LUẬN VĂN THẠC SĨ NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TÂY QUẢNG NINH
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong mọi nền kinh tế quốc gia hy khu vực trên thế giới, doanh nghiệp vừa và
nhỏ luôn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội và Việt Nam
cũng không ngoại lệ. Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt
Nam đã khẳng định đƣợc vị thế của mình trong nền kinh tế quốc dan với đặc điểm
năng động, linh hoạt và thích ứng nhanh với sự thay đổi của thị trƣờng. Bộ phận
kinh doanh này đã có sự phát triển mạnh mẽ, chiếm phần lớn tổng số doanh nghiệp
của cả nƣớc, là động lực quan trọng trong giải quyết xóa đói. Xóa đói giảm nghèo
tại địa phƣơng và hỗ trợ tích cực cho sự phát triển của các thành phần kinh tế khác.
Đối với sự đi lên và không ngừng tiến bƣớc lớn mạnh từ các doanh nghiệp vừa
và nhỏ, không thể phủ nhận vai trò từ nguồn tín dụng Ngân hàng là rất lớn, nhất là
tín dụng vẫn là đặc thù nền kinh tế Việt Nam để dựa vào. Từ tiềm năng và nhận
thức ta nhận ra đƣợc phân khúc đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, luôn ƣu tiên mở
rộng nguồn tín dụng cho phân khúc thị trƣờng này. Tuy nhiên, do đặc điểm về quy
mô hoạt động sản xuất kinh doanh nên các doanh nghiệp vừa và nhỏ thƣờng gặp
khó khăn trong việc tiếp cận vốn Ngân hàng.
Do vai trò to lớn không thể phủ nhận trong nền kinh tế, để tang trƣởng một cách
ổn định kinh tế thì việc hỗ trợ đối với các hoạt động từ doanh nghiệp vừa và nhỏ là vô
cùng quan trọng và ý nghĩa. Vậy nên việc nâng cao tầm ảnh hƣởng và sự quan quan
tọng với hoạt động tín dụng cũng chính là điều gắn liền với sự ổn định của các nền kinh
tế và Ngân hàng thƣơng mại.
Nhƣ nhiều ngân hàng khác, thành công từ sự phát huy và nâng cao trong hoạt
động tín dụng với doanh nghiệp vừa và nhỏ đó là sự phát triển lớn từ Agribank chi
nhánh Tây Quảng Ninh.. Tuy nhiên, ngoài những sự phát triển và ổn định đó thì vẫn
còn một số điều hạn chế nhìn nhận: Chƣa nâng cao trong mô hình phát triển tín dụng
cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng trƣởng tín dụng doanh nghiệp vừa và
nhỏ cho vay đạt tỷ lệ chƣa cao,... Qua nhìn nhận thấy đƣợc cần đầu tƣ và đƣa ra
nhiều giải pháp cho sự phát triển trong hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại chi nhánh.
2
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Nghiên cứu hoạt động
quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng nông nghiệp và
phát triển Nông thôn Việt Nam - chi nhánh Tây Quảng Ninh” để nghiên cứu.
2. Tình hình nghiên cứu
Liên quan đến đề tài “Nghiên cứu hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam -
chi nhánh Tây Quảng Ninh” đã có một số công trình khoa học nghiên cứu công bố
dƣới dạng Luận văn thạc sĩ, Luận văn tiến sỹ và các công trình nghiên cứu. Có thể
kể ra một số công trình nghiên cứu gần đây có liên quan đến đề tài luận văn nhƣ:
Võ Đức Toàn (2007), “Tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân
hàng thương mại cổ phần Á Châu, luận văn Thạc sĩ kinh tế, Đại học Ngân hàng
thành phố Hồ Chí Minh”. Đề tài này chỉ ra những khó khăn nói chung mà các
doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam cũng nhƣ ở Thành phố Hồ Chí Minh gặp phải
khi tiếp xúc vốn vay từ Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu.
Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ: Cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ thấy
đƣợc mình cần làm gì để tiếp xúc đƣợc với nguồn vốn từ các ngân hàng khác nói
chung và Ngân hàn thƣơng mại Cổ phần Á Châu nói riêng là không hề dễ dàng.
Đối với Ngân hàng: Cần có cái nhìn tốt hơn với nhiều doanh nghiệp mà các
hoạt động nhƣ nộp thuế ổn, có chứng từ hóa đơn sổ sách minh bạch và đội ngũ nhân
viên quản lý giỏi và trình độ cao. Đặc biệt là cái nhìn tốt từ các doanh nghiệp vừa và
nhỏ.
Hoàng Đức Kiên Thế (2007), “Hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp nhỏ vừa và
nhỏ - trên phương diện mở rộng cung tín dụng, luận văn Thạc sĩ kinh tế, Đại học
kinh tế thành phố Hồ Chí Minh”. Sự cần thiết trong mở rộng cung tín dụng đối với
doanh nghiệp vừa và nhỏ đã thể hiện trong nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề
lý luận. Hiện trạng tiếp cận cũng nhƣ đƣa ra các giải pháp cho việc mở rộng cung
tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Võ Đức Toàn (2012), “Tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của các
Ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, luận
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..............................................................................................i
LỜI CẢM ƠN................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.............................................................. vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU............................................................................ viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ .....................................................................ix
TÓM TẮT .........................................................................................................x
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
CHƢƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG
ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
....................................................................................................................................6
1.1. Hoạt động quản lý tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại...............................6
1.1.1. Khái niệm về hoạt động tín dụng Ngân hàng thương mại ................6
1.1.2. Vai trò của hoạt động tín dụng đối với Ngân hàng thương mại........7
1.1.3. Các hình thức của hoạt động tín dụng Ngân hàng thương mại ........8
1.1.4. Hoạt động quản lý tín dụng Ngân hàng thương mại ........................9
1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò doanh nghiệp vừa và nhỏ ....................13
1.2.1. Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ .............................................13
1.2.2. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ ........................................15
1.2.3. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ ............................................16
1.3. Vai trò hoạt động quản lý tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại đối với doanh
nghiệp vừa và nhỏ.............................................................................................18
1.3.1. Về phía Ngân hàng thƣơng mại.....................................................18
1.3.2. Về phía các doanh nghiệp vừa và nhỏ ...........................................18
iv
1.4. Hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.....................20
1.4.1. Thực chất của hoạt động quản lý tín dụng .....................................20
1.4.2. Ý nghĩa của hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa
và nhỏ............................................................................................................21
1.4.3. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh
nghiệp vừa và nhỏ..........................................................................................21
1.4.4. Các nhân tố ảnh hƣởng của hoạt động quản lý tín dụng Ngân hàng
thƣơng mại đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ .................................................24
1.5. Kinh nghiệm hoạt động quản lý tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ
của các Ngân hàng thƣơng mại.......................................................................28
1.5.1. Kinh nghiệm của Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát
triển Việt Nam (BIDV) ..................................................................................28
1.5.2. Kinh nghiệm của Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Công Thƣơng
Việt Nam (VietinBank) ..................................................................................30
1.5.3. Bài học rút ra cho Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh................32
Kết luận Chƣơng 1 ...........................................................................................36
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI
VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH TÂY
QUẢNG NINH .........................................................................................................37
2.1. Tổng quan về Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh .................................37
2.1.1. Thông tin chung về chi nhánh .......................................................37
2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển.................................................37
2.1.3. Chức năng nhiệm vụ .....................................................................38
2.1.4. Cơ cấu tổ chức .............................................................................39
2.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh các năm 2019, 2020, 2021 của Agribank chi
nhánh Tây Quảng Ninh......................................................................................41
2.2.1. Hoạt động huy động vốn...............................................................41
v
2.2.2. Hoạt động tín dụng .......................................................................42
2.2.3. Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh...............................................43
2.3. Tiêu chí đánh giá quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại
Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh...................................................................46
2.3.1. Quy định, chính sách tín dụng của Agribank đối với doanh nghiệp
vừa và nhỏ .....................................................................................................46
2.3.2. Về quy mô dƣ nợ tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ .........47
2.3.4. Về chất lƣợng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ ..............53
2.4. Đánh giá tình hình hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp
vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh.......................................55
2.4.1. Những kết quả đạt đƣợc................................................................55
2.4.2. Những tồn tại hạn chế...................................................................56
2.4.3. Nguyên nhân của tồn tại hạn chế...................................................57
Kết luận Chƣơng 2 ...........................................................................................65
CHƢƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG
QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI
AGRIBANK CHI NHÁNH TÂY QUẢNG NINH...................................................66
3.1. Định hƣớng của Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh giai đoạn 2022-
2025 ..............................................................................................................66
3.2. Giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý tín dụng đối với doanh nghiệp
vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh.......................................67
3.2.1. Thâm nhập sâu thị trƣờng để mở rộng số lƣợng khách hàng ..........67
3.2.2. Mở rộng điều kiện cho vay ...........................................................70
3.2.3. Tích cực xử lý nợ xấu ...................................................................71
3.2.4. Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực ............................................73
3.2.5. Tăng cƣờng công tác chăm sóc khách hàng ...................................75
vi
3.2.6. Hoàn thiện chính sách xếp hạng tín dụng đối với doanh nghiệp
vừa và nhỏ. ...................................................................................................78
3.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý tín dụng đối với
doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh .................78
3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ...............................................................78
3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam ..............................81
3.3.3. Kiến nghị với Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ tỉnh Quảng Ninh82
3.3.4. Kiến nghị với Agribank ................................................................83
Kết luận Chƣơng 3 ...........................................................................................85
KẾT LUẬN ......................................................................................................86
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................87
vii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Tên đầy đủ
Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
BIDV Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và phát triển Việt Nam
CBTD Cán bộ tín dụng
CIC Trung tâm Thông tin Tín Dụng
CNTT Công nghệ thông tin
DN Doanh nghiệp
DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa
HĐND Hội đồng Nhân dân
HĐTV Hội đồng thành viên
KHDN Khách hàng doanh nghiệp
KH&ĐT Kế hoạch và Đầu tƣ
MTV Một thành viên
NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc
PTDNNVV Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa
QĐ Quyết định
SME Loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ
SPDV Sản phẩm dịch vụ
SXKD Sản xuất kinh doanh
TD Tín dụng
TNHH Trách nhiệm Hữu hạn
VietinBank Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam
viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1. 1: Các tiêu chí xác định doanh nghiệp vừa và nhỏ............................ 14
Bảng 2. 1: Dƣ nợ cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ theo kỳ hạn giai đoạn
2019-2021 của chi nhánh.............................................................. 50
Bảng 2. 2: Dƣ nợ tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ theo ngành kinh doanh
giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh ................................................ 51
Bảng 2. 3: Dƣ nợ cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ theo tài sản bảo đảm giai
đoạn 2019-2021 của chi nhánh ....................................................... 52
Bảng 2. 4: Nợ xấu cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ giai đoạn 2019-2021.. 53
Bảng 2. 5: Nợ xấu cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ theo nguyên nhân giai
đoạn 2019-2021 của chi nhánh ....................................................... 54
ix
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1. 1: Mô hình bộ máy tổ chức tại Hội sở chi nhánh ........................... 40
Sơ đồ 1. 2: Hệ thống mạng lƣới Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh ....... 40
Biểu đồ 2. 1: Huy động vốn giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh ................ 41
Biểu đồ 2. 2: Hoạt động tín dụng giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh ........ 42
Biểu đồ 2. 3: Các khoản thu nhập giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh ....... 43
Biểu đồ 2. 4: Chi phí hoạt động giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh........... 44
Biểu đồ 2. 5: Lợi nhuận hoạt động giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh...... 45
Biểu đồ 2. 6: Mức tăng dƣ nợ tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ giai
đoạn 2019-2021 của chi nhánh ..................................................... 47
Biểu đồ 2. 7: Tốc độ tăng dƣ nợ tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
giai đoạn 2019-2021 của chi nhánh.............................................. 48
Biểu đồ 2. 8: Tỷ trọng dƣ nợ tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ giai
đoạn 2019-2021 của chi nhánh ..................................................... 48
Biểu đồ 2. 9: Số lƣợng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ giai đoạn
2019-2021 của chi nhánh.............................................................. 49
x
TÓM TẮT
Tên đề tài: Nghiên cứu hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp
vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
chi nhánh Tây Quảng Ninh
Họ và tên: Vũ Đức Chiến
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS: Hoàng Hƣơng Giang
1. Mục tiêu: Nghiên cứu thực trạng, tìm hiểu những yếu tố ảnh hƣởng đến
hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – chi nhánh Tây Quảng Ninh; Đề xuất
giải pháp và kiến nghị đối với hoạt động quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – chi nhánh
Tây Quảng Ninh.
2. Nội dung nghiên cứu: Luận văn gồm 3chƣơng với nội dung chính nhƣ sau:
Chƣơng 1: Những lý luận về hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh
nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thƣơng mại. Trong chƣơng này tác giả đề cập
đến các khái niệm, nội dung và các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động Quản lý tín
dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ; Kinh nghiệm và thực tiễn từ các Ngân hàng
và bài hoạc kinh nghiệm trong thực hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh
nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam –
chi nhánh Tây Quảng Ninh.
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa
và nhỏ tại Agribank chi nhánh tây quảng ninh. Trong chƣơng này tác giả đề cập tới
mô hình quản lý của hệ thống Agribank cũng nhƣ thực trạng, các yếu tố ảnh hƣởng,
đánh giá tình hình đối với hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và
nhỏ tại Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh.
Chƣơng 3: đề xuất các giải pháp hoàn thiện hoạt động Quản lý tín dụng đối
với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh Tây Quảng Ninh. Trong
chƣơng này, tác giả đề xuất một số giải pháp, kiến nghị hoàn thiện quản lý hoạt
xi
động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank chi nhánh
Tây Quảng Ninh dựa trên phƣơng hƣớng, mục tiêu của chi nhánh.
3. Kết luận: Luận văn nêu ra đƣợc tầm quan trọng của việc nghiên cứu phát
triển hoạt động quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ đó thể hiện ý
nghĩa thực tiễn trong quá trình phát triển hoạt động tín dụng của Agribank chi
nhánh Tây Quảng Ninh.
Đề tài đã đƣa ra đƣợc một số giải pháp và kiến nghị để hoàn thiện phát triển
quản lý hoạt động Quản lý tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Agribank
chi nhánh Tây Quảng Ninh.
