấn Minh
iii
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT........................................................................ vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................... vii
DANH MỤC CÁC HÌNH....................................................................................... ix
TÓM TẮT LUẬN VĂN............................................................................................x
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ
HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI DỊCH VỤ HÀNG KHÔNG.........8
1.1 Tổng quan về dịch vụ vận chuyển hàng không ............................................8
1.1.1 Khái niệm về dịch vụ.................................................................................8
1.1.2 Đặc điểm của dịch vụ................................................................................8
1.1.3 Dịch vụ vận tải hành khách hàng không...............................................10
1.2 Tổng quan nghiên cứu về sự hài lòng khách hàng.....................................14
1.2.1. Sự hài lòng .............................................................................................14
1.2.2 Sự hài lòng của khách hàng trong dịch vụ............................................16
1.3 Các mô hình nghiên cứu về chất lượng dịch vụ và sự hài lòng.................16
1.3.1 Mô hình SERVQUAL của Parasuraman (1985 & 1988)......................16
1.3.2 Mô hình chỉ số hài lòng của Mỹ - ACIS (Fornell, 1996)......................20
1.3.3 Mô hình SERVPERF của Cronin & Taylor (1992)..............................22
1.3.4 Mô hình hài lòng khách hàng của Zeithaml & Bitner (2000)..............22
1.3.5 Mô hình chất lượng dịch vụ AIRQUAL của Bari và cộng sự (2001) ..23
1.4 Phát triển mô hình nghiên cứu và lý do chọn mô hình nghiên cứu..........24
Tóm tắt chương 1 ....................................................................................................33
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..................................................34
2.1 Quy trình nghiên cứu....................................................................................34
2.2 Nghiên cứu định tính ....................................................................................34
2.4 Nghiên cứu chính thức..................................................................................37
2.4.1 Thiết kế bảng câu hỏi..............................................................................37
iv
iv
2.4.2 Phương pháp thu thập dữ liệu và cỡ mẫu .............................................37
2.4.3 Phương pháp phân tích dữ liệu..............................................................38
Tóm tắt chương 2 ....................................................................................................41
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ HÀI
LÒNG CỦA HÀNH KHÁCH QUỐC TẾ ĐỐI VỚI CÁC CHUYẾN BAY QUỐC
NỘI CỦA VIETNAM AIRLINES.........................................................................42
3.1 Mô tả mẫu ......................................................................................................42
3.1.1 Phân loại mẫu theo giới tính ..................................................................43
3.1.2 Phân loại mẫu theo độ tuổi.....................................................................43
3.1.3 Phân loại mẫu theo nghề nghiệp............................................................44
3.1.4 Phân loại mẫu theo quốc tịch.................................................................44
3.1.5 Phân loại mẫu theo mục đích của chuyến đi.........................................45
3.1.6 Phân loại mẫu theo lý do chọn bay cùng Vietnam Airlines..................46
3.1.7 Kết quả trả lời câu hỏi điều tra...............................................................47
3.2 Kiểm định độ tin cậy của thang đo (Cronbach’s Alpha)...........................49
3.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA ...............................................................55
3.3.1 Đối với biến độc lập.................................................................................55
3.3.2 Đối với biến phụ thuộc............................................................................56
3.4 Kiểm định mô hình nghiên cứu ...................................................................57
3.4.1 Phân tích tương quan Pearson...............................................................57
3.4.2 Phân tích hồi quy đa biến và kiểm định các giả thuyết.........................59
3.5 Kiểm định các vi phạm .................................................................................63
3.5.1 Kiểm định phân phối chuẩn phần dư ....................................................63
3.5.2 Kiểm tra giả định không có sự tương quan giữa các phần dư.............64
3.6 Phân tích sự khác biệt theo đặc điểm nhân khẩu học ...............................64
3.6.1 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa nhóm giới tính nam và nữ................64
3.6.2 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa các nhóm độ tuổi khác nhau............66
3.6.3 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa các nhóm nghề nghiệp khác nhau...68
3.6.4 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa các nhóm mục đích di chuyển khác
nhau ..................................................................................................................70
v
v
3.6.5 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa các nhóm quốc tịch khác nhau ........72
3.6.6 Sự khác biệt về sự hài lòng giữa các nhóm lý do chọn bay khác nhau73
3.7 Khái quát về Vietnam Airlines ....................................................................74
3.7.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Vietnam Airlines .......................74
Tóm tắt chương 3 ....................................................................................................76
CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO SỰ HÀI LÒNG CỦA
HÀNH KHÁCH QUỐC TẾ TRÊN CÁC CHUYẾN BAY QUỐC NỘI CỦA
VIETNAM AIRLINES ...........................................................................................77
4.1 Chiến lược nâng cao sự hài lòng của hành khách quốc tế trên các chuyến
bay quốc nội của Vietnam Airlines....................................................................77
4.1.1 Chiến lược phát triển nguồn lực của Vietnam Airlines đến năm 2025:..77
4.1.2 Chiến lược phát triển đội tàu bay của Vietnam Airlines đến năm 2025: 77
4.1.3 Chiến lược phát triển mạng đường bay của Vietnam Airlines đến năm
2025: .................................................................................................................77
4.2 Các giải pháp cụ thể:.....................................................................................78
4.2.1 Lịch bay ...................................................................................................78
4.2.2 Đội máy bay .............................................................................................80
4.2.3 Tiếp viên hàng không..............................................................................81
4.2.4 Thức ăn, thức uống trong chuyến bay...................................................83
4.2.5 Chương trình giải trí...............................................................................84
4.2.6 Dịch vụ mặt đất .......................................................................................85
4.2.7 Dịch vụ sau chuyến bay ..........................................................................90
KẾT LUẬN..............................................................................................................92
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................94
PHỤ LỤC.................................................................................................................98
vi
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Diễn giải Ý nghĩa
ACSI American Customer
Service Index
Chỉ số khách hàng hài lòng Mỹ
AIRQUAL Airline Service
Quality
Mô hình đo lường chất lượng dịch
vụ hàng không
APU Auxilary Power Unit Động cơ phụ máy bay
BLND Blind Khách khiếm thị
CSI Customer Satisfaction
Index
Chỉ số hài lòng hành khách
DEAF Khách khiếm thính
HUB Sân bay chính
In town checkin Làm thủ tục tại thành phố
Kios checkin Làm thủ tục tại quầy kios
KMO Kaiser – Meyer – Olkin Hệ số KMO
Meet and Greet Dịch vụ đón tiễn sân bay
OTP On Time Performance Chỉ số đúng giờ
Telephone checkin Làm thủ tục qua điện thoại
SKYTRAX Tổ chức đánh giá hàng không
SPML Special Meal Dịch vụ suất ăn đặc biệt
VAECO Vietnam Airlines
Engineering Company
Công ty kỹ thuật máy bay hàng
không Việt Nam
UMNR Unaccompanied
Minor
Dịch vụ trẻ em đi một mình
UpTO Upgrade Travel
Option
Dịch vụ nâng hạng ghế
VIP Very Important Person Hành khách rất quan trọng
WHCR Wheelchair Ramp xe lăn phục vụ tới cửa máy bay
WHCC Wheelchair Cabin xe lăn phục vụ tới ghế ngồi
WHCS Wheelchair Step xe lăn phục vụ tới chân cầu thang
vii
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Thang đo đề xuất ......................................................................................35
Bảng 3.1: Thống kê mô tả mẫu theo giới tính...........................................................43
Bảng 3.2: Thống kê mô tả mẫu theo độ tuôỉ.............................................................43
Bảng 3.3: Thống kê mô tả mẫu theo nghề nghiệp ....................................................44
Bảng 3.4: Thống kê mô tả mẫu theo quốc tịch .........................................................45
Bảng 3.5: Thống kê mô tả mẫu theo mục đích của chuyến đi ..................................46
Bảng 3.6: Thống kê mô tả mẫu theo lý do chọn bay cùng Vietnam Airlines...........46
Bảng 3.7 Bảng thống kê mô tả ..................................................................................47
Bảng 3.8: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến SAT................................50
Bảng 3.9: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến SCH ...............................51
Bảng 3.10: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến ACR.............................51
Bảng 3.11: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến CC................................52
Bảng 3.12: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến FB ................................53
Bảng 3.13: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến IFE ...............................53
Bảng 3.14: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến GRD.............................54
Bảng 3.15: Bảng thống kê Cronbach’s Alpha đối với biến AFT..............................54
Bảng 3.16: Ma trận xoay...........................................................................................55
Bảng 3.17 Bảng phân tích tương quan Pearson ........................................................58
Bảng 3.18: Kiểm định ANOVA...............................................................................59
Bảng 3.19: Model Summary .....................................................................................60
Bảng 3.20: Coefficients.............................................................................................60
Bảng 3.21: Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu .....................................................62
Bảng 3.22: Kiểm định giả định không tương quan...................................................64
Bảng 3.23: Independent Samples Test......................................................................64
Bảng 3.24: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả giữa nhóm giới tính khác nhau..65
Bảng 3.25 Bảng phân tích phương sai về độ tuổi giữa các nhóm độ tuổi khác nhau ....66
Bảng 3.26: ANOVA..................................................................................................66
Bảng 3.27: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả cho các nhóm độ tuổi khác nhau
...................................................................................................................................67
viii
viii
Bảng 3.28: Bảng phân tích phương sai giữa các nhóm nghề nghiệp khác nhau Test of
Homogeneity of Variances........................................................................................68
Bảng 3.29: Kiểm định ANOVA................................................................................68
Bảng 3.30: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả cho các nhóm nghề nghiệp khác
nhau ...........................................................................................................................69
Bảng 3.31: Phân tích phương sai giữa các nhóm mục đích di chuyển khác nhau....70
Bảng 3.32: Kiểm định ANOVA................................................................................70
Bảng 3.33: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả cho các nhóm mục đích di
chuyển khác nhau......................................................................................................71
Bảng 3.34: Bảng phân tích phương sai giữa nhóm quốc tịch khác nhau..................72
Bảng 3.35: Kiểm định ANOVA................................................................................72
Bảng 3.36: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả cho nhóm quốc tịch khác nhau
...................................................................................................................................73
Bảng 3.37: Phân tích phương sai giữa các nhóm lý do chọn bay .............................73
Bảng 3.38: Kiểm định ANOVA................................................................................74
Bảng 3.39: Bảng phân tích đại lượng thống kê mô tả cho nhóm lý do chọn bay khác
nhau ...........................................................................................................................74
ix
ix
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Quy trình dịch vụ vận chuyển hành khách đường hàng không ................10
Hình 1.2: Mô hình khoảng cách chất lượng dịch vụ theo SERVQUAL...................17
Hình 1.3: Mô hình chỉ số hài lòng Mỹ......................................................................21
Hình 1.4: Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của hành khách quốc tế trên chuyến
bay quốc nội của Vietnam Airlines...........................................................................25
Hình 3.1: Biểu đồ Histogram ....................................................................................63
Hình 3.2: Biểu đồ P-P Plot........................................................................................63
x
x
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Qua thống kê các năm về dữ liệu lượng khách đến du lịch Việt Nam cho thấy
rằng số lượng khách đến nước ta ngày một tăng. Tuy chỉ có trong giai đoạn dịch
Covid, lượng khách sụt giảm đáng kể vì lý do giãn cách xã hội phòng chống dịch.
Năm 2022, Việt Nam đón nhận 3.660.000 hành khách quốc tế. Trong đó, đặc biệt chú
ý có thể thấy rằng lượng khách quốc tế đi theo phương tiện hàng không 3.277.1511
người là nhiều hơn cả so với đường bộ và đường biển là 383.932 người. Từ đây,
chúng ta nhận thấy rằng tỷ trọng khách đi lại bằng phương tiện hàng không là chiếm
đa số 98%. Hiện tại, các hãng hàng không đang khai thác tại Việt Nam có Vietnam
Airlines, Pacific Airlines, VASCO, Vietjet Air, Bamboo Airway. Trong đó Vietnam
Airlines góp vai trò thiết yếu hơn cả các hãng khác do đội ngũ máy bay lâu đời, mạng
đường bay rộng khắp trong và ngoài nước, là hãng hàng không quốc gia với lịch sử
phát triển hàng chục năm cùng sứ mệnh cao cả chuyên chở các chuyến bay VIP, trong
ngành hàng không của nước nhà. Do vậy, để làm hài lòng hành khách, Vietnam
Airlines cần có những kế hoạch như thế nào, cụ thể là với các hành khách quốc tế
trên các chuyến bay quốc nội nhằm mục đích không những giữ chân những khách
hàng trung thành mà còn tạo ra nhiều khách hàng mới bay cùng Vietnam Airlines
hơn.
Trong nghiên cứu của mình, tác giả sử dụng phương pháp định tính và định
lượng, dựa trên các mô hình nghiên cứu, lý thuyết từ trước và lựa chọn ra những điểm
phù hợp nhất để xây dựng lên mô hình nghiên cứu thích hợp cho mình. Với công cụ
là phần mềm SPSS 20, kiểm định sự tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khám
phá, phân tích tương quan và kiểm định các vi phạm, bài nghiên cứu đã đánh giá được
mức độ ảnh hưởng của các nhân tố lên sự hài lòng của hành khách.
Trong bài nghiên cứu, tác giả đề xuất 7 nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của
hành khách quốc tế đối với các chuyến bay quốc nội của Vietnam Airlines đó là :
1. Lịch bay
2. Đội máy bay
3. Tiếp viên hàng không
xi
xi
4. Thức ăn, thức uống trong chuyến bay
5. Chương trình giải trí trên không
6. Dịch vụ mặt đất
7. Dịch vụ sau chuyến bay
Tác giả đề xuất các nhân tố này vào mô hình do nó có tác động cùng chiều với
sự hài lòng của hành khách quốc tế đối với các chuyến bay quốc nội của Vietnam
Airlines. Thông qua việc nghiên cứu, phân tích sự tác động của 7 nhân tố này, ta có
thể thấy mức độ tác động khác nhau của các nhân tố này lên sự hài lòng của khách
hàng. Từ điều này, ta sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn để hoàn thiện và phát triển dịch vụ
của hãng hơn nữa. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số ý kiến để tăng cường sự hài
lòng của hành khách quốc tế đối với các chuyến bay quốc nội, tăng thị phần chuyên
chở hành khách quốc tế đối với hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines.

