LUẬN VĂN THẠC SĨ "Nghiên cứu về các yếu tố tác động đến việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế cho các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam."
Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) do Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) biên soạn và ban hành nhằm cung cấp hướng dẫn cho việc lập báo cáo tài chính có độ thống nhất cao, và được chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu. Mục tiêu chính của bộ chuẩn mực này là thúc đẩy sự thống nhất và đồng bộ trong quy chuẩn kế toán toàn cầu. Hiện nay, IFRS đã được công nhận tại nhiều khu vực và bởi nhiều tổ chức quốc tế. Lần đầu tiên khởi xướng vào năm 1998, IFRS được thúc đẩy mạnh mẽ hơn sau khi Liên minh Châu Âu (EU) yêu cầu các doanh nghiệp trên thị trường vốn của khối này áp dụng IFRS cho báo cáo tài chính. Kể từ đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã bắt đầu áp dụng IFRS, dù là một phần hay toàn bộ. Việc áp dụng IFRS còn được sự ủng hộ và hỗ trợ từ nhiều tổ chức có ảnh hưởng lớn đến kinh tế thế giới như Ngân hàng Thế giới (WB), Nhóm các nền kinh tế lớn (G20), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO), và Hội đồng Ổn định Tài chính Quốc tế (FSB).
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC BẢNG................................................................................................ vi
DANH MỤC HÌNH............................................................................................... viii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.................................................................................. ix
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG ......................................................................1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài .....................................................................................1
1.1.1 Bối cảnh vấn đề..............................................................................................1
1.1.2 Khoảng trống nghiên cứu ..............................................................................3
1.2 Mục tiêu nghiên cứu............................................................................................5
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu,.....................................................................5
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu ....................................................................................5
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu: ......................................................................................5
1.4 Phương pháp nghiên cứu....................................................................................6
1.5 Tóm tắt kết quả nghiên cứu ...............................................................................6
1.6 Kết cấu của đề tài ................................................................................................6
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ CÁC
NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC ÁP DỤNG CHUẨN MỰC BÁO CÁO
TÀI CHÍNH QUỐC TẾ (IFRS)...............................................................................8
2.1 Những vấn đề cơ bản về chuẩn mực BCTC quốc tế (IFRS) ...........................8
2.1.1 Quá trình phát triển của chuẩn mực BCTC quốc tế (IFRS) ..........................8
2.1.2 Cách thức thiết lập chuẩn mực ......................................................................8
2.1.3 Cấu trúc Bộ chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS.............................12
2.1.4 Thực trạng và mô hình vận dụng IFRS trên thế giới...................................13
2.2 Lợi ích và thách thức của việc áp dụng IFRS đối với doanh nghiệp Việt
Nam...........................................................................................................................15
2.2.1 Lợi ích..........................................................................................................15
2.2.2 Khó khăn......................................................................................................16
2.3 Lý thuyết nền tảng ............................................................................................19
2.3.1 Thuyết hành vi kế hoạch (Theory of planned behavior - TPB) và Thuyết
đẳng cấu thể chế....................................................................................................19
2.3.2 Lý thuyết hợp pháp ......................................................................................22
iv
2.3.3 Lý thuyết thông tin hữu ích trong kế toán (Decision-usefulness theory of
accounting)............................................................................................................23
2.3.4 Lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory) .........................................................24
2.4 Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố tác động đến việc áp dụng Chuẩn
mực BCTC quốc tế (IFRS).....................................................................................26
2.4.1 Nhân tố Quy mô công ty..............................................................................26
2.4.2 Nhân tố Hoạt động kiểm toán......................................................................26
2.4.3 Hội nhập kinh tế quốc tế ..............................................................................27
2.4.4 Nhân tố Ngành kinh doanh ..........................................................................28
2.4.5 Nhân tố Hệ thống pháp luật về kế toán........................................................29
2.4.6 Nhân tố Thái độ của nhà quản lý .................................................................30
2.4.7 Nhân tố Trình độ và kinh nghiệm của kế toán viên.....................................30
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..................................................32
3.1. Quy trình nghiên cứu.......................................................................................32
3.2. Xây dựng thang đo ...........................................................................................34
3.2.1. Nghiên cứu sơ bộ........................................................................................34
3.2.2. Xây dựng thang đo chính thức....................................................................39
3.3. Phương pháp chọn mẫu, kích thước mẫu và phương pháp thu thập thông
tin. .............................................................................................................................42
3.3.1. Phương pháp lựa chọn mẫu ........................................................................42
3.3.2. Kích thước mẫu nghiên cứu........................................................................42
3.3.3. Phương pháp thu thập dữ liệu.....................................................................42
3.4. Phương pháp kiểm định độ tin cậy của thang đo Cronbach’s Alpha .........43
3.5. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis -
EFA)..........................................................................................................................44
3.6 Phương pháp phân tích nhân tố khẳng định (CFA) ......................................44
3.7. Phương pháp phân tích mô hình cấu trúc (SEM- Structural Equation
Modeling) .................................................................................................................46
3.8. Phương pháp kiểm định sự khác biệt trung bình (Independent Samples T-
Test)...........................................................................................................................47
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN
CỨU..........................................................................................................................48
4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu ...............................................................................48
v
4.2 Kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng IFRS ......53
4.2.1. Kiếm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha......................................53
4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA).............................................................56
4.2.3. Thống kê mô tả ...........................................................................................59
4.2.4 Phân tích nhân tố khẳng định (CFA) ...........................................................63
4.2.5. Kiếm tra hệ số tương quan..........................................................................66
4.2.6. Mô hình cấu trúc tuyến tính (Structural Equation Modelling Analysis –
SEM).....................................................................................................................67
4.2.7. Kiểm định sự khác biệt trung bình (Independent Samples T-Test) đối với
các nhân tố định tính.............................................................................................70
4.2.8. Thảo luận kết quả nghiên cứu.....................................................................73
CHƯƠNG 5: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH ...................77
5.1 Một số kiến nghị và giải pháp nhằm đẩy mạnh áp dụng Chuẩn mực BCTC
quốc tế (IFRS)..........................................................................................................77
5.1.1 Đối với Bộ Tài chính: ..................................................................................77
5.1.2 Đối với các Hội nghề nghiệp về kế toán......................................................78
5.1.3 Đối với các trường đại học, cơ sở đào tạo về kế toán..................................79
5.1.4 Đối với các doanh nghiệp:...........................................................................79
5.2 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo ........................................79
5.2.1 Hạn chế của đề tài........................................................................................79
5.2.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo ........................................................................80
TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT..............................................................81
TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG NƯỚC NGOÀI.............................................82
PHỤ LỤC.................................................................................................................86
vi
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Thống kê về tình hình áp dụng IFRS........................................................13
Bảng 2.2: Tổng hợp các nhân tố đề xuất từ lý thuyết nền.........................................25
Bảng 3.1: Thang đo nghiên cứu sơ bộ ......................................................................34
Bảng 3.2: Tóm tắt kết quả phân tích độ tin cậy cho thang đo sơ bộ lần đầu ............37
Bảng 3.3: Tóm tắt kết quả phân tích độ tin cậy cho thang đo sơ bộ lần cuối ...........39
Bảng 3.4: Thang đo nghiên cứu chính thức ..............................................................40
Bảng 4.1: Mô tả đặc điểm của mẫu nghiên cứu........................................................48
Bảng 4.2: Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha biến Hội nhập kinh tế quốc
tế lần thứ nhất............................................................................................................53
Bảng 4.3: Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha biến Hệ thống pháp luật
về kế toán lần thứ nhất ..............................................................................................54
Bảng 4.4: Bảng kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha cho các biến độc lập
và phụ thuộc ..............................................................................................................55
Bảng 4.5: Tóm tắt kết quả phân tích nhân tố khám phá............................................57
Bảng 4.6. Bảng ma trận xoay nhân tố .......................................................................58
Bảng 4.7: Đánh giá về mức độ đồng ý của các thang đo trong nhân tố Hội nhập kinh
tế quốc tế ...................................................................................................................59
Bảng 4.8: Đánh giá về mức độ đồng ý của các thang đo trong nhân tố Thái độ của
nhà quản lý ................................................................................................................60
Bảng 4.9: Đánh giá về mức độ đồng ý của các thang đo trong nhân tố Trình độ và
kinh nghiệm của kế toán viên....................................................................................61
Bảng 4.10: Đánh giá về mức độ đồng ý của các thang đo trong nhân tố Hệ thống pháp
luật về kế toán ...........................................................................................................62
Bảng 4.11: Đánh giá về mức độ đồng ý của các thang đo trong nhân tố Ngành kinh
doanh .........................................................................................................................63
Bảng 4.12 Đánh giá chỉ số phù hợp của mô hình .....................................................64
Bảng 4.13: Độ tin cậy tổng hợp và Phương sai trung bình trích...............................65
Bảng 4.14: Ma trận hệ số tương quan .......................................................................66
Bảng 4.15: Trọng số hồi quy – Mô hình SEM..........................................................68
Bảng 4.16. Trọng số hồi quy chuẩn hóa – Mô hình SEM.........................................69
vii
Bảng 4.17: Thống kê trung bình việc áp dụng IFRS theo Quy mô công ty..............70
Bảng 4.18: Kết quả Independent Samples Test so sánh việc áp dụng IFRS theo Quy
mô công ty.................................................................................................................71
Bảng 4.19: Thống kê trung bình việc áp dụng IFRS theo cách thức doanh nghiệp đang
thực hiện hoạt động kiểm toán ..................................................................................72
Bảng 4.20: Kết quả Independent Samples Test so sánh việc áp dụng IFRS theo cách
thức doanh nghiệp đang thực hiện hoạt động kiểm toán ..........................................72
viii
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Mô hình Thuyết hành vi kế hoạch ............................................................20
Hình 2.2: Mô hình kết hợp Thuyết hành vi kế hoạch và Thuyết đẳng cấu thể chế.......21
Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu ................................................................................32
Hình 4.1: Đặc điểm của mẫu nghiên cứu về: Vị trí công việc hiện tại.....................49
Hình 4.2: Đặc điểm của mẫu nghiên cứu về: Kinh nghiệm làm việc .......................50
Hình 4.3: Đặc điểm của mẫu nghiên cứu về: Quy mô doanh nghiệp .......................51
Hình 4.4: Đặc điểm của mẫu nghiên cứu về: Hoạt động kiểm toán .........................51
Hình 4.5: Cách thức tìm hiểu về chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS ..........52
Hình 4.6. Kết quả kiểm định mô hình CFA ..............................................................64
Hình 4.7: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc- SEM................................................69
ix
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
STT Ký hiệu chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
1 IFRS International Financial Reporting Standard
2 IASB International Accounting Standards Board
3 IAS International Accounting Standards
4 BCTC Báo cáo tài chính
5 CMKT Chuẩn mực kế toán

