LUẬN VĂN THẠC SĨ “Các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định quyết định giao dịch bằng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại Việt Nam”
Trong bối cảnh hội nhập khoa học công nghệ như hiện nay, việc phát triển bền vững, nâng cao khả năng cạnh tranh cũng như gia tăng thị phần trên thị trường của các NHTM Việt Nam vô cùng khốc liệt, không chỉ là cạnh tranh trong nước mà còn là sự cạnh tranh với các ngân hàng quốc tế đang thâm nhập không ngừng mở rộng phạm vi ảnh hưởng tại Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu này, các NHTM Việt Nam cần có những chính sách, chiến lược đầu tư cụ thể. Và một trong những kênh đầu tư hiệu quả nhất hiện nay chính là đầu tư vào khoa học công nghệ vào những sản phẩm ngân hàng truyền thống để tiến tới một xã hội không tiền mặt. Đây là chiến lược mà hầu hết các ngân hàng trên thế giới đang lựa chọn bởi những lợi ích thiết thực mà nó đem lại cả về lợi nhuận, danh tiếng và sự bền vững. Vì lẽ đó, việc nghiên cứu các nhân tố tác động tới Quyết định giao dịch bằng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại các NHTM Việt Nam sẽ giúp các NHTM có cái nhìn rõ nét hơn về khả năng triển khai sản phẩm được coi là sản phẩm tài chính công nghệ cao đặc trưng trong hệ thống ngân hàng của mình cũng như hiểu rõ cách thức xây dựng sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu và thị hiếu của khách hàng. Trong nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ các tác nhân tác động, mức độ và chiều tác
động tới Quyết định giao dịch thẻ tín dụng cá nhân tại Việt Nam gồm các yếu tố Chính sách sản phẩm, Thái độ tiêu dùng, Sự tiện lợi, Chi phí sử dụng và Xu hướng không tiền mặt. Nghiên cứu cũng dựa trên những kết quả từ phân tích định lượng cùng với những thực tế được tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau về tiềm năng phát triển thẻ tín dụng cá nhân để kiến nghị những giải pháp phù hợp trong phát triển thẻ
tín dụng cá nhân tại các NHTM Việt Nam. Với những trình bày trên, nghiên cứu hy vọng đã đáp ứng được những yêu cầu cơ bản mà mục tiêu nghiên cứu đề ra cũng như đóng góp một phần vào sự phát triển cả về mặt lý luận và thực tiễn cho các NHTM Việt Nam và các nghiên cứu khoa học về đề tài thẻ tín dụng sau này. Trong quá trình nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được sự đóng góp phản hồi từ thầy cô và bạn đọc để nghiên cứu được hoàn thiện hơn.
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ii
MỤC LỤC ............................................................................................................ iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................................ vi
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................ vii
DANH MỤC HÌNH ............................................................................................viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ................................................................ ix
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI
QUYẾT ĐỊNH GIAO DỊCH BẰNG THẺ TÍN DỤNG CỦA KHÁCH HÀNG CÁ
NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI .............................................. 9
1.1 Thẻ tín dụng cá nhân .................................................................................... 9
1.1.1 Khái niệm thẻ tín dụng cá nhân ................................................................ 9
1.1.2 Sự hình thành và phát triển của thẻ tín dụng cá nhân ................................ 9
1.1.3 Phân loại thẻ tín dụng cá nhân ................................................................ 10
1.1.4 Lợi ích của thẻ tín dụng cá nhân ............................................................. 12
1.2 Quyết định giao dịch thẻ ............................................................................ 13
1.3 Các lý thuyết nền tảng về hành vi khách hàng.......................................... 15
1.3.1 Lý thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA) .......... 15
1.3.2 Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behaviour – TPB) .... 17
1.3.3 Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model –TAM) 18
1.3.4 Lý thuyết truyền bá đổi mới (Diffusion of Inovation Theory _IDT) ........ 19
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định giao dịch bằng thẻ tín dụng của
khách hàng cá nhân ......................................................................................... 20
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIAO DỊCH BẰNG THẺ TÍN DỤNG CỦA KHÁCH
HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM ........... 23
2.1 Thực trạng của thị trường thẻ tín dụng cá nhân tại Việt Nam ................ 23
2.1.1 Đẩy mạnh hoạt động phát hành thẻ ......................................................... 23
2.1.2 Mở rộng mạng lưới hệ thống ATM và POS ............................................ 25
iv
2.2 Công nghệ áp dụng cho giao dịch trên thẻ tín dụng cá nhân tại Việt Nam
........................................................................................................................... 26
2.2.1 Khác biệt trong công nghệ thẻ tín dụng giữa thời kỳ trước và hiện tại .... 26
2.2.2 Hạn chế trong sử dụng thẻ tín dụng tại Việt Nam ................................... 34
2.3 Cơ hội và tiềm năng phát triển của thị trường thẻ tín dụng cá nhân tại Việt
Nam trong tương lai ......................................................................................... 35
2.3.1 Tiềm năng về mặt khách hàng ................................................................ 36
2.3.2 Tiềm năng về mặt công nghệ áp dụng cho thẻ tín dụng ........................... 37
2.4 Khó khăn trong phát triển thẻ tín dụng cá nhân tại Việt Nam ................ 38
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................ 40
3.1 Mô hình nghiên cứu.................................................................................... 40
3.2 Giả thuyết nghiên cứu ................................................................................ 42
3.3 Đo lường biến trong mô hình ..................................................................... 44
3.4 Xây dựng bảng hỏi và khảo sát .................................................................. 46
3.4.1 Xây dựng bảng hỏi ................................................................................. 46
3.4.2 Mẫu khảo sát .......................................................................................... 47
3.5 Phân tích dữ liệu ......................................................................................... 48
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ .......... 50
4.1 Thống kê mô tả mẫu ................................................................................... 50
4.1.1 Thống kê đặc điểm nhân khẩu học .......................................................... 50
4.1.2 Thống kê tình hình sử dụng thẻ tín dụng ................................................. 52
4.2 Đánh giá độ tin cậy của thang đo với hệ số Cronbach’s Alpha ................ 52
4.3 Phân tích nhân tố khám phá (EFA) ........................................................... 55
4.4 Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) ........................................................ 59
4.5 Kiểm định mô hình lý thuyết bằng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM .... 61
4.5.1 Kiểm định mối quan hệ giữa các nhân tố trong mô hình ......................... 61
4.5.2 Kiểm định độ tin cậy của mô hình bằng phương pháp Bootstrap ............ 64
4.5.3 Kết quả kiểm định giả thuyết trong mô hình lý thuyết ............................ 65
CHƯƠNG 5: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO DỊCH BẰNG THẺ TÍN
DỤNG CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIỆT NAM .................................. 68
v
5.1 Đề xuất giải pháp phát triển giao dịch bằng thẻ tín dụng của khách hàng
cá nhân tại Việt Nam ........................................................................................ 68
5.1.1 Phát triển chính sách sản phẩm .............................................................. 68
5.1.2 Nâng cao thái độ tiêu dùng ..................................................................... 69
5.1.3 Tối ưu hóa chi phí sử dụng thẻ ............................................................... 70
5.1.4 Thúc đẩy xu hướng không dùng tiền mặt ................................................ 72
5.2 Hạn chế của đề tài và định hướng nghiên cứu trong tương lai ................ 73
5.2.1 Hạn chế của đề tài .................................................................................. 73
5.2.2 Định hướng nghiên cứu trong tương lai .................................................. 73
KẾT LUẬN ........................................................................................................... 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... x
PHỤ LỤC 1: PHIẾU KHẢO SÁT .....................................................................xiii
vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Tên viết tắt Tên đầy đủ
NHTM Ngân hàng thương mại
TRA Lý thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action)
TBP Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior)
TAM Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model)
IDT Lý thuyết truyền bá đổi mới (Diffusion of Technology)
QĐSD Quyết định sử dụng
TD Tín dụng
KHCN Khách hàng cá nhân
TTKDTM Thanh toán không dùng tiền mặt
vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Sự khác biệt giữa các loại hình thẻ TD trong thời kỳ trước và hiện tại ... 26
Bảng 2.2 Sự khác biệt giữa cách thức xác thực giao dịch của thẻ TD trong thời kỳ
trước và hiện tại ..................................................................................................... 27
Bảng 2.3 Sự khác biệt trong hệ thống bảo vệ xác minh trực tuyến của thẻ TD thời kỳ
trước và hiện tại ..................................................................................................... 28
Bảng 2.4 Sự khác biệt trong cách thức xử lý giao dịch của thẻ TD thời kỳ trước và
hiện tại .................................................................................................................. 29
Bảng 2.5 Sự khác biệt trong cách thức quản lý tài khoản của thẻ TD thời kỳ trước và
hiện tại .................................................................................................................. 30
Bảng 2.6 Sự khác biệt trong tính chất bảo mật của thẻ TD thời kỳ trước và hiện tại
.............................................................................................................................. 31
Bảng 2.7 Sự khác biệt trong các tính năng được kết hợp của thẻ TD thời kỳ trước và
hiện tại .................................................................................................................. 32
Bảng 2.8 Sự khác biệt trong công nghệ được tích hợp của thẻ TD thời kỳ trước và
hiện tại .................................................................................................................. 33
Bảng 3.1 Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu ....................................................... 44
Bảng 3.2 Đo lường các biến trong mô hình ............................................................ 45
Bảng 4.1 Mô tả đặc điểm nhân khẩu học của mẫu khảo sát .................................... 50
Bảng 4.2 Kết quả kiểm định Cronbach's Alpha của các biến độc lập ..................... 54
Bảng 4.3 : Kiểm định KMO and Bartlett's Test ...................................................... 56
Bảng 4.4 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA ............................................... 57
Bảng 4.5 Tổng hợp kết quả phân tích mô hình lý thuyết ........................................ 63
Bảng 4.6 Kết quả kiểm định Bootstrap .................................................................. 64
Bảng 4.7 Kết quả kiểm định giả thuyết .................................................................. 65
viii
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1 Mô hình Lý thuyết hành động hợp lý ...................................................... 16
Hình 1.2 Mô hình lý thuyết hành vi có kế hoạch .................................................... 17
Hình 1.3 Chấp nhận công nghệ .............................................................................. 19
Hình 2.1 Thị phần doanh số sử dụng và thanh toán thẻ TD quốc tế của các ngân hàng
cuối quý II/2021 .................................................................................................... 24
Hình 2.2 : Số lượng máy ATM và POS trên toàn quốc .......................................... 25
Hình 3.1 Mô hình TAM kết hợp TPB .................................................................... 40
Hình 3.2 Mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động tới quyết định giao dịch thẻ TD
cá nhân của khách hàng tại các NHTM Việt Nam .................................................. 42
Hình 4.1 Nhóm tuổi của đối tượng nghiên cứu ...................................................... 51
Hình 4.2 Kết quả phân tích nhân tố khẳng định CFA ............................................. 60
Hình 4.3 Kết quả phân tích SEM của mô hình lý thuyết ........................................ 62

