LUẬN VĂN THẠC SĨ “Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên các trường Đại học tại Hà Nội”
Thời đại công nghệ thông tin và toàn cầu hoá hiện nay đã làm thay đổi phần lớn cuộc sống xã hội tại Việt Nam nói riêng và cũng như trên toàn thế giới. Con đường nhanh nhất có thể tạo ra sự phát triển đột phá và thu ngắn khoảng cách giữa mức độ phát triển của các quốc gia trên thế giới chính là việc nắm bắt các thành quả của cách mạng công nghiệp 4.0, trong đó điển hình là sự phát triển của ngành khoa học máy tính với sự ra đời của Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Internet kết nối vạn vật (Internet of things) và Điện toán đám mây (Cloud Computing). Đây cũng là cơ hội giúp thế hệ trẻ Việt Nam tự tin khởi nghiệp nhanh chóng và đạt được sự thành công. Khởi nghiệp đã trở thành một mục tiêu mang tính hình tượng của giới trẻ toàn cầu, trong đó bao gồm cả các sinh viên Việt Nam. Việc sáng tạo và khám phá cơ hội kinh doanh mới không chỉ giúp đem lại nguồn thu nhập mà còn là một phương tiện để thể hiện đam mê và định hình tương lai cá nhân. Dựa vào số liệu từ Tạp chí Echelon của Singapore năm 2018, có khoảng 3000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam, xấp xỉ gấp đôi so với số liệu dự kiến của năm 2015 (khoảng 1800 doanh nghiệp). Điều này cho thấy rằng khởi nghiệp đang phát triển ngày càng lớn mạnh thành một phong trào không có hạn chế đối với ngành nghề hay lứa tuổi và bất cứ ai cũng có thể khởi nghiệp.
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC HÌNH
DANH MỤC BẢNG BIỂU
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
LỜI MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHỞI NGHIỆP VÀ CÁC MÔ HÌNH
NGHIÊN CỨU Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP............................................................ 10
1.1. Một số khái niệm về khởi nghiệp và ý định khởi nghiệp ......................... 10
1.1.1. Khái niệm về khởi nghiệp ...................................................................... 10
1.1.3. Sự khác nhau giữa Khởi nghiệp và Startup ........................................ 12
1.1.4. Khái niệm về ý định khởi nghiệp........................................................... 13
1.2. Một số lý thuyết về ý định khởi nghiệp...................................................... 14
1.2.1. Lý thuyết hành động hợp lý (TRA – Theory of Reasoned Action)....... 14
1.2.2. Thuyết hành vi dự định (TPB – Theory of Planned Behavior) ........... 16
1.2.3. Thuyết học tập xã hội (SLT – Social Learning Theory) ...................... 17
1.2.4. Một số yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp................................ 17
1.2.4.1. Thái độ hướng đến hành vi............................................................... 17
1.2.4.2. Chuẩn mực xã hội............................................................................. 18
1.2.4.3. Môi trường gia đình ......................................................................... 19
1.2.4.4. Môi trường giáo dục đại học............................................................ 20
1.2.4.5. Điều kiện thị trường và tài chính ..................................................... 21
1.2.4.6. Tính cách cá nhân ............................................................................ 22
1.3. Các mô hình nghiên cứu về ý định khởi nghiệp........................................ 24
1.3.1. Các mô hình nghiên cứu nước ngoài ................................................... 24
1.3.1.1. Mô hình nghiên cứu của Shapero & Sokol (1982)........................... 24
1.3.1.2. Mô hình nghiên cứu của Wei-Loon Koe & cộng sự (2016) ............. 24
1.3.1.3. Mô hình nghiên cứu của Krueger & Brazeal (1994) ....................... 25
1.3.1.4. Mô hình nghiên cứu của Lüthje & Franke (2004) ........................... 26
1.3.1.5. Mô hình nghiên cứu của Rui Fragoso (2019).................................. 27
1.3.2. Các mô hình nghiên cứu trong nước.................................................... 28
1.3.2.1. Mô hình nghiên cứu của Phan Anh Tú và Nguyễn Thanh Sơn (2015)... 28
1.3.2.2. Mô hình nghiên cứu của Nguyễn Văn Định, Lê Thị Mai Hương, Cao
Thị Sen (2021) ............................................................................................... 29
1.3.2.3. Mô hình nghiên cứu của Võ Văn Hiền, Lê Hoàng Vân Trang (2020) ... 30
1.3.2.4. Mô hình nghiên cứu của Nguyễn Doãn Chí Luân (2012)................ 31
1.3.3. Hệ thống hoá mô hình nghiên cứu trong và ngoài nước..................... 32
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ........................................................................................ 34
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................................. 35
2.1. Thiết kế nghiên cứu ..................................................................................... 35
2.1.1. Phương pháp nghiên cứu...................................................................... 35
2.1.2. Quy trình nghiên cứu............................................................................ 36
2.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất ....................................................................... 37
2.2.1. Các giả thuyết nghiên cứu..................................................................... 37
2.2.1.1. Chuẩn mực xã hội (Social Norms) ................................................... 37
2.2.1.2. Môi trường gia đình (Family Environment)..................................... 38
2.2.1.3. Môi trường giáo dục Đại học (Perception on University
Environment)................................................................................................. 38
2.2.1.4. Điều kiện thị trường và tài chính (Market and Finance Conditions)..... 40
2.2.1.5. Tính cách cá nhân (Personality) ...................................................... 40
2.2.2. Xây dựng mô hình nghiên cứu.............................................................. 41
2.3. Thiết kế thang đo các biến số...................................................................... 42
2.3.1. Biến độc lập............................................................................................ 42
2.3.2. Biến phụ thuộc ....................................................................................... 44
2.4. Thiết kế bảng hỏi ........................................................................................ 45
2.5. Phương pháp phân tích dữ liệu .................................................................. 45
2.5.1. Phân tích dữ liệu thông qua thống kê mô tả......................................... 45
2.5.2. Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha............... 46
2.5.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA........................................................ 46
2.5.4. Phân tích tương quan ............................................................................ 47
2.5.5. Phân tích hồi quy ................................................................................... 47
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ........................................................................................ 49
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH KHỞI
NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI HÀ NỘI............ 50
3.1. Thông tin người trả lời................................................................................ 50
3.2. Phân tích độ tin cậy của thang đo Cronbach Alpha................................. 51
3.3. Phân tích yếu tố khám phá ......................................................................... 56
3.3.1. Phân tích yếu tố khám phá các biến độc lập......................................... 56
3.3.2. Phân tích yếu tố khám phá của biến phụ thuộc (ý định khởi nghiệp) 59
3.4. Phân tích tương quan .................................................................................. 60
3.5. Phân tích hồi quy ......................................................................................... 62
3.6. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên các
trường Đại học tại Hà Nội.................................................................................. 65
3.6.1. Đánh giá yếu tố “Chuẩn mực xã hội” .................................................. 65
3.6.2. Đánh giá yếu tố “Môi trường gia đình”................................................ 66
3.6.3. Đánh giá yếu tố “Môi trường giáo dục đại học” .................................. 67
3.6.4. Đánh giá yếu tố “Điều kiện thị trường và tài chính”........................... 68
3.6.5. Đánh giá yếu tố “Tính cách cá nhân” .................................................. 69
3.6.6. Đánh giá yếu tố phụ thuộc “Ý định khởi nghiệp”................................ 70
3.7. Kiểm định giả thuyết ................................................................................... 71
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 ........................................................................................ 73
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO Ý ĐỊNH KHỞI
NGHIỆP CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TẠI HÀ NỘI............ 74
4.1. Cơ sở đề xuất giải pháp............................................................................... 74
4.2. Đề xuất giải pháp chung.............................................................................. 75
4.2.1. Đề xuất giải pháp cho yếu tố chuẩn mực xã hội .................................. 75
4.2.2. Đề xuất giải pháp cho yếu tố môi trường gia đình............................... 76
4.2.3. Đề xuất giải pháp cho yếu tố môi trường giáo dục đại học ................. 78
4.2.4. Đề xuất giải pháp cho yếu tố điều kiện thị trường và tài chính........... 80
4.2.5. Đề xuất giải pháp cho yếu tố tính cách cá nhân .................................. 82
4.3. Đề xuất giải pháp riêng biệt cho đối với sinh viên các trường đại học tại
Hà Nội .................................................................................................................. 84
4.3.1. Xét các đặc điểm tự nhiên của Hà Nội.................................................. 84
4.3.2. Xét môi trường kinh doanh ở Hà Nội ................................................... 85
4.3.3. Xét các đặc điểm về tệp khách hàng ở Hà Nội ..................................... 85
TIỂU KẾT CHƯƠNG 4 ........................................................................................ 86
KẾT LUẬN ............................................................................................................. 87
PHỤ LỤC 01: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT..................................................... 88
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................. 92
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
1 MBA
Master of Business Administration - Chương trình Thạc sĩ
Quản trị kinh doanh
2 MIT
Massachusetts Institute of Technology - Viện Công nghệ
Massachusetts
3 sig Significance level - Mức ý nghĩa
4 SLT Social Learning Theory - Lý thuyết học tập xã hội
5 SPSS
Statistical Package for the Social Sciences - Phần mềm xử
lý thống kê dùng trong ngành khoa học xã hội
6 TPB Theory of Planned Behaviour - Lý thuyết hành vi dự định
7 TRA Theory of Reasoned Action - Lý thuyết hành động hợp lý
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
1 CMXH Chuẩn mực xã hội
2 ctg Các tác giả
3 DKTT Điều kiện thị trường và tài chính
4 GDDH Môi trường giáo dục đại học
5 KH&CN Khoa học và công nghệ
STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
7 KSDN Khởi sự doanh nghiệp
8 MTGD Môi trường gia đình
9 QTKD Quản trị kinh doanh
10 TCCN Tính cách cá nhân
11 YĐKN Ý định khởi nghiệp
12 TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Mô hình thuyết hành động hợp lý (TRA)................................................. 15
Hình 1.2: Mô hình thuyết hành vi dự định (TPB).................................................... 16
Hình 1.3: Mô hình nghiên cứu của Shapero và Sokol (1982).................................. 24
Hình 1.4: Mô hình nghiên cứu của Wei-Loon Koe & cộng sự (2016) .................... 25
Hình 1.5: Mô hình nghiên cứu của Krueger & Brazeal (1994)................................ 26
Hình 1.6: Mô hình nghiên cứu của Lüthje & Franke (2004) ................................... 27
Hình 1.7: Mô hình nghiên cứu của Rui Fragoso (2019)........................................... 28
Hình 1.8: Mô hình nghiên cứu của Phan Anh Tú và Nguyễn Thanh Sơn (2015).... 29
Hình 1.9: Mô hình nghiên cứu của Nguyễn Văn Định, Lê Thị Mai Hương, Cao Thị
Sen (2021) ................................................................................................................ 30
Hình 1.10: Mô hình nghiên cứu của Võ Văn Hiền, Lê Hoàng Vân Trang (2020)... 31
Hình 1.11: Mô hình nghiên cứu của Nguyễn Doãn Chí Luân (2012)...................... 31
Hình 2.1: Sơ đồ quy trình nghiên cứu ...................................................................... 36
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Hệ thống hoá mô hình nghiên cứu trong và ngoài nước.......................... 32
Bảng 2.1: Mô hình nghiên cứu................................................................................. 41
Bảng 2.2: Thang đo chuẩn mực xã hội..................................................................... 42
Bảng 2.3: Thang đo môi trường gia đình ................................................................. 42
Bảng 2.4: Thang đo môi trường giáo dục đại học .................................................... 43
Bảng 2.5: Thang đo điều kiện thị trường và tài chính.............................................. 43
Bảng 2.6: Thang đo tính cách cá nhân ..................................................................... 44
Bảng 2.7: Thang đo ý định khởi nghiệp ................................................................... 44
Bảng 3.1: Kết quả về nhân khẩu học của đối tượng khảo sát................................... 50
Bảng 3.2: Kết quả Cronbach’s Alpha của yếu tố “Chuẩn mực xã hội” ................... 51
Bảng 3.3: Kết quả Cronbach’s Alpha của yếu tố “Môi trường gia đình” ................ 52
Bảng 3.4: Kết quả Cronbach’s Alpha của yếu tố “Môi trường giáo dục đại học” .. 53
Bảng 3.5: Kết quả Cronbach’s Alpha của yếu tố “Điều kiện thị trường và tài chính”... 54
Bảng 3.6: Kết quả Cronbach’s Alpha của yếu tố “Tính cách cá nhân” ................... 55
Bảng 3.7: Kết quả kiểm định KMO and Bartlett...................................................... 56
Bảng 3.8: Kết quả chỉ số Eigenvalues và tổng phương sai trích.............................. 56
Bảng 3.9: Kết quả ma trận xoay ............................................................................... 57
Bảng 3.10: Kết quả kiểm định KMO and Bartlett của biến phụ thuộc .................... 59
Bảng 3.11: Kết quả chỉ số Eigenvalues và tổng phương sai trích của biến phụ thuộc... 59
Bảng 3.12: Kết quả ma trận xoay ............................................................................. 60
Bảng 3.13: Kết quả bảng tương quan....................................................................... 60
Bảng 3.14: Kết quả bảng Model Summary .............................................................. 62
Bảng 3.15: Kết quả Anova ....................................................................................... 63
Bảng 3.16: Kết quả phân tích hồi quy ...................................................................... 63
Bảng 3.17: Đánh giá yếu tố “Chuẩn mực xã hội” .................................................... 65
Bảng 3.18: Đánh giá yếu tố “Môi trường gia đình” ................................................. 66
Bảng 3.19: Đánh giá yếu tố “Môi trường giáo dục đại học”.................................... 67
Bảng 3.20: Đánh giá yếu tố “Điều kiện thị trường và tài chính” ............................. 68
Bảng 3.21: Đánh giá yếu tố “Tính cách cá nhân” .................................................... 69
Bảng 3.22: Đánh giá yếu tố phụ thuộc “Ý định khởi nghiệp” ................................. 70
Bảng 3.23: Kiểm định mô hình nghiên cứu ............................................................. 71

