Luận văn Thạc sĩ “Quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà trên thị trường Hà Nội”
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được những thành công lớn và quan trọng liên quan đến kinh tế, chính trị, văn hoá-xã hội. Về hội nhập, Việt Nam đã và đang tham gia vào một số hiệp định thương mại tự do (FTA) với mức độ tự do hóa cao hơn như TPP, Hiệp định với liên minh châu Âu Việt Nam – EU. Việc thực hiện hiệu quả quá trình tự do hóa, hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra những lợi thế thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đẩy mạnh giao lưu kinh tế giữa các nước, và tham gia vào chuỗi cung ứng, mạng lưới sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến cho các doanh nghiệp Việt Nam gặp phải những thách thức cạnh tranh quyết liệt và gay gắt hơn ngay cả ở thị trường trong nước.
Theo mô hình Marketing 4P, doanh nghiệp cần sử dụng tổng hợp các biến số gồm sản phẩm (Product), giá cả (Price), địa điểm (Place) và xúc tiến (Promotion) trong các chiến lược kinh doanh của mình. Tuy nhiên, quá trình áp dụng mô hình 4P này chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hiệu quả hoạt động của kênh phân phối. Bởi lẽ, hoạt động phân phối giúp giải quyết các vấn đề liên quan đến tiêu thụ nhờ vào tính chất liên kết giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Để đảm bảo hiệu quả trong quá trình đưa sản phẩm của công ty đến tay người tiêu dùng sau cùng, các công ty thường có xu hướng xây dựng một hệ thống kênh phân phối với nhiều thành viên trung gian. Việc xuất hiện nhiều thành viên trong kênh sẽ dẫn đến một số thách thức liên quan đến việc thỏa mãn lợi ích của các thành viên, hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống kênh, quản lý và vận chuyển hàng hóa trong kênh. Vì vậy, ngày càng có nhiều doanh nghiệp quan tâm đến việc quản lý và hoàn thiên hệ thống kênh phân phối như là biến số “giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trong dài hạn” (Trương, 2012).
CTCP Bánh kẹo Hải Hà là một công ty chuyên sản xuất và phân phối các sản phẩm bánh kẹo, đồ ngọt. Mặc dù có sản lượng tiêu thụ và tốc độ tăng trưởng ổn định nhưng Công ty phải đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh và khó khăn trong khâu phân phối nhằm mở rộng thị trường, tăng sản lượng tiêu thụ. Vì vậy, luận văn “Quản lý kênh phân phối sản phẩm của Công ty Cổ phần Bánh kẹo Hải Hà trên thị trường
2
Hà Nội” sẽ tập trung vào mục tiêu nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường của Công ty thông qua quản lý hệ thống kênh phân phối.
1. Tổng quan về kênh phân phối
1.1.Khái niệm và chức năng của hệ thống kênh phân phối
❖ Khái niệm về hệ thống kênh phân phối
Một số khái niệm về kênh phân phối có thể tìm thấy như:
∙ Theo quan điểm của nhà sản xuất: Kênh phân phối là việc tổ chức các mối quan hệ giữa những người có chức năng đàm phán, mua và bán hàng, chuyển quyền sở hữu hàng hóa trong quá trình đưa hàng hoá từ người sản xuất đến người tiêu dùng.
∙ Theo quan điểm của các nhà quản trị kênh Marketing: Kênh phân phối là một chuỗi các doanh nghiệp, cá nhân, cơ sở sản xuất kinh doanh phụ thuộc qua lại lẫn nhau trong quá trình sản xuất và dịch chuyển sản phẩm, dịch vụ từ người sản xuất đến người tiêu dùng. Kênh phân phối còn là việc tổ chức có hệ thống những mối quan hệ bên ngoài doanh nghiệp để từ đó thúc đẩy quá trình thâm nhập thị trường mục tiêu của sản phẩm.
∙ Theo Louis W., (1989): Trong một tổ chức độc lập luôn cần một hệ thống gọi là kênh phân phối liên quan đến quá trình tạo ra sản phẩm hay dịch vụ sẵn sàng cho sử dụng hoặc tiêu dùng.
∙ Theo Philip Kotler trong cuốn “Kotler bàn về tiếp thị” (1999): Kênh phân phối là một tập hợp được sắp xếp theo chuỗi với nhiều doanh nghiệp hoặc cá nhân trung gian có trách nhiệm thực hiện việc dịch chuyển hàng hóa hoặc dịch vụ từ điểm bắt đầu là nhà sản xuất tới điểm kết thúc là người tiêu dùng cuối cùng.
Để tổng quát hóa khái niệm kênh phân phối, có thể thấy rằng: Một kênh phân phối được bắt đầu bởi nhà cung ứng, kết thúc bởi người mua hàng cuối cùng. Các thành viên nằm ở giữa gọi là các trung gian của kênh, hay còn gọi là các trung gian thương mại. Kênh phân phối được biết đến như một phương thức hỗ trợ quá trình phân phối sản phẩm, dịch vụ ra bên ngoài thị trường nhằm mục đích đưa sản phẩm, dịch vụ đến tay tệp khách hàng tiềm năng cuối cùng. Đây được xem như một cầu nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Bên cạnh đó, kênh cũng là con đường thanh
6
toán được thực hiện từ người tiêu dùng cuối cùng đến nhà cung cấp ban đầu. Thông qua các kênh phân phối, chuỗi cung ứng hàng hóa của doanh nghiệp sẽ được lưu thông một cách liên tục và liền mạch.
❖ Chức năng của kênh phân phối
Chức năng cơ bản của các kênh phân phối là thu hẹp khoảng cách giữa người sản xuất sản phẩm và người tiêu dùng sản phẩm từ đó đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng đúng đối tượng, thời gian, địa điểm với mức giá hợp lý nhất. Nhờ có kênh phân phối mà nhà sản xuất khắc phục được những khó khăn về khoảng cách, thời gian và địa điểm trong quá trình tiêu thụ sản phẩm.
Ngoài ra, kênh phân phối còn thực hiện những chức năng khác gồm:
∙ Chức năng nghiên cứu thị trường
Gồm hoạt động thu thập thông tin cần thiết cho việc thiết lập các chiến lược phân phối sản phẩm; nắm bắt những thông tin của đối thủ cạnh tranh, cũng như phản hồi của người tiêu dùng từ đó có những điều chỉnh kịp thời, phù hợp. ∙ Chức năng xúc tiến
Đây là chức năng cần thiết cho quá trình truyền thông sản phẩm. Kênh phân phối được đánh giá là một trong những điểm tiếp xúc cốt lõi, trực tiếp với người tiêu dùng, qua đó, thông điệp thương hiệu, lợi ích của sản phẩm và các tính năng, công dụng khác đượ tiếp thị đến khách hàng
∙ Chức năng vận tải
Chức năng vận tải của kênh phân phối giải quyết sự mâu thuẫn về không gian giữa người sản xuất và người tiêu dùng
∙ Chức năng lưu kho
Chức năng lưu kho của kênh phân phối liên quan đến mức dự trữ tối đa và tối thiểu nhằm đảm bảo sự phù hợp giữa sản xuất và tiêu dùng.
∙ Chức năng thiết lập mối quan hệ
Nhằm duy trì mối quan hệ với người mua, đồng thời thiết lập các mối quan hệ mới trong quá trình tiêu thụ, gắn kết người sản xuất và người tiêu dùng trong tiêu thụ hàng hóa.
7
∙ Chức năng chia sẻ rủi ro
Trong khi phân phối sản phẩm có thể có thể có những rủi ro liên quan đến quá trình phân phối, các thành viên trong kênh cùng nhau chia sẻ khi có rủi ro. Để kênh hoạt động có năng suất và hiệu quả cao hơn cần phải phân chia một cách hợp lý chức năng này cho mỗi thành viên trong kênh.
∙ Chức năng thương lượng
Chức năng thương lượng để thoả thuận phân chia trách nhiệm và quyền lợi trong kênh. Thoả thuận với nhau về giá cả và những điều kiện phân phối khác. ∙ Chức năng tài trợ
Chức năng tài trợ giúp cho các thành viên trong kênh được cung cấp các nguồn lực vật chất và thực hiện cân đối thanh toán đúng thời hạn.
1.2. Cấu trúc và các thành viên của kênh phân phối
❖ Cấu trúc của kênh phân phối
Cấu trúc của kênh phân phối là một nhóm các thành viên của kênh được tập hợp để thực hiện các chức năng phân phối được phân bổ. Có ba yếu tố cơ bản để xác định cấu trúc của kênh phân phối gồm chiều dài, chiều rộng của kênh và các loại trung gian ở mỗi cấp độ của kênh. Chiều dài của kênh phân phối được xác định bởi cấp độ
của trung gian có mặt trong kênh, càng nhiều trung gian thì kênh phân phối càng dài. Chiều rộng của kênh phân phối được thể hiện thông qua sự bao phủ thị trường của

