LUẬN VĂN THẠC SĨ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI VIỆC KHAI SAI HÓA ĐƠN THƯƠNG MẠI TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM
Lý do thực hiện đề tài
Trong nhiều năm qua, để thực hiện chủ trương mở cửa, hội nhập kinh tế quốc và tự do hóa thương mại Việt Nam đã không ngừng mở rộng quan hệ kinh tế với các nước, tiến hành gia nhập nhiều tổ chức quốc tế, ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương. Gần đây nhất Việt Nam đã tham gia vào cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA). Nhờ việc tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế nên kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa của nước ta tăng trưởng liên tục, đóng vai trò quan trọng đối với quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2001 tổng trị giá hàng hóa XNK của Việt Nam đạt 31,24 tỷ USD, thì đến năm 2016 tổng trị giá hàng hóa XNK đã đạt con số 351,38 tỷ USD, cao gấp hơn 11,24 lần so với năm 2001. Kim ngạch xuất khẩu (XK), nhập khẩu (NK) năm 2009, có giảm so với năm 2008 nguyên nhân là do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhưng đã tăng vào các năm sau đó khi tình hình kinh tế thế giới và trong nước phục hồi (Xem kim ngạch XNK của Việt Nam tại phụ lục 1).
Bên cạnh cơ hội thì xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế cũng làm gia tăng các loại tội phạm, hành vi gian lận có yếu tố nước ngoài như: buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, tham nhũng, trốn thuế, chuyển giá, khai báo sai hóa đơn thương mại (TM) khi xuất trình, làm thủ tục hải quan (Nguyễn Mại, tr. 257-258; Nguyễn Xuân Trường, tr. 59-60). Tháng 12/2015, Tổ chức Liêm chính Tài chính toàn cầu (Global Financial Integrity, gọi tắt là GFI) đã công bố báo cáo “Illicit Financial Flows from Developing Countries: 2004 - 2013” (Dòng chảy tài chính bất hợp pháp từ các nước đang phát triển giai đoạn 2004 - 2013”. Báo cáo cho thấy lượng tiền thất thoát của Việt Nam ra nước ngoài trong một thập kỷ vừa qua (2004 - 2013) là 92,9 tỷ USD, trung bình mỗi năm là 9,29 tỷ USD. Tổng trị giá khai báo sai hóa đơn thương mại qua hoạt động XK, NK hàng hóa tại Việt Nam khi so sánh với dữ liệu thương mại của các nước phát triển trong giai đoạn từ 2004 - 2013 là 225.149 triệu USD, cụ thể như sau:
Lý do thực hiện đề tài
Trong nhiều năm qua, để thực hiện chủ trương mở cửa, hội nhập kinh tế quốc và tự do hóa thương mại Việt Nam đã không ngừng mở rộng quan hệ kinh tế với các nước, tiến hành gia nhập nhiều tổ chức quốc tế, ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương. Gần đây nhất Việt Nam đã tham gia vào cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA). Nhờ việc tích cực, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế nên kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa của nước ta tăng trưởng liên tục, đóng vai trò quan trọng đối với quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2001 tổng trị giá hàng hóa XNK của Việt Nam đạt 31,24 tỷ USD, thì đến năm 2016 tổng trị giá hàng hóa XNK đã đạt con số 351,38 tỷ USD, cao gấp hơn 11,24 lần so với năm 2001. Kim ngạch xuất khẩu (XK), nhập khẩu (NK) năm 2009, có giảm so với năm 2008 nguyên nhân là do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhưng đã tăng vào các năm sau đó khi tình hình kinh tế thế giới và trong nước phục hồi (Xem kim ngạch XNK của Việt Nam tại phụ lục 1).
Bên cạnh cơ hội thì xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế cũng làm gia tăng các loại tội phạm, hành vi gian lận có yếu tố nước ngoài như: buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, tham nhũng, trốn thuế, chuyển giá, khai báo sai hóa đơn thương mại (TM) khi xuất trình, làm thủ tục hải quan (Nguyễn Mại, tr. 257-258; Nguyễn Xuân Trường, tr. 59-60). Tháng 12/2015, Tổ chức Liêm chính Tài chính toàn cầu (Global Financial Integrity, gọi tắt là GFI) đã công bố báo cáo “Illicit Financial Flows from Developing Countries: 2004 - 2013” (Dòng chảy tài chính bất hợp pháp từ các nước đang phát triển giai đoạn 2004 - 2013”. Báo cáo cho thấy lượng tiền thất thoát của Việt Nam ra nước ngoài trong một thập kỷ vừa qua (2004 - 2013) là 92,9 tỷ USD, trung bình mỗi năm là 9,29 tỷ USD. Tổng trị giá khai báo sai hóa đơn thương mại qua hoạt động XK, NK hàng hóa tại Việt Nam khi so sánh với dữ liệu thương mại của các nước phát triển trong giai đoạn từ 2004 - 2013 là 225.149 triệu USD, cụ thể như sau:
