LUẬN VĂN THẠC SĨ “Giải pháp mở rộng hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á”
Trong những năm gần đây, sự hội nhập kinh tế diễn ra mạnh mẽ, đem lại nhiều cơ hội giao thương và hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam mở rộng phát triển kinh doanh cũng như tiếp cận các thị trường mới trên thế giới. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất mà các doanh nghiệp đối diện là thiếu vốn đầu tư để áp dụng công nghệ và máy móc tiên tiến trong sản xuất, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Thêm vào đó, khi các giao dịch thương mại xuyên quốc gia tăng lên, những đối tác từ các thị trường mới có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người mua và người bán ngày càng có nhu cầu đa dạng về phương thức thanh toán và tìm kiếm các giải pháp tài trợ vốn an toàn, linh hoạt cho các giao dịch. Trong bối cảnh đó, vai trò của hệ thống ngân hàng trở nên rõ nét hơn. Các ngân hàng với uy tín của mình giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro thiếu thông tin về đối tác, thị trường và luật pháp tại các quốc gia khác, đồng thời cung cấp nguồn vốn cần thiết để doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh. Những năm gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam đã mở rộng quan hệ thương mại với nhiều quốc gia, bao gồm cả các nước trong Liên minh Châu Âu - EU và các nước công nghiệp phát triển như Nhật Bản và Hoa Kỳ. Trong sự phát triển này, ngành ngân hàng đã đóng góp đáng kể. Các ngân hàng thương mại đã trở thành cầu nối quan trọng trong thanh toán xuất nhập khẩu, hỗ trợ cấp tín dụng cho doanh nghiệp và cung cấp dịch vụ chất lượng cao cho đối tác nước ngoài, qua đó góp phần vào sự phát triển kinh tế đối ngoại. Hoạt động tài trợ thương mại của các ngân hàng không chỉ đem lại lợi nhuận mà còn nâng cao hình ảnh của ngân hàng trên thị trường quốc tế. Với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động thương mại, các hình thức tài trợ ngày càng trở nên quan trọng và là một phần thiết yếu của nền kinh tế toàn cầu.
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN............................................................................................................ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................v
DANH MỤC BẢNG.................................................................................................vi
DANH MỤC HÌNH.................................................................................................vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ .......................................................................... viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................... viii
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI
TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI..............................................................7
1.1. Tổng quan về hoạt động tài trợ thương mại ...............................................7
1.1.1. Khái niệm về tài trợ thương mại ..............................................................7
1.1.2. Vai trò của tài trợ thương mại ..................................................................8
1.1.3. Phân loại các hình thức tài trợ thương mại ............................................10
1.2. Hoạt động tài trợ thương mại của ngân hàng thương mại......................12
1.2.1. Khái niệm hoạt động tài trợ thương mại của ngân hàng thương mại.....12
1.2.2. Hình thức tài trợ thương mại của ngân hàng thương mại ......................12
1.2.3. Các yếu tố tác động hoạt động tài trợ thương mại tại ngân hàng...........27
1.2.4. Các tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động tài trợ thương mại...................31
1.3. Kinh nghiệm triển khai hoạt động tài trợ thương mại tại một số ngân
hàng thương mại Việt Nam và bài học rút ra ..................................................34
CHƯƠNG II: HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI TẠI NGÂN HÀNG
TMCP ĐÔNG NAM Á – SEABANK ....................................................................39
2.1. Khái quát về hoạt động kinh doanh của SeABank...................................39
2.1.1. Giới thiệu chung về Ngân hàng SeABank .............................................39
2.1.2. Tổng quan về hoạt động kinh doanh của SeABank ...............................41
2.2. Giới thiệu tổng quan về hoạt động tài trợ thương mại tại ngân hàng
TMCP Đông Nam Á (SeABank)........................................................................47
2.2.1. Tổ chức hoạt động tài trợ thương mại tại SeABank...............................47
iv
2.2.2. Hệ thống văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động tài trợ thương mại......48
2.2.3. Các hình thức tài trợ thương mại tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á..50
2.3. Phân tích thực trạng hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng TMCP
Đông Nam Á ........................................................................................................56
2.3.1. Phân tích theo các chỉ tiêu định lượng ...................................................56
2.3.2. Phân tích dựa trên các chỉ tiêu định tính ................................................65
2.3.3. Đánh giá hoạt động tài trợ thương mại của SeABank trong hệ thống các
ngân hàng thương mại Việt Nam .....................................................................69
2.3.4. Những kết quả đạt được .........................................................................71
2.3.5. Những khó khăn vướng mắc và nguyên nhân........................................75
CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ
THƯƠNG MẠI TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á .............................84
3.1. Định hướng phát triển tài trợ thương mại SeABank ...............................84
3.1.1. Xu thế phát triển của tài trợ thương mại trên thế giới............................84
3.1.2. Định hướng phát triển tài trợ thương mại của SeABank .......................86
3.2. Đề xuất giải pháp mở rộng hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng
TMCP Đông Nam Á ...........................................................................................88
3.3. Một số kiến nghị đề xuất .............................................................................97
3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ ........................................................................97
3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước .................................................98
3.3.3. Kiến nghị đối với khách hàng ................................................................99
KẾT LUẬN............................................................................................................102
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................ix
PHỤ LỤC 01.............................................................................................................xi
v
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
1. AML Phòng chống rửa tiền
2. AI Trí tuệ nhân tạo
3. BCT Bộ chứng từ
4. BPO Nghĩa vụ thanh toán ngân hàng
5. CIC Trung tâm Thông tin Tín Dụng
6. DA Trả chậm
7. DP Trả ngay
8. ECA Cơ quan tín dụng xuất khẩu
9. ICC Phòng thương mại quốc tế
10. L/C Thư tín dụng
11. L/C UPAS Thư tín dụng trả chậm được phép thanh toán ngay
12. NK Nhập khẩu
13. SCF Tài trợ chuỗi cung ứng
14. SEABANK Ngân hàng TMCP Đông Nam Á
15. SMEs Doanh nghiệp vừa và nhỏ
16. SWIFT Hiệp hội Viễn thông Liên Ngân hàng và Tài chính Quốc tế
17. TMCP Thương mại cổ phần
18. TTQT Thanh toán quốc tế
19. TTTM Tài trợ thương mại
20. UCP Quy tắc và Thực hành thống nhất Tín dụng chứng từ
21. XK Xuất khẩu
vi
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Thông tin chung về SeABank...................................................................39
Bảng 2.2: Tóm tắt quá trình hình thành Ngân hàng SeABank .................................40
Bảng 2.3: Tiền gửi tại SeABank 2018-2022.............................................................43
Bảng 2.4: Tình hình dư nợ giai đoạn 2018 - 2022 tại SeABank...............................44
Bảng 2.5: Nghĩa vụ nợ cam kết từ phát hành bảo lãnh ngân hàng ...........................55
Bảng 2.6: Doanh số thanh toán L/C nhập khẩu và L/C nội địa bên mua..................56
Bảng 2.7: Doanh số thanh toán L/C xuất khẩu và L/C nội địa bên bán....................58
Bảng 2.8: Doanh số thanh toán nhờ thu xuất nhập khẩu ..........................................62
Bảng 2.9: Doanh thu phí từ 2018-2022.....................................................................64
Bảng 2.10: Kết quả tổng hợp điểm đánh giá theo khảo sát khách hàng về dịch vụ
TTTM của SeABank .................................................................................................65
vii
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Mô hình quản trị của SeABank.................................................................41
Hình 2.2: Tăng trưởng lợi nhuận trước thuế SeABank giai đoạn 2015-2023 ..........42
viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Lợi nhuận từ hoạt động ngoài lãi 2018-2022 .......................................45
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức hoạt động tài trợ thương mại tại SeABank ..................47
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ kết nối của tài trợ thương mại với các phòng, ban tại SeABank...47
Biểu đồ 2.2: Tỷ lệ doanh số thanh toán L/C, nhờ thu 2018-2022.............................63
Biểu đồ 2.3: Tỷ lệ khách hàng hài lòng với sản phẩm TTTM..................................67
Biểu đồ 2.4: Tỷ lệ khách hàng hài lòng đối với nhân viên .......................................68
Biểu đồ 2.5: Tỷ lệ khách hàng hài lòng chung về hoạt động TTTM........................69
Biểu đồ 2.6: Xếp hạng lợi nhuận trước thuế các ngân hàng 2022 ............................70

