LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG VỚI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG
1.3.1 Mục tiêu chung
Nghiên cứu các yếu tố tác động đến quyết định cho vay của NH đối với các
DNNVV từ góc độ của NH.
1.3.2 Mục tiêu cụ thể
Nghiên cứu, phân tích các yếu tố tác động đến quyết định cho vay của NH đối
với DNNVV.
Đo lường mức độ tác động của các yếu tố này đến quyết định cho vay của NH.
Đề xuất các ý tưởng mới nhằm giúp các DNNVV tiếp cận được với nguồn vốn
của NH.
1.3.3 Câu hỏi nghiên cứu
NH đo lường đánh giá, thẩm định DN có nhu cầu vay vốn dựa trên các tiêu
chí nào?
Mức độ quan trọng, sức đóng góp của từng tiêu chí trong việc ra quyết định
của NH?
Làm thế nào để các DNNVV có thể tiếp cận được với các khoản vay của NH?
5
1.4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các nhân tố ảnh hưởng đến việc ra quyết
định cho vay của NH đối với các DNNVV dưới góc độ nhà quản trị NH.
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu tập trung vào tìm hiểu quan điểm của các nhà quản trị trong các
NH thương mại tại tỉnh Tiền Giang, giai đoạn từ tháng 08/2022 đến cuối tháng
10/2022.
1.5 Phương pháp nghiên cứu
1.5.1 Nghiên cứu sơ bộ
Tác giả tiến hành nghiên cứu sơ bộ để khám phá, xác định xem vấn đề nghiên
cứu của mình có phù hợp với thực tế hay không. Từ nghiên cứu sơ bộ, tác giả có thể
nhận thấy rõ được hướng nghiên cứu của mình là như thế nào, có cần phải thay đổi
hay điều chỉnh cho phù hợp hay không. Kết quả thu được từ nghiên cứu sơ bộ giúp
cho tác giả có thể thiết kế được công cụ đo lường thích hợp cho nghiên cứu của mình,
chẳng hạn như bảng câu hỏi phù hợp hơn, từ ngữ sử dụng phù hợp hơn nhằm giúp
cho mọi đối tượng điều tra có thể hiểu rõ hơn nội dung nghiên cứu. Thông thường,
các hoạt động được thực hiện trong nghiên cứu sơ bộ chủ yếu là phân tích tài liệu thứ
cấp, phỏng vấn chuyên gia, phân tích tình huống và phỏng vấn nhóm/sâu ...nhằm để
xác định rõ vấn đề nghiên cứu, hoàn chỉnh câu hỏi và các mục tiêu nghiên cứu; xây
dựng đề cương nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu và thiết kế bảng hỏi.
Nghiên cứu sơ bộ được tiến hành bao gồm hai bước nghiên cứu đó là: (1)
Nghiên cứu tài liệu thứ cấp; (2) Nghiên cứu sơ bộ định tính.
* Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Nghiên cứu tài liệu thứ cấp được thực hiện như
sau:
- Đọc, hiểu và phân tích các tài liệu liên quan đến cấp tín dụng, quy trình thẩm
định cho vay với DN, và các tài liệu có liên quan từ NH nhà nước.
- Nghiên cứu, tổng hợp lý thuyết liên quan đến quyết định cho vay để làm cơ
sở trong thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá trong đề tài.
* Nghiên cứu sơ bộ định tính: Trên cơ sở lý luận đã nghiên cứu, tác giả dự
6
thảo nội dung bảng hỏi và thực hiện thảo luận nội dung bảng hỏi với các lãnh đạo các
chi nhánh, phòng giao dịch và các chuyên gia, chuyên viên trong lĩnh vực NH trên
địa bàn tỉnh Tiền Giang. Kết quả thảo luận được tác giả sử dụng để hoàn thiện nội
dung bảng hỏi. Để quá trình này có thể nâng cao hơn nữa sự phù hợp của bảng hỏi
khi tiến hành khảo thực tế, tác giả tiến hành điều tra thử với 20 cán bộ NH để tìm
hiểu xem có nội dung nào trong bảng hỏi khiến người được khảo sát cảm thấy lúng
túng, khó hiểu hay không. Đồng thời, việc thực hiện khảo sát có mất nhiều thời gian
cho tác giả và đối tượng khảo sát hay không. Kết quả quá trình khảo sát thử được tác
giả sử dụng để thực hiện điều chỉnh nội dung, ngôn từ sử dụng, và hoàn thiện bảng
hỏi để phục vụ cho quá trình điều tra chính thức.
1.5.2. Thực hiện khảo sát chính thức
Từ tháng 08/2022 đến cuối tháng 10/2022, tác giả thực hiện khảo sát với bảng
hỏi đã được hoàn thiện. Sau đó, toàn bộ dữ liệu thu thập được đánh giá CMB-
Common method bias, thống kê mô tả, phân tích độ tin cậy của thang đo bằng hệ số
Cronbach’s Alpha, đo lường tính đơn hướng và độ phù hợp của mô hình trong phân
tích nhân tố khẳng định, kiểm định độ tin cậy, kiểm định độ hội tụ và độ phân biệt
bằng phương sai trong Model Validity Measures, đo lường sự tác động của các yếu
tố đến quyết định cho vay bằng mô hình SEM, kiểm định độ phù hợp của mô hình
với dữ liệu thị trường bằng Bootstrap. Bên cạnh đó, tác giả cũng xem xét sự tác động
của đặc điểm NH đến kết quả ước lượng bằng mô hình cấu trúc đa nhóm, với sự hỗ
trợ của phần mềm SPSS 25 và AMOS 24 của IBM.
1.6 Điểm mới của đề tài
Đóng góp về mặt khoa học: Đề tài nghiên cứu ứng dụng phương pháp nghiên
cứu chuyên gia kết hợp với bảng hỏi cấu trúc để tìm kiếm và đo lường sức tác động
các tiêu chí mà NH thương mại sẽ đánh giá DN trong thẩm định vay. Đồng thời, luận
văn này đóng góp thêm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo trong phạm
vi đề tài xoay quanh hoạt động vay vốn của DNNVV và cho vay của NH.
Đóng góp về mặt thực tiễn: Đề tài góp thêm các giải pháp thực tiễn cho hoạt
động tiếp cận vốn vay của các DNNVV bằng cách chỉ ra các hoạt động mà các DN
cần chú trọng. Đồng thời, nghiên cứu mang tính khoa học và tính thực tiễn cao giúp
7
cho các TCTD có thể tham khảo và đưa vào tài liệu đào tạo về công tác cho vay
DNNVV.
1.7 Kết cấu luận văn
Luận văn gồm 5 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu, trình bày tổng quan về vấn đề,
mục tiêu và ý nghĩa của nghiên cứu.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu, trình bày về các lý luận,
các bằng chứng thực nghiệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu và đưa ra mô hình
nghiên cứu.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu, trình bày về đối tượng, phạm vi, mẫu
nghiên cứu, xây dựng bảng hỏi và các nội dung nghiên cứu, phương pháp phân tích
dữ liệu và các yêu cầu trong phân tích dữ liệu.
Chương 4: Trình bày các kết quả và đánh giá kết quả nghiên cứu.
Chương 5: Các kết luận, đề xuất hàm ý quản trị và kiến nghị.
8
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1 Tổng quan về doanh nghiệp và cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
2.1.1 Khái niệm, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
2.1.1.1 Khái niệm
DN được hiểu như một đơn vị hoặc một tổ chức kinh doanh hoạt động có mục
đích. Tùy theo đặc thù về lĩnh vực hoạt động, hình thức tổ chức trong các lĩnh vực
khác nhau, DN có thể được hiểu dưới các thuật ngữ khác nhau: Nhà máy, xí nghiệp,
công ty, cửa hàng. Theo Khoản 10 Điều 4 Luật DN 2020 thì DN được hiểu như sau:
“DN là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng
ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các HĐKD”
(Luật DN, 2020).
DNNVV là những DN hoạt động với quy mô nhỏ do còn hạn chế về nhiều
nguồn lực như nhân sự, tài chính, doanh thu, lợi nhuận, .... Theo đó, căn cứ theo Điều
6, Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, DNNVV quy định tiêu chí DN siêu nhỏ, DN nhỏ,
DN vừa, cụ thể như sau:
Tiêu chí
phân loại
Quy mô doanh nghiệp
Siêu nhỏ Nhỏ Vừa
Lĩnh vực
hoạt động
Nông
nghiệp,
lâm
nghiệp,
thủy sản,
công
nghiệp,
xây dựng
Thương
mại, dịch
vụ
Nông,
lâm
nghiệp,
thủy
sản,
công
nghiệp,
xây
dựng
Thương
mại,
dịch vụ
Nông,
lâm
nghiệp,
thủy
sản,
công
nghiệp,
xây
dựng
Thương
mại,
dịch vụ
Bình quân
nhân sự
tham gia
bảo hiểm xã
hội trong
năm
<11 người <101
người
<51
người
<201
người
<101
người
Tổng doanh
thu
Không
quá 3 tỷ
đồng
Không
quá 10 tỷ
đồng
Không
quá 50
tỷ đồng
Không
quá 100
tỷ đồng
Không
quá 200
tỷ đồng
Không
quá 300
tỷ đồng
9
Tiêu chí
phân loại
Quy mô doanh nghiệp
Siêu nhỏ Nhỏ Vừa
Tổng
nguồn vốn Không quá 3 tỷ đồng
Không
quá 20
tỷ đồng
Không
quá 50
tỷ đồng
Không
quá 100
tỷ đồng
Không
quá 100
tỷ đồng
2.1.1.2 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
DNNVV có vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
- Đóng góp cho nền kinh tế do số lượng các DN này luôn chiếm tỷ trọng cao.
Ở Việt Nam, tỷ lệ DNNVV chiếm hơn 97% (Bộ Kế hoạch đầu tư, 2020). Nhờ vậy,
nhóm DN này đóng góp cho sự phát triển thị trường lao động, phát triển nền kinh tế
thông qua đóng góp sản phẩm, tài chính,...
- Đơn vị cấu thành nên các ngành hoàn chỉnh, góp phần ổn định nền kinh tế:
Các DNNVV tham gia vào quá trình thực thi các dự án lớn như một thành viên chuyên
trách một chu trình, móc xích nhỏ. Bởi vì, các DNNVV thường hoạt động tập trung
vào một chuyên môn cụ thể và sản xuất hoặc cung cấp các dịch vụ ngách đặc thù,
chuyên sâu nhằm cung cấp cho thị trường các nguyên liệu, thiết bị, quy trình để hoàn
chỉnh một sản phẩm cần sự đầu tư lớn. Đồng thời, Các DNNVV cũng trực tiếp điều
phối và thực hiện các dự án kinh tế phù hợp với quy mô hoạt động. Điều này góp
phần đảm bảo cho nền kinh tế được phân hóa đóng góp và lấp đầy có khoảng trống,
giúp nền kinh tế được duy trì ổn định.
Góp phần cho tính năng động của nền kinh tế: Với hệ thống tổ chức DN đơn giản,
tinh gọn, DNNVV dễ dàng điều chỉnh HĐKD để phù hợp, ứng biến linh hoạt trong
nhiều điều kiện kinh tế. Nhờ vậy, nền kinh tế không ngừng có những bước cải tiến,
làm nền tảng cho sự phát triển kinh tế lớn hơn.
- Là trụ cột của kinh tế địa phương: DNNVV dễ dàng được thành lập do quy
mô hoạt động và yêu cầu tiềm lực tài chính thấp. Do đó, DNNVV có mặt khắp mọi
nơi từ các thành phố lớn đến các vùng kinh tế ít năng động hơn. Tại các địa phương,
DNNVV tạo ra việc làm cho người dân, đóng góp sản phẩm hay dịch vụ ngách ít phổ
biến và đem về doanh thu, lợi nhuận, từ đó giúp phát triển kinh tế địa phương.
- DNNVV có đóng góp không nhỏ cho giá trị GDP của quốc
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CÁM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC HÌNH VẺ, BẢNG BIỂU.................................................................. i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................... ii
TÓM TẮT TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ...................................................... iii
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU...................................1
1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu...............................................................................1
1.2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu .....................................................................1
1.3 Mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu...............................................................................4
1.4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ...........................................................................5
1.5 Phương pháp nghiên cứu......................................................................................5
1.6 Điểm mới của đề tài .............................................................................................6
1.7 Kết cấu luận văn...................................................................................................7
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN.............................................................................8
2.1 Tổng quan về doanh nghiệp và cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa .....................8
2.1.1 Khái niệm, vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa......................................................8
2.1.2 Các vấn đề liên quan đến hoạt động cho vay DNNVV..........................................10
2.1.3 Quy trình cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp........................................15
2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay của ngân hàng đối với các doanh
nghiệp nhỏ và vừa ....................................................................................................20
2.2.1 Các yếu tố thuộc về ngân hàng ................................................................................20
2.2.2 Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp ...........................................................................25
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.................................................30
3.1 Quy trình nghiên cứu .........................................................................................30
3.2 Nghiên cứu sơ bộ ...............................................................................................30
3.2.1 Thiết kế nghiên cứu sơ bộ ........................................................................................30
3.2.2 Kết quả nghiên cứu sơ bộ .........................................................................................32
3.3 Giả thiết nghiên cứu ...........................................................................................36
3.4 Nghiên cứu chính thức .......................................................................................37
3.4.1 Thiết kế bảng câu hỏi................................................................................................37
3.4.2 Mẫu nghiên cứu.........................................................................................................38
3.4.3 Triển khai thu thập dữ liệu........................................................................................39
3.4.4 Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu......................................................................40
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ............................................................45
4.1 Tình hình hoạt động của ngân hàng đối với các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
Tiền Giang................................................................................................................45
4.2 Kết quả các kiểm định CMB..............................................................................47
4.3 Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha ...............................................48
4.4 Phân tích nhân tố khám phá EFA.......................................................................51
4.5 Phân tích nhân tố khẳng định CFA ....................................................................55
4.5.1 Đo lường độ phù hợp qua tính đơn hướng ..............................................................55
4.5.2 Đo lường độ phù hợp qua mô hình đo lường..........................................................56
4.6 Kết quả nghiên cứu và kiểm định ......................................................................57
4.6.1 Kết quả hồi quy và các kiểm định............................................................................57
4.6.2 Sự tác động qua lại giữa các biến độc lập trong mô hình.......................................62
4.6.3 Sự khác biệt về quyết định cho vay theo loại hình NH ..........................................63
4.7 Đánh giá tác động của các yếu tố đến quyết định cho vay của NH...................64
4.7.1 Ảnh hưởng của phương án vay đến quyết định cho vay ........................................64
4.7.2 Ảnh hưởng của tài sản tài chính đến quyết định cho vay.......................................64
4.7.3 Ảnh hưởng của kỳ hạn vay đến quyết định cho vay...............................................65
4.7.4 Ảnh hưởng Độ tin cậy của doanh nghiệp đến quyết định cho vay........................66
4.7.5 Ảnh hưởng của tuổi và kinh nghiệm của doanh nghiệp đến quyết định cho vay.66
4.7.6 Ảnh hưởng của ngành nghề kinh doanh đến quyết định cho cho vay...................67
4.7.7 Ảnh hưởng của Ấn tượng ban đầu đến quyết định cho vay...................................67
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ...........................................69
5.1 Một số kết luận...................................................................................................69
5.2 Hàm ý quản trị....................................................................................................70
5.2.1 Xây dựng phương án vay cụ thể, chi tiết.................................................................71
5.2.2 Xây dựng lịch sử tín dụng tốt và minh bạch về tài chính.......................................71
5.2.3 Chứng minh khả năng tài chính của công ty...........................................................71
5.2.4 Tận dụng các nguồn tài sản để nâng cao giá trị đảm bảo .......................................72
5.2.5 Sử dụng vốn vay đúng mục đích và hiệu quả .........................................................72
5.2.6 Tạo ấn tượng tốt và mốt quan hệ tốt đối với ngân hàng.........................................72
5.3 Một số hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo .................................................73
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
i
DANH MỤC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU
Hình 2.1 Quy trình cấp tín dụng của ngân hàng ................................................ 18
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu .......................................................................... 37
Hình 3.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất................................................................ 40
Hình 4.1 Mô hình CFA ...................................................................................... 63
Hình 4.2 Mô hình hồi quy.................................................................................. 66
Bảng 3.1 Khái niệm và mã hóa các biến............................................................ 40
Bảng 3.2 Giả thuyết nghiên cứu......................................................................... 43
Bảng 3.3 Đặc điểm của đối tượng khảo sát ....................................................... 47
Bảng 4.1 Kết quả phân tích đơn nhân tố............................................................ 55
Bảng 4.2 Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo ........................................ 56
Bảng 4.3 Kết quả phân tích KMO -Bartlett's Test và phương sai trích ............. 60
Bảng 4.4 Ma trận xoay cho các biến độc lập ..................................................... 60
Bảng 4.5 Kết quả phân tích EFA cho biến phụ thuộc........................................ 62
Bảng 4.6 Kết quả mô hình đo lường trong CFA................................................ 64
Bảng 4.7 Kết quả hồi quy................................................................................... 67
Bảng 4.8 Kết quả kiểm định BOOTSTAP......................................................... 69
Bảng 4.9 Kết quả phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập ........................ 70
Bảng 4.10 Kết quả phân tích sự khác biệt về quyết định cho vay ..................... 72
ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CIC : Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia
DN : Doanh nghiệp
DNNVV : Doanh nghiệp nhỏ và vừa
GDP : Tổng sản phẩm quốc nội
HĐCV : Hợp đồng cho vay
HĐKD : Hoạt động kinh doanh
HTLS : Hỗ trợ lãi suất
KT-XH : Kinh tế - Xã hội
L/C : Thư tín dụng
LSCV : Lãi suất cho vay
LSHĐ : Lãi suất huy động
NH : Ngân hàng
NHNN : Ngân hàng nhà nước
NHTM : Ngân hàng thương mại
NNNT : Nông nghiệp nông thôn
TB : Trung bình
TCTD : Tổ chức tín dụng
TMCP : Thương mại cổ phần
TSCĐ : Tài sản cố định
VND : Việt Nam Đồng
KDSX : Kinh doanh sản xuất
iii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu này nhằm mục đích xem xét đến các yếu tố tác động đến quyết
định của NH trong việc duyệt vay đối với nhóm khách hàng tổ chức là các doanh
nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ở tỉnh Tiền Giang. Các lý thuyết về DNNVV, hoạt
động cho vay của NH (NHTM) đã cung cấp khung lý thuyết trong xác định các yếu
tố quyết định khả năng tiếp cận thành công vốn vay của NHTM đối với DNNVV.
Một cuộc khảo sát đã được thực hiện với 284 cán bộ, nhà quản lý NH tại tỉnh Tiền
Giang. Nội dung khảo sát bao gồm thông tin về nhân khẩu và quan điểm của đối
tượng được khảo sát trong việc đánh giá uy tín tín dụng của các DNNVV bao gồm
các thông tin như: Độ tin cậy, tài sản, tình hình tài chính, ngành nghề kinh doanh,
thời gian hoạt động, nhu cầu vay vốn... Các phát hiện đã được diễn giải và xác định
07 nhân tố sau đây có tác động đến quyết định xét duyệt cho các DNNVV vay vốn:
Tài sản tài chính; Phương án vay; Kỳ hạn cho vay; Độ tin cậy của DN; Thời gian hoạt
động của DN; lĩnh vực hoạt động và ấn tượng ban đầu của nhân sự thẩm định vay,
phương án vay. Ngoài ra, tác giả cũng xây dựng thành công mô hình hồi quy tổng
quát đo lường và dự báo các yếu tố sẽ ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV,
khả năng dự báo đúng của mô hình là 74,5% và phù hợp với dữ liệu tổng thể. Do vậy,
nghiên cứu sẽ giúp cho các TCTD có thể tham khảo và đưa vào tài liệu đào tạo về
công tác cho vay DNNVV. Đồng giúp cho các DNNVV xác định được các yếu tố
thuộc về DN tác động đến quyết định cho vay của các NHTM để đưa ra những giải
pháp cần thực hiện để có thể tiếp cận được vốn vay NH nhằm phát triển DN.
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Lý do chọn đề tài nghiên cứu
Tại Việt Nam, hàng năm, các DNNVV đóng góp khoảng 40% GDP, 30% ngân
sách nhà nước, 30% giá trị sản lượng công nghiệp, 30% giá trị hàng hóa xuất khẩu
và tạo lập việc làm cho 60% người lao động (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2020). Để duy
trì được hiệu quả kinh doanh, gia tăng khả năng sản xuất, mở rộng thị trường, các
DNNVV phải tăng cường khả năng đầu tư như: Trang bị nâng cấp cơ sở vật chất, hạ
tầng thiết bị, công nghệ ứng dụng, đội ngũ nhân lực, ... Tuy nhiên, với khả năng quản
lý dòng tiền còn nhiều hạn chế, minh bạch chứng từ, báo cáo tài chính chưa thực sự
rõ ràng, tài sản chưa đảm bảo, chiến lược kinh doanh chưa thực sự phù hợp, các
DNNVV còn gặp nhiều thách thức trong tiếp cận vốn vay của các NH.
Về phía NH, hầu hết việc xét duyệt vay sẽ khó thực hiện khi thông tin liên
quan đến DNNVV có nhu cầu vay vốn còn chưa thực sự đầy đủ, chính xác. Các NH
gặp nhiều khó khăn trong đánh giá mức độ tin cậy và khả năng hoàn vốn của tổ chức.
Cùng với đó, các NH không thể khắc phục các rủi ro khách quan thuộc về DNNVV
như tài sản thế chấp chưa đảm bảo, tỷ lệ phá sản cao, khả năng đạt chỉ số lợi nhuận
kỳ vọng thấp trong điều kiện kinh tế nhiều biến động (Bernini & Montagnoli, 2017).
Hiện nay, tại Tiền Giang, chỉ 25% DNNVV có khả năng tiếp cận được các
nguồn vay vốn từ NH và các TCTD (Theo Báo cáo Cục Thống kê Tỉnh Tiền Giang
2022). Đây được xem như là một tỷ lệ thấp để đảm bảo khả năng phát triển của các
DNNVV tại tỉnh này và sức đóng góp cho nền kinh tế trong các giai đoạn tiếp theo.
Đặc biệt, sau đại dịch Covid-19, hàng ngàn DN đã gặp khó khăn về tài chính dẫn đến
ngừng hoạt động hoặc giải thể. Do đó để hiểu rõ hơn về các tiêu chuẩn được cấp tín
dụng bởi các NH, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm giúp các DN tại tỉnh Tiền Giang
tiếp cận được nguồn tài chính, tác giả tiến hành nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến
quyết định cho vay của NH đối với các DNNVV trên địa bàn tỉnh này.
1.2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu
1.2.1 Nghiên cứu nước ngoài
2
Các nghiên cứu trước đây cho thấy các DNNVV hỗ trợ phát triển quá trình
công nghiệp hóa ở các khu vực nông thôn bằng cách liên kết với khu vực đô thị có tổ
chức hơn. Các tài liệu cho thấy các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc vay vốn
do hồ sơ tài chính không đáp ứng được yêu cầu cho vay của các tổ chức tín dụng
(TCTD) (Beck và cộng sự, 2011; Wang, 2016). Ở một số nghiên cứu khác cho thấy
yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến việc tiếp cận vốn NH là quy mô DN và tuổi công ty là
vì các công ty lớn hơn và lâu đời hơn phải đối mặt với ít vấn đề về bất cân xứng thông
tin hơn (Chinonso và Zhen, 2016); nhưng cũng có nghiên cứu lại cho thấy các công
ty lớn hơn và lâu đời hơn khó vay vốn NH hơn (Clarke, Cull, & Kisunko, 2012; Lee
& Drever, 2014; Levenson & Willard, 2000; Nikaido, Pais, & Sarma, 2015).
Sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19 ngay từ đầu năm 2020 đã ảnh hưởng
nặng nề đến mọi mặt của đời sống KT - XH trong nước và quốc tế. Trong đó, DN là
một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Điều này đã khiến các tổ
chức tài chính phải thận trọng hơn và việc xử lý tín dụng đã trở nên phức tạp hơn,
khiến các DNNVV cảm thấy khó hiểu về các thủ tục và quyết định để xử lý khoản
vay. Nhiều DNNVV trong lĩnh vực dịch vụ không sở hữu bất động sản, nhà máy,
trang thiết bị sản xuất vì vậy rất khó để các TCTD cung cấp bất kỳ hình thức tài trợ
vốn nào (Carbo-Valverde, Rodriguez-Fernandez, & Udell, 2016; Duygan-Bump,
Levkov, & Montoriol-Garriga, 2015; Hughes, 2009; Shen, Shen, Xu, & Bai, 2009).
Khả năng vay vốn NH hay TCTD là một yếu tố chính ảnh hưởng đến sự tăng trưởng
và thành công của các DNNVV, do đó việc tiếp cận đầy đủ tài chính là rất quan trọng
để cho phép các DNNVV đóng góp vào sự phát triển kinh tế của quốc gia. Từ góc độ
của NH, việc tài trợ cho các DNNVV thường được coi là có rủi ro cao hơn do sự
không rõ ràng về thông tin so với các công ty lớn hơn (Bose, MacDonald & Tsoukas,
2016). Nghiên cứu của Aysa Ipek Erdogan (2018) cho thấy các NH đánh giá DN để
quyết định tài trợ vốn dựa vào mức độ góp vốn của chủ sở hữu vào DN, khả năng
sinh lời của công ty, các hệ số nợ, hệ số thanh toán hiện hành và dòng tiền của công
ty. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các vốn vay NH bao gồm: Thời
gian quan hệ của công ty với NH, lĩnh vực kinh doanh mà công ty hoạt động, tuổi của
công ty và ấn tượng có được từ lần gặp đầu tiên khi thẩm định thực tế của NH tại

