Luận văn KINH NGHIỆM CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA MỘT SỐ NƢỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ ....... 5
1.1. Tổng quan về chuyển đổi số ...........................................................................5
1.1.1. Khái niệm về chuyển đổi số ........................................................................5
1.1.2. Các tiêu chí đánh giá mức độ chuyển đổi số ..............................................7
1.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển đổi số.................................................8
1.2. Nội dung của chuyển đổi số..........................................................................10
1.2.1. Các chủ thể trong chuyển đổi số của chính phủ ......................................10
1.2.2. Các yếu tố cơ bản của chuyển đổi số.......................................................11
1.3. Xu hƣớng của chuyển đổi số ........................................................................15
1.3.1. Phân tích dữ liệu.......................................................................................15
1.3.2. Mô hình điện toán đám mây (Cloud computing)......................................15
1.3.3. Dữ liệu lớn (Big data)...............................................................................16
1.3.4. Trí tuệ nhân tạo (AI) .................................................................................16
1.3.5. Internet vạn vật và 5G...............................................................................16
1.4. Mục tiêu của chuyển đổi số ..........................................................................17
1.4.1. Chuyển đổi số đối với xã hội.....................................................................17
1.4.2. Chuyển đổi số đối với kinh tế....................................................................18
CHƢƠNG 2. PHÂN TÍCH KINH NGHIỆM CHUYỂN ĐỔI SỐ CỦA
MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI................................................... 19
2.1. Tình hình phát triển chuyển đổi số trên thế giới........................................19
2.2. Kinh nghiệm chuyển đổi số tại một số quốc gia trên thế giới ...................22
2.2.1. Kinh nghiệm chuyển đổi số tại Mỹ............................................................24
2.2.2. Kinh nghiệm chuyển đổi số tại Singapore ................................................34
2.2.3. Kinh nghiệm chuyển đổi số tại Thái Lan ..................................................43
2.2.4. Kinh nghiệm chuyển đổi số của Pháp.......................................................48
2.2.5. Kinh nghiệm chuyển đổi số Malaysia .......................................................52
2.3. Đánh giá những thành công và hạn chế của chuyển đối số của các nƣớc
trên thế giới...........................................................................................................57
2.3.1. Thành công................................................................................................57
2.3.2. Hạn chế .....................................................................................................58
CHƢƠNG 3. BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHUYỂN ĐỔI SỐ CHO
VIỆT NAM..................................................................................................... 60
3.1. Định hƣớng chuyển đổi số của Việt Nam....................................................60
3.2. Tình hình chuyển đổi số tại Việt Nam hiện nay .........................................61
3.2.1. Thực trạng chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước..................................61
3.2.2. Cơ hội cho Việt Nam.................................................................................73
3.2.3. Thách thức đối với Việt Nam ....................................................................75
3.3. Những nét tƣơng đồng trong chuyển đổi số của các nƣớc ........................76
3.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.............................................................77
KẾT LUẬN.................................................................................................... 82
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 84
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1: Các chỉ số chuyển đổi số quốc gia ..............................................................8
Hình 2.1: Số lượng và tỷ lệ các quốc gia trong mỗi nhóm EGDI năm 2020 và 2022 ...19
Hình 2.2: Mức trung bình EGDI toàn cầu và khu vực, 2022....................................20
Hình 2.3: Thị trường chuyển đổi số của Mỹ.............................................................30
Hình 2.4: Công việc thực hiện chính phủ số của Singapore .....................................37
Hình 2.5: GovTech có kế hoạch đạt được các mục tiêu sau vào năm 2023 ............38
Hình 2.6: Chuyển đổi số đến tận cốt lõi của Singapore............................................39
Hình 3.1: Mục tiêu kinh tế số đến năm 2025 của Việt Nam.....................................61
Hình 3.2: Tỷ lệ bộ, ngành, địa phương đã có nền tảng t ch hợp, chia s dữ liệu......65
Hình 3.3: Tăng trưởng kinh tế số của Việt Nam qua các năm và dự báo.................67
Hình 3.4: Tốc độ tăng trưởng của các ngành qua các năm và dự đoán ....................68
Hình 3.5: Tốc độ tăng trưởng các dịch vụ ngành tài chính kỹ thuật số và dự đoán 69
Hình 3.6: Thời gian người dân sử dụng mạng ở Việt Nam ......................................70
Hình 3.7: Các thiết bị được truy cập mạng ở Việt Nam ...........................................71
Hình 3.8: An ninh mạng và bảo mật ở Việt Nam .....................................................72
Hình 3.9: Tổng quan thị trường sử dụng ứng dụng tại Việt Nam.............................72
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Các quốc gia dẫn đầu về chuyển đổi số....................................................21
Bảng 2.2: Các chỉ số EGDI của các quốc gia Châu Mỹ ...........................................24
Bảng 2.3: Chỉ số EGDI của các quốc gia đảo nhỏ....................................................35
Bảng 3.1: Xếp hạng và chỉ số đánh giá theo từng chỉ số thành phần về phát triển
Chính phủ điện tử CPĐT của Việt Nam giai đoạn 2012-2022 .................................62
Với tên đề tài là “Kinh nghiệm chuyển đổi số của một số nước trên thế giới và bài
học kinh nghiệm cho Việt Nam”, luận văn được đưa ra để phân t ch các kinh nghiệm
trong quá trình chuyển đổi số của một số nước trên thế giới và qua đó phân t ch thực
trạng chuyển đổi số của Việt Nam, từ đó đưa ra một số bài học kinh nghiệm cho Ch nh
phủ Việt Nam và các cơ quan ban ngành. Bài luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Luận văn thể hiện nội dung khái quát chung về chuyển đổi số, bao
gồm: Khái niệm về chuyển đổi số, nội dung của chuyển đổi số, xu hướng của
chuyển đổi số, mục tiêu của chuyển đổi số để qua đó hiểu được cơ bản về bản chất
của chuyển đổi số.
Chương 2: Luận văn đưa ra tình hình, thực trạng chung chuyển đổi số chung
của các nước và các khu vực trên thế giới và đi vào nghiên cứu quá trình chuyển đổi
số của 5 nước: Mỹ, Singapore, Thái Lan, Pháp và Malaysia, từ đó rút ra những bài
học kinh nghiệm của từng nước cho Việt Nam.
Chương 3: Luận văn thể hiện định hướng chuyển đổi số của Việt Nam cũng
như là mục tiêu của Việt Nam trong thời điểm hiện nay. Bên cạnh đó, trên cơ sở kết
hợp kết quả nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn đưa ra những cơ hội và thách thức của
Việt Nam tại thời điểm này, cuối cùng là đề xuất đưa ra những bài học kinh nghiệm
khách quan cho ch nh phủ Việt Nam.
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Chuyển đổi số là một đề tài vĩ mô, bởi lẽ chuyển đổi số có thể được áp dụng ở
tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống của con người, từ kinh tế, xã hội và cả đời sống
tinh thần của mỗi chúng ta. Và chuyển đổi số có thể làm thay đổi cả nền kinh tế
cũng như cơ sở hạ tầng của nền kinh tế đó. Chuyển đổi số là một cuộc cách mạng vĩ
đại của loài người, đây là lần đầu tiên loài người bước vào thế giới không gian ảo,
không chỉ một phần mà toàn bộ hoạt động từ kinh tế đến xã hội sẽ được hòa vào
không gian ảo. Cho đến này, có thể nói chuyển đổi số là việc cấp bách nếu muốn
phát triển kinh tế - xã hội trong quốc gia và chuyển đổi số ngày càng ảnh hưởng lớn
tới tăng trưởng của quốc gia, kể cả chất lượng lao động hay là phân bố việc làm.
Đối với một quốc gia, phải bắt buộc theo xu hướng của xã hội, và trên thế giới. Nếu
quốc gia đó tự khép mình trong vòng an toàn, không học hỏi, giao lưu và hòa nhập
với các nước láng giềng cùng với các nước bạn bè trên thế giới, thì ch nh quốc gia
đó đang làm cho đất nước, người dân của mình kém phát triển, tụt hậu so với các
quốc gia khác. Chuyển đổi số được xem là xu thế toàn cầu và không đảo ngược.
Thế giới vật lý đang được tập trung ảo hóa, đời sống đang dược tập trung hơn vào
không gian mạng và xuất hiện nhiều mối quan hệ chưa từng xuất hiện trước đây.
Sản phẩm sáng tạo, sản phẩm kinh doanh ngày càng được thực hiện nhiều hơn trên
không gian mạng. Hiện nay, hầu hết các quốc gia đã nhận thấy được tầm quan trọng
của chuyển đổi số, v dụ như Anh, Hà Lan, Trung Quốc, Đan Mạch,.. và nhờ có
chuyển đổi số, đất nước mới ngày càng phát triển một cách có khoa học và nội dung
chuyển đổi số của các nước có khác nhau và phụ thuộc vào vị tr địa lý, chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội của từng quốc gia.
Với sự nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số, cho nên tại Việt
Nam, ch nh phủ và ph a cơ quan nhà nước đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi số,
quá trình chuyển đổi số đã bắt đầu diễn ra trong các lĩnh vực như: du lịch, giao
thông vận tải, logistics, tài ch nh,... Tuy nhiên, các doanh nghiệp nội tại trong nước
nói chung vẫn chưa nhận thức được đúng vai trò quan trọng của chuyển đổi số, đặc
biết là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu rõ về tầm quan trọng,
2
mục tiêu, kế hoạch, và cách thực hiện chuyển đổi số là vô cùng cần thiết. Cho nên,
Việt Nam rất cần học hỏi các nước đã có những bước tiến để phát triển vấn đề này.
Do vậy, đề tài này “Kinh nghiệm chuyển đổi số của một số nước trên thế giới và bài
học kinh nghiệm cho Việt Nam”, được tác giả thực hiện nhằm tìm hiểu cách thức
vận hành chuyển đổi số của một số quốc gia và những thành công cũng như hạn chế
mà các quốc gia đó gặp phải trong bước đầu thực hiện chuyển đổi số. Và những
kinh nghiệm được tác giả đưa ra một cách khách quan. Để Việt Nam từ đó có thể
học hỏi, xem đó là một bài học và cân nhắc một cách kỹ lưỡng để áp dụng vào công
cuộc chuyển đổi số quốc gia một cách ch nh xác, giảm bớt những khó khăn và đạt
được nhiều thành công trong quá trình chuyển đổi số, hướng tới một Việt Nam chủ
động, một quốc gia thông minh.
2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Vũ Quang Hải (2021) với tên đề tài là “Kinh nghiệm chuyển đổi số ứng phó
đại dịch covid 19 của Singapore và gợi ý cho Việt Nam”. Tác giả đã đưa ra khái
quát quá trình thực hiện chuyển đổi số của Singapore để ứng dụng vào thời điểm đại
dịch covid bùng nổ, đồng thời đưa ra những kinh nghiệm và gợi ý chính sách cho
Việt Nam.
Trần Thị Thơ (2022) nghiên cứu về đề tài “Kinh nghiệm chuyển đổi số trong
khu vực công ở một số quốc gia và những gợi mở đối với Việt Nam”. Tác giả đã tập
trung đưa ra kinh nghiệm của ba nước: Liên bang Nga, Anh và Singapore về chủ đề
chuyển đổi số ở khu vực công, qua đó đưa ra những hướng đi gợi mở cho Việt Nam.
Đoàn Thị Cẩm Thư (2022) nghiên cứu về “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng -
Kinh nghiệm quốc tế và bài học đối với Việt Nam”. Với chủ đề này, tác giả đã dựa
trên thực trạng của các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay cùng với kinh
nghiệm của quốc tế từ bốn quốc gia là Mỹ, Australia, Singapore và Trung Quốc. Từ
đó, rút ra bài học kinh nghiệm cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
