LUẬN VĂN THẠC SĨ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH MIỀN ĐÔNG
Luận văn tổng hợp các lý thuyết về DNNVV, lý thuyết về vai trò của tín dụng ngân
hàng và các nghiên cứu trước đó về khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của
DNNVV, từ đó tiến hành phân tích hoạt động tín dụng của Agribank CN Miền Đông,
hoạt động của các DNNVV tại TP.HCM và thực tiễn khả năng tiếp cận nguồn vốn tín
dụng của các DNNVV tại Agribank CN Miền Đông thông qua nghiên cứu các số liệu
thứ cấp và dữ liệu sơ cấp từ khảo sát. Qua đó, luận văn này nêu lên những vấn đề xoay
quanh khả năng DNNVV vay vốn ngân hàng từ Agribank CN Miền Đông, làm cơ sở
phân tích xác định và kết luận về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn
tín dụng ngân hàng của các DNNVV. Kết quả phân tích cho thấy các nhân tố chính ảnh
hưởng đến việc DNNVV tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng như sau:
Về phía DNNVV: quy mô doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu, tài sản thế chấp, phương
án sản xuất kinh doanh, năng lực tài chính, mục đích vay vốn, mối quan hệ giao dịch với
ngân hàng xin vay vốn là những yếu tố ảnh hưởng đến việc DNNVV có thể nhận được
nguồn vốn vay từ ngân hàng.
Về phía ngân hàng: các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay của
DNNVV bao gồm: các chính sách cơ chế cho vay của ngân hàng, quy trình xem xét
khoản vay, điều kiện về TSBĐ, và năng lực của một số CBTD tại Agribank CN Miền
Đông.
Kết quả nghiên cứu nêu trên cho thấy để DNNVV có thể nhận được nguồn vốn vay
ngân hàng, cần có sự phối hợp và nỗ lực từ nhiều phía: bản thân DNNVV, Agribank chi
nhánh Miền Đông, thậm chí là cả Ngân hàng Nhà nước. Đây cũng là nền tảng để đưa ra
các đề xuất và giải pháp để có thể nâng cao khả năng DNNVV tiếp cận nguồn vốn tín
dụng ngân hàng tại Agribank CN Miền Đông.
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN.................................................................................................................ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.............................................................................vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ........................................................................................ viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................................x
LỜI MỞ ĐẦU.................................................................................................................1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG
NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA............................................6
1.1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
...............................................................................................................6
1.1.1. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa.............................................6
1.1.1.1. Các khái niệm cơ bản .....................................................................6
1.1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa ........................................8
1.1.1.3. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế ..........................................10
1.1.1.4. Nguồn vốn của của DNNVV .........................................................11
1.1.2. Tín dụng ngân hàng đối với DNNVV ...............................................12
1.1.2.1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng .................................................12
1.1.2.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV..........................12
1.2. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng .....................................13
1.2.1. Khái niệm ...........................................................................................13
1.2.2. Nguyên tắc và điều kiện cấp tín dụng của NHTM đối với các
DNNVV .............................................................................................................13
1.2.2.1. Nguyên tắc cấp tín dụng ...............................................................13
1.2.2.2. Điều kiện cấp tín dụng..................................................................13
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của
DNNVV .............................................................................................................14
iv
1.3.1. Một số công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về khả năng tiếp
cận vốn ngân hàng của DNNVV ..............................................................................14
1.3.1.1. Một số công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài.................14
1.3.1.2. Một số công trình nghiên cứu của tác giả trong nước .................16
1.3.2. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân
hàng của DNNVV......................................................................................................16
KẾT LUẬN CHƯƠNG I.............................................................................................19
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA DNNVV TẠI
AGRIBANK CHI NHÁNH MIỀN ĐÔNG ................................................................21
2.1. Giới thiệu sơ lược về Agribank Chi nhánh Miền Đông...................21
2.2. Tình hình chung của các DNNVV hoạt động tại TP. HCM............21
2.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội TP.HCM ..............................21
2.2.2. Thực trạng phát triển của DNNVV tại TP.HCM .............................23
2.3. Tình hình cấp tín dụng đối với các DNNVV tại Agribank chi nhánh
Miền Đông .............................................................................................................24
2.3.1. Các sản phẩm tín dụng phổ biến được áp dụng cho DNNVV tại
Agribank chi nhánh Miền Đông...............................................................................24
2.3.2. Thực trạng cấp tín dụng đối với DNNVV tại Agribank chi nhánh
Miền Đông .............................................................................................................25
1.3.2.1. Thực trạng dư nợ cấp tín dụng .....................................................25
1.3.2.2. Thực trạng nợ xấu tại Agribank CN Miền Đông..........................27
2.4. Khảo sát thực trạng tiếp cận vốn và các nhân tố ảnh hưởng đến khả
năng tiếp cận vốn của các DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông...............28
2.4.1. Giới thiệu cuộc khảo sát ....................................................................28
2.4.2. Thông tin về các DNNVV thực hiện khảo sát ..................................30
2.4.3. Tình hình tiếp cận tín dụng ngân hàng của DNNVV tại Agribank
chi nhánh Miền Đông................................................................................................33
v
2.4.3.1. Nguồn vốn kinh doanh của các DNNVV có vay vốn tại Agribank
chi nhánh Miền Đông..............................................................................................33
2.4.3.2. Nhu cầu sản phẩm cho vay của các DNNVV tại Agribank CN
Miền Đông .......................................................................................................34
2.4.3.3. Mức độ đáp ứng nhu cầu về vốn vay của các DNNVV đang vay
vốn tại Agribank CN Miền Đông.............................................................................34
2.4.3.4. Khó khăn của DNNVV trong việc tiếp cận vốn ngân hàng:.........35
2.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại
Agribank chi nhánh Miền Đông...............................................................................36
2.4.4.1. Xét dưới góc độ DNNVV...............................................................37
2.4.4.2. Xét dưới góc độ ngân hàng...........................................................47
2.5. Nhận xét chung về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả
năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông .....................60
2.5.1. Thực trạng:.........................................................................................60
2.5.1.1. Những kết quả đạt được................................................................60
2.5.1.2. Những khó khăn và tồn tại............................................................60
2.5.2. Những yếu tố ảnh hưởng khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại
Agribank chi nhánh Miền Đông rút ra từ kết quả khảo sát:...................................61
KẾT LUẬN CHƯƠNG II............................................................................................63
CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN
VAY CỦA DNNNVV TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH MIỀN ĐÔNG ..................65
3.1. Phương hướng, chiến lược phát triển hoạt động tín dụng đối với
DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông...........................................................65
3.2. Các giải pháp nhằm cải thiện và nâng cao khả năng tiếp cận vốn
của các DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông .............................................66
3.2.1. Giải pháp từ phía Ngân hàng.........................................................66
3.2.2. Giải pháp từ phía DNNVV ................................................................68
3.2.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước...........................................72
vi
KẾT LUẬN CHƯƠNG III..........................................................................................72
KẾT LUẬN...................................................................................................................73
TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT ..................................................................75
TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG ANH ...................................................................79
vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT TỪ VIẾT TẮT NGHĨA TIẾNG VIỆT
1 Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
2 BCTC Báo cáo tài chính
3 BĐS Bất động sản
4 CN Chi nhánh
5 DN Doanh nghiệp
6 DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa
7 DT Doanh thu
8 GDP Tổng sản phẩm quốc nội
9 GRDP Tổng sản phẩm trên địa bàn
10 NHTM Ngân hàng thương mại
11 NV Nguồn vốn
12 OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế
13 SXKD Sản xuất kinh doanh
14 TCTD Tổ chức tín dụng
15 TNHH Trách nhiệm hữu hạn
16 TP.HCM TP.HCM
17 TSBĐ Tài sản bảo đảm
18 UBND Ủy ban nhân dân
viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Phân loại DNNVV của Ngân hàng thế giới...............................................6
Bảng 1.2 Phân loại DNNVV tại một số quốc gia trên thế giới .................................7
Bảng 1.3 Phân loại DNNVV theo lĩnh vực tại Việt Nam .........................................8
Biểu 1.4: Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của
DNNVV...........................................................................................16
Bảng 2.1 Tình hình dư nợ cho vay tại Agribank chi nhánh Miền Đông qua các năm
2018-2022.......................................................................................................................26
Bảng 2.2 Sự thay đổi dư nợ cho vay tại Agribank chi nhánh Miền Đông qua các năm
2018-2022.......................................................................................................................26
Bảng 2.3 Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu tại Agribank chi nhánh Miền Đông giai đoạn từ
2018-2022.......................................................................................................................27
Bảng 2.4 Một số chỉ tiêu phản ánh quy mô doanh nghiệp được khảo sát...............30
Bảng 2.5 Nguồn tài trợ vốn kinh doanh chính của doanh nghiệp ...........................33
Bảng 2.6 Nhu cầu sử dụng sản phẩm cấp tín dụng của DNNVV ...........................34
Bảng 2.7 Khảo sát việc đáp ứng nhu cầu vốn vay của DNNVV tại Agribank chi
nhánh Miền Đông...........................................................................................................35
Bảng 2.8 Khó khăn lớn nhất của DNNVV khi tiếp cận vốn vay ngân hàng...........35
Bảng 2.9 Một số chỉ tiêu phản ánh đặc điểm của DNNVV ảnh hưởng đến khả năng
tiếp cận vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông...........................................................38
Bảng 2.10 Một số chỉ tiêu phản ánh quan hệ của DNNVV với ngân hàng ảnh hưởng
đến khả năng tiếp cận vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông.....................................40
Bảng 2.11 Khả năng đáp ứng điều kiện về hồ sơ pháp lý của DNNVV.................41
Bảng 2.12 Khả năng đáp ứng điều kiện về mục đích vay vốn của DNNVV..........42
Bảng 2.13 Khả năng đáp ứng điều kiện về phương án sản xuất kinh doanh của
DNNVV .........................................................................................................................43
Bảng 2.14 Quan điểm của DNNVV về báo cáo tài chính.......................................44
Bảng 2.15 Tài sản được DNNVV sử dụng để bảo đảm vay vốn ............................45
ix
Bảng 2.16 Quan điểm của DNNVV về quy định bảo đảm cấp tín dụng.................46
Bảng 2.17 Quan điểm của cán bộ làm công tác tín dụng về chính sách tín dụng đối
với DNNVV ...................................................................................................................49
Bảng 2.18 Quan điểm của cán bộ làm công tác tín dụng về quy trình, thủ tục cấp tín
dụng đối với DNNVV....................................................................................................51
Bảng 2.19 Quan điểm của cán bộ làm công tác tín dụng về hồ sơ pháp lý của DNNVV
........................................................................................................................................51
Bảng 2.20 Quan điểm của cán bộ làm công tác tín dụng về mục đích vay

