LUẬN VĂN THẠC SĨ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH DOANH TẠI TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRỂN KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm.
Thuật ngữ chiến lược có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, được sử dụng lần đầu trong lĩnh vực quân sự mang hàm ý về những kế hoạch lớn, có tính dài hạn đưa ra trên cơ sở chắc chắn cái gì đối phương có thể làm, thông thường được hiểu chiến lược là kế hoạch và nghệ thuật chỉ huy quân sự.
Có nhiều khái niệm được nhiều học giả đưa ra về chiến lược. Theo Fred R. David (2008) thì “chiến lược là những phương tiện đạt đến mục tiêu dài hạn”. Alfred Chadler (2008) “định nghĩa chiến lược là sự xác định các mục tiêu cơ bản và lâu dài của doanh nghiệp và là sự vạch ra một quá trình hành động và phân phối nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu đó. Nói chung các định nghĩa về chiến lược tuy khác nhau nhưng bao hàm nội dung: là việc nghiên cứu thị trường hiện tại cũng như tương lai, xây dựng các mục tiêu của doanh nghiệp, đề ra, thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt được các mục tiêu đó trong môi trường hiện tại cũng như tương lai”.
Ở cấp độ quốc gia, chiến lược “phát triển kinh tế xã hội xác định hướng phát triển” cơ bản của một đất nước trong một khoảng thời gian từ 5 đến 10 năm hoặc dài hơn làm căn cứ để hoạch định “các chính sách và kế hoạch phát triển trung và ngắn hạn”.
Từ những năm 60 của thế kỷ XX, chiến lược được ứng dụng vào lĩnh vực kinh doanh và thuật ngữ chiến lược kinh doanh ra đời. Trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp, thực tế, thuật ngữ chiến lược hay chiến lược kinh doanh thường được sử dụng tương đương với nhau. Từ khi được áp dụng trong lĩnh vực kinh doanh đến nay, nhiều tác giả đã đưa ra các cách hiểu khác nhau về chiến lược. Có tác giả cho rằng chiến lược kinh doanh là một bản phác thảo tương lai bao gồm các mục tiêu kinh doanh mà doanh nghiệp phải đạt được cũng như các phương tiện cần thiết để đạt được các mục tiêu đó hay chiến lược kinh doanh là
6
tập hợp các quyết định và hành động quản trị quyết định sự thành công lâu dài của doanh nghiệp.
Theo quan điểm của Kenneth, “Kenneth Andrews là người đầu tiên đưa ra các ý tưởng nổi bật này trong cuốn sách kinh điển The Concept of Corporate Strategy. Theo ông, chiến lược là những gì mà một tổ chức phải làm dựa trên những điểm mạnh và yếu của mình trong bối cảnh có những cơ hội và cả những mối đe dọa” (Kenneth, 2010).
Từ những nghiên cứu trên, có thể khái quát như sau: “Chiến lược phát triển kinh doanh là tập hợp các mục tiêu cơ bản dài hạn, được xác định phù hợp với tầm nhìn, sứ mạng của tổ chức và các cách thức, phương tiện để đạt được những mục tiêu đó một cách tốt nhất, sao cho phát huy được những điểm mạnh, khắc phục được những điểm yếu của tổ chức, đón nhận được các cơ hội, né tránh hoặc giảm thiểu các thiệt hại do những nguy cơ từ
môi trường bên ngoài.”
1.2. Vai trò của chiến lược phát triển kinh doanh trong doanh nghiệp Vai trò của chiến lược kinh doanh luôn gắn liền với việc các nhà nghiên cứu thường đưa ra trong các lợi ích của công tác quản trị chiến lược. Vai trò của chiến lược phát triển kinh doanh gồm:
- Chiến lược phát triển kinh doanh chính là “kim chỉ nam đối với các hoạt động trong doanh nghiệp, cho phép xác lập một ngôn ngữ chung, hạn chế nguy cơ hiểu sai thông tin nội bộ từ đó tạo thuận lợi cho việc ra quyết định và thực hiện quyết định”.
- Chiến lược phát triển kinh doanh góp phần “nâng cao niềm tin và ý chí cho cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp. Tất cả mọi thành viên trong doanh nghiệp sẽ có được niềm tin vào tương lai của doanh nghiệp khi họ biết rằng tương lai đó được cân nhắc và tính toán kỹ lưỡng. Khi có niềm tin họ sẽ
phấn khởi , hăng say hơn trong công việc. Trong điều kiện kinh doanh hiện đại thì điều này là rất quan trọng.
7
- Việc có được chiến lược phát triển kinh doanh giúp doanh nghiệp “làm sáng tỏ những dữ liệu qua trọng, đưa ra những nguyên nhân và bài học kinh nghiệm. Nhờ thực hiện việc phân tích môi trường kinh doanh của doanh nghiệp và các thông tin, dữ liệu để làm rõ tác động của môi trường đến sự
phát triển của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp sẽ đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong hiện tại và tương lai. Từ đó giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó trong các điều kiện thực tế của môi trường kinh doanh”.
- Chiến lược phát triển kinh doanh còn giúp các doanh nghiệp “định hướng cho hoạt động của mình trong tương lai thông qua việc phân tích và dự báo môi trường kinh doanh. Kinh doanh là hoạt động luôn chịu ảnh hưởng của các yếu tố bên trong và yếu tố bên ngoài. Chiến lược phát triển kinh doanh giúp doanh nghiệp linh hoạt, chủ động thích ứng với những biến động của thị trường và đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động, phát triển đúng hướng. Từ đó tạo vị thế của doanh nghiệp trên thương trường”
1.3. Các cấp của chiến lược phát triển kinh doanh trong doanh nghiệp Chiến lược được chia thành 3 loại chính (2009, Fred R. David). (i). Chiến lược cấp công ty là chiến lược chung của doanh nghiệp hay công
ty mẹ nếu là mô hình tập đoàn hoặc tổng công ty sẽ đề ra mục đích dài hạn và chương trình hành động dựa trên nguồn lực mà doanh nghiệp mình có phù hợp với thị trường mà doanh nghiệp tìm kiếm.
Việc lập chiến lược chiến lược cấp công ty đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ bối cảnh quốc tế, khu vực, bối cảnh ngành và bối cảnh nội tại doanh nghiệp. Từ đó giúp chiến lược của doanh nghiệp đúng, trúng và tận dụng mọi nguồn lực sẵn có để phát triển thành công.
Chiến lược cấp công ty bao hàm nhiều kế hoạch của hệ thống các đơn vị trực thuộc. Từ chiến lược cấp công ty sau đó sẽ giao cụ thể cho các đơn vị thành viên trực thuộc.
8
(ii). Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh là chiến lược cấp đơn vị thành viên đối với mô hình công ty mẹ - con. Ở cấp chiến lược này, mục tiêu được xác dịnh cụ thể hơn, được khai thác tối ưu năng lực hiện tại của doanh nghiệp, là tổng hòa các bộ phận chức năng trong doanh nghiệp. Từ đó, giúp doanh nghiệp phát triển theo chiến lược đề ra.
Chiến lược cấp kinh doanh sẽ đưa ra kế hoạch cụ thể với các danh mục mà đơn vị sẽ đầu tư, sẽ giao nhiệm vụ đối với từng bộ phận chức năng trong đơn vị, đưa ra kết quả mà từng bộ phần cần đạt được trên cơ sở nguồn lực doanh nghiệp có, dự kiến dòng tiền, sản phẩm doanh nghiệp cung cấp, thị
trường hoạt động, nhân lực đang có và hệ thống công nghệ thông tin đang áp dụng.
Một chiến lược khả thi đồng nghĩa với việc cần xây dựng một chiến lược thực chất mà để vận hành thàn
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................i LỜI CẢM ƠN..................................................................................................ii DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ...................................................................vi TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN .................................vii LỜI MỞ ĐẦU.................................................................................................. 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRỂN KINH
DOANH TRONG DOANH NGHIỆP ........................................................... 5 1.1 Khái niệm............................................................................................... 5 1.2. Vai trò của chiến lược phát triển kinh doanh trong doanh nghiệp. 6 1.3. Các cấp của chiến lược phát triển kinh doanh trong doanh nghiệp7 1.4. Các nội dung của chiến lược phát triển kinh doanh......................... 8
1.4.1. Xác định mục tiêu chiến lược........................................................ 8 1.4.2. Phân tích môi trường kinh doanh............................................... 10 1.4.3. Phân tích và lựa chọn chiến lược. .............................................. 16 1.4.4. Triển khai thực hiện chiến lược.................................................. 16 1.4.5. Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh chiến lược.............................. 17
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH DOANH TẠI TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM.................................. 19 2.1 Giới thiệu chung về Tập đoàn Điện lực Việt Nam. .......................... 19 2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. ................................................................................................ 19 2.1.2 Cơ cấu tổ chức............................................................................... 21 2.1.3 Lĩnh vực kinh doanh..................................................................... 24 2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh trong giai đoạn 2015 – 2020 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. ................................................................ 25 2.2 Mục tiêu chiến lược phát triển kinh doanh ...................................... 29 2.3 Phân tích môi trường kinh doanh ..................................................... 31
iv
2.3.1. Bối cảnh Quốc tế.......................................................................... 31 2.3.2. Bối cảnh trong nước .................................................................... 35 2.3.3. Bối cảnh ngành năng lượng trong khu vực. .............................. 37 2.3.4. Bối cảnh ngành điện Việt Nam. .................................................. 40 2.3.5. Bối cảnh Tập đoàn Điện lực Việt Nam....................................... 43
2.4. Cơ sở lựa chọn chiến lược phát triển kinh doanh........................... 51 2.5. Triển khai và kết quả thực hiện chiến lược phát triển kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam giai đoạn 2015-2020 ......................... 52
2.5.1. Về đầu tư phát triển hệ thống điện: ............................................ 52 2.5.2. Về sản xuất và cung ứng điện ..................................................... 55 2.5.3. Về phát triển khoa học công nghệ điện lực. ............................... 56 2.5.4. Về phát triển viễn thông và công nghệ thông tin. ...................... 58 2.5.5. Về phát triển nguồn nhân lực ..................................................... 58 2.5.6. Về phát triển công tác tư vấn....................................................... 59 2.5.7. Về phát triển thương hiệu............................................................ 59
2.6. Đánh giá chung về chiến lược phát triển kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. .................................................................................... 60 2.6.1. Những thành công. ...................................................................... 60 2.6.2. Những hạn chế............................................................................. 60 2.6.3. Những cơ hội................................................................................ 61 2.6.4. Những thách thức ........................................................................ 62 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH DOANH TẠI TẬP ĐOÀN ĐIỆN LỰC VIỆT NAM ........ 64 3.1. Định hướng phát triển kinh doanh của Tập đoàn điện lực Việt Nam..................................................................................................... 64 3.2. Giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lược phát triển kinh doanh tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.................................................................... 66 3.2.1. Đổi mới tư duy về phát triển chiến lược kinh doanh ................. 66
v
3.2.2. Phát triển công tác dự báo chiến lược. ....................................... 66 3.2.3. Các giải pháp trong công tác tài chính, kinh doanh và vận hành ........................................................................................................ 66 3.2.4. Nâng cao năng lực khoa học công nghệ của Tập đoàn............. 68 3.2.5. Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Tập đoàn Điện lực Việt Nam......................................................................... 68 3.2.6 Giải pháp về việc đẩy mạnh thực thi văn hóa doanh nghiệp, giữ gìn và phát triển thương hiệu EVN....................................................... 69
3.3. Khuyến nghị đối với Nhà nước ......................................................... 69 3.3.1. Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. ...................... 69 3.3.2. Bộ Công Thương.......................................................................... 69 3.3.3. Các bộ, ngành, cơ quan liên quan. ............................................. 70 3.3.4. Ủy ban nhân dân các tỉnh/thành phố. ........................................ 70
KẾT LUẬN.................................................................................................... 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 72
vi
DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ
BẢNG
Bảng 2.1 Doanh thu, lợi nhuận và nộp ngân sách của EVN các năm 2015- 2020 (ĐVT: tỷ đồng)....................................................................................... 26 Bảng 2.2 dưới đây cho thấy từ năm 2000 tới năm 2016 “công suất nguồn điện trong khu vực Đông Nam Á” đã tăng lên gấp đôi, với sự tăng trưởng mạnh của nhiệt điện than. ......................................................................................... 37 Bảng 2.3 Một số quốc gia xuất khẩu LNG hàng đầu thế giới ........................ 40
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức Tập đoàn Điện lực Việt Nam ................................ 21
vii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN Luận văn chiến lược phát triển kinh doanh tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được thực hiện với kết cấu gồm 3 chương:
Chương I được tác giả tiến hành hệ thống hóa cơ sở lý luận về chiến lược phát triển kinh doanh trong doanh nghiệp với việc làm rõ khái niệm về “chiến lược phát triển kinh doanh” và đưa ra 3 cấp của chiến lược gồm chiến lược cấp công ty, chiến lược cấp đơn vị kinh doanh và chiến lược cấp chức năng. Chương này cùng đưa ra các nội dung của chiến lược phát triển kinh doanh để làm cơ sở cho phân tích thực trạng chiến lược ở chương II.
Chương 2 của Luận văn tiến hành phân tích chiến lược phát triển kinh doanh tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Để hiểu về EVN tác giả có đưa vào luận văn lịch sử, cơ cấu tổ chức, lĩnh vực kinh doanh và kết quả kinh doanh của EVN trong giai đoạn 2015-2020. Từ mục tiêu về chiến lược phát triển kinh doanh và đưa ra bối cảnh quốc tế, trong nước, bối cảnh ngành và bối cảnh EVN luận văn đã đưa ra cơ sở lựa chọn chiến lược phát triển kinh doanh. Tiếp đó, luận văn nói về việc triển khai và thực hiện chiến lược phát triển kinh doanh của EVN giai đoạn 2015-2020 về các mảng: đầu tư phát triển hệ thống điện, sản xuất và cung ứng điện, phát triển khoa học và công nghệ điện lực, phát triển viễn thông và công nghệ thông tin, phát triển nguồn nhân lực, phát triển công tác tư vấn, phát triển thương hiệu. Từ thực tế đó, tác giả đánh giá về những kết quả đạt được bên cạnh những mặt còn hạn chế. Từ đó thấy được những cơ hội và thách thức trong tương lai đối với doanh nghiệp.
Chương 3 của luận văn đưa ra 6 giải pháp nhằm hoàn thiện chiến lược phát triển kinh doanh tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam dựa trên những tồn tại, hạn chế đã được nói đến ở chương 2. Hầu hết các giải pháp đều mang tính thực tế, có tính khả thi và cần thiết để áp dụng tại doanh nghiệp trong thời gian tới.
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết lựa chọn đề tài
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 đã xác định mục tiêu phát triển tổng quát là “phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; có thể chế quản lý hiện đại, cạnh tranh hiệu lực, hiệu quả, kinh tế phát triển năng động, nhanh và bền vững, độc lập, tự chủ trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy sức sáng tạo, ý chí và sức mạnh toàn dân tộc, xây dựng xã hội phồn vinh, dân chủ, công bằng, văn minh, trật tự, kỷ cương, an toàn, bảo đảm cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân; không ngừng nâng cao đời sống mọi mặt của nhân dân; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, môi trường hòa bình ổn định để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Phấn đấu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.”
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (gọi tắt là Tập đoàn – EVN) là một trong rất ít các cơ sở thuộc ngành công nghiệp mũi nhọn của Việt Nam góp phần tạo cơ sở hạ tầng và động lực phát triển cho nhiều ngành kinh tế khác, nâng cao đời sống xã hội, góp phần đảm bảo an ninh quốc phòng. Trong số các doanh nghiệp nước ta, Tập đoàn Điện lực Việt Nam hiện đang quản lý một khối lượng tài sản lớn nhất, tổng số vốn đầu tư xây dựng trung bình hàng năm cao nhất. Trải qua lịch sử phát triển, đến nay Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã và đang phát triển mạnh mẽ trong đầu tư, sử dụng các thiết bị công nghệ mới song song với các thiết bị, công nghệ của thế hệ trước đang tồn tại

