LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XUẤT KHẨU THUỶ SẢN TẠI TỈNH QUẢNG NINH

1. Tính cấp thiết của đề tài
Đẩy mạnh xuất khẩu (XK) nói chung và xuất khẩu thuỷ sản (XKTS) nói
riêng góp phần tạo nguồn thu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cải thiện cán cân thanh
toán quốc tế, phát triển kinh tế và giải quyết việc làm tiến đến hội nhập quốc tế.
Trong giai đoạn qua, cùng với những đóng góp vào nền kinh tế của Việt Nam
trong XKTS đã cũng có những kết quả đáng kể. Xuất khẩu thuỷ sản là một trong
những ngành hàng XK mũi nhọn của Việt Nam (Báo cáo xuất khẩu thủy sản Việt
Nam, 2021). Xuất khẩu hàng thủy sản luôn xếp vào ngành hàng ưu tiên, các sản
phẩm thủy sản xuất khẩu luôn tăng về chủng loại, số lượng, có giá trị xuất khẩu
cao, và có mặt ở 130 quốc gia trên thế giới (Tổng cục Hải Quan,2020).
Quảng Ninh là tỉnh có năng lực nuôi trồng thủy sản và xuất khẩu thủy sản rất
lớn. XKTS của Quảng Ninh trong những năm qua đã gặt hái được nhiều kết quả
quan trọng, đóng góp phát triển kinh tế ở Quảng Ninh (Báo cáo XK thủy sản Việt
Nam, 2020). Bên cạnh đó, XKTS của Quảng Ninh cũng đang đứng trước nhiều cơ
hội và nhiều thách thức mới. Các mặt hàng thủy sản xuất khẩu của Quảng Ninh
đang phải cạnh tranh gay gắt với nhiều mặt hàng thủy sản của nhiều tỉnh, thành
phố khác và nhiều quốc gia khác cũng có điều kiện tự nhiên tương đồng giống Việt
Nam như Thái Lan, Singapore và Trung Quốc.
Hơn nữa, ngành hàng thủy sản xuất khẩu của tỉnh Quảng Ninh nói riêng và
của Việt Nam nói chung đang đứng trước những luật định nghiêm ngặt của Chính
phủ các nước nhập khẩu thủy sản về sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, thuế
quan ... Trong khi đó, chất lượng sản phẩm của các mặt hàng thủy sản xuất khẩu
của tỉnh Quảng Ninh chưa được cao. Các chính sách hỗ trợ về hoạt động xuất khẩu
còn hạn chế, hoạt động QLNN đối với xuất khẩu thủy sản ở Tỉnh vẫn còn hạn chế.
Vấn đề đặt cấp thiết cần đặt ra là làm như thế nào? để có thể quản lý, khai thác, cải
thiện cơ sở vật chất một cách tốt nhất để tạo lợi thế của các mặt hàng xuất khẩu
thủy sản chủ lực có thể trở thành nghành hàng mũi nhọn. Để có điều này cần có
các biện pháp, phương hướng toàn diện hơn về QLNN đối với XKTS tại Quảng

2

Ninh. Chính vì đó tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý Nhà nước về xuất khẩu thuỷ sản
tại tỉnh Quảng Ninh” làm đề tài viết luận văn thạc sỹ.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Xung quanh đề tài, luận văn đã có một số công trình khoa học và bài viết
nghiên cứu đề cập đến trên nhiều phạm vi và lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên
một số hướng chính sau:
Nguyễn Thị Phương Dung và Nguyễn Thị Ngọc Hoa (2012) nghiên cứu các
cản kỹ thuật thương mại khi XKTS VN- NB. Nghiên cứu sử dụng phương pháp
thống kê mô tả với số liệu từ năm 2008 – 2010. Nhóm tác giả đã cho thấy, các rào
cản kỹ thuật của Nhật Bản đối với thủy sản Việt Nam đó là: Rủi ro về tranh chấp
thương mại, rủi ro về quy định về kỹ thuật của các nước nhập khẩu và rủi ro về
nguyên liệu đầu vào. Các yếu tố ảnh hưởng đến XKTS Việt Nam sang Mỹ và các
nước Âu Mỹ, có nghiên cứu định tính của Nguyễn Xuân Minh và cộng sự (2012) và
một nghiên cứu định lượng của Phạm Thị Ngân và Nguyễn Thanh Tú
(2015). Nguyễn Xuân Minh và cộng sự (2012) nghiên cứu về xuất khẩu thủy sản
khu vực đồng bằng sông Cửu Long sang thị trường Hoa Kỳ. Nghiên cứu sử dụng
lý thuyết mô hình kim cương của Michael Porter để phân tích các yếu tố ảnh
hưởng và không thuận lợi tới hoạt động XKTS vùng đồng bằng sông Cửu Long
sang thị trường Hoa Kỳ. Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả với
số liệu từ 2006 – 2010. Nghiên cứu chỉ ra các thành tựu của XKTS: Kim ngạch và
chất lượng tăng, đa dạng chủng loại, kỹ thuật nuôi trồng tốt. Những hạn chế đó là
chất lượng chưa đảm bảo chuẩn quốc tế, hạn chế trong marketing xuất khẩu, xây
dựng logistics vận tải; phát triển ngành thủy sản của vùng đồng bằng sông Cửu
Long chưa hiệu quả và quy hoạch phát triển lúng túng.
Nguyễn Thanh Tú, Phạm Thị Ngân (2015) đã tìm hiểu về các yếu tố ảnh
hưởng tới giá trị XKTS Việt Nam sang thị trường Âu Mỹ. Nghiên cứu vận dụng
mô hình lực hấp dẫn trong thương mại quốc tế đề xuất mô hình lý thuyết, giá
trị xuất khẩu thủy sản Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi: GDP của Việt Nam, GDP của
nước nhập khẩu, dân số của nước nhập khẩu, tỷ giá hối đoái giữa VND và

3

tiền tệ quốc gia nhập khẩu, mức thuế đầu vào các quốc gia nhập khẩu, khoảng cách

pdf 87 trang | Chia sẻ: admin | Ngày: 11/06/2025 | Lượt xem: 158 | Lượt tải: 0 download
Bạn đang xem trước 30 trang tài liệu LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XUẤT KHẨU THUỶ SẢN TẠI TỈNH QUẢNG NINH, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
MỤC LỤC................................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU............................................... vi
DANH MỤC HÌNH................................................................................................ vii
DANH MỤC BẢNG.............................................................................................. viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN.................................. ix
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1
CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NN ĐỐI
VỚI XUẤT KHẨU THỦY SẢN ..............................................................................5
1.1. Khái quát chung về quản lý Nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản.................5
1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước .....................................................................5
1.1.3 Vai trò quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản ...............................8
1.2. Nội dung quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản ..................................9
1.2.1 Tổng quan mô hình quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản ...........9
Tuy vậy, vấn đề quan trọng nhất là sự quản lý của Nhà nước đối với phát triển
lĩnh vực xuất khẩu thủy sản - những chủ thể có tác động quan trọng nhất đến
việc thực hiện các mục tiêu phát triển xuất khẩu thủy sản . Thực tế cho thấy,
sự hiện đại, minh bạch của tổ chức bộ máy và đội ngũ làm công tác quản lý
Nhà nước trên lĩnh vực xuất khẩu thủy sản là nhân tố quan trọng đối với việc
phát huy sức mạnh nội sinh của các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản (Đỗ
Hoàng Toàn, Mai Văn Bư; Quản lý Nhà nước về kinh tế, 2020).....................11
1.2.2 Xây dựng chương trình, quy hoạch, kế hoạch, đề án phát triển xuất khẩu
thủy sản.............................................................................................................11
1.2.3 Xây dựng các chính sách hỗ trợ xuất khẩu thuỷ sản ...............................13
1.2.4 Tổ chức hệ thống các cơ sở sản xuất, chế biến thủy sản xuất khẩu, các
doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản .....................................................................16
1.2.5 Tổ chức thực hiện các chính sách của nhà nước đối với xuất khẩu thủy
sản trên địa bàn.................................................................................................17

iv

1.2.6. Tổ chức kiểm tra, kiểm soát hoạt động xuất khẩu thủy sản ...................19
1.2.7. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về xuất khẩu thủy sản .....................20
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản22
1.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản tại một số địa
phương..............................................................................................................24
1.4.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản của Thành
phố Đà Nẵng.....................................................................................................24
1.4.3 Đánh giá chung........................................................................................26
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI XUẤT
KHẨU THỦY SẢN CỦA QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2017 – 2021 ................28
2.1. Tổng quan về xuất khẩu thủy sản của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017 –
2021 ......................................................................................................................28
2.1.1 Tình hình nguồn nhân lực hoạt động trong ngành thủy sản của tỉnh Quảng
Ninh ......................................................................................................................28
2.1.2 Tổng quan xuất khẩu thuỷ sản của tỉnh Quảng Ninh ..............................29
2.2. Phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản và quản lý nhà nước đối với xuất
khẩu thuỷ sản của tỉnh Quảng Ninh......................................................................32
2.2.1 Mô hình quản lý xuất khẩu thuỷ sản .......................................................32
2.2.2. Thực trạng xuất khẩu khẩu thuỷ sản tại tỉnh Quảng Ninh giai đoạn
2017-2021.........................................................................................................35
2.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thuỷ
sản của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017 – 2021 .............................................45
2.3.1 Thực trạng xây dựng quy hoạch, kế hoạch, đề án phát triển xuất khẩu
thủy sản.............................................................................................................45
2.3.2. Các chính sách hỗ trợ XKTS..................................................................47
2.4. Đánh giá chung về quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản của tỉnh
Quảng Ninh...........................................................................................................49
2.4.1. Kết quả đạt được.....................................................................................49
2.4.2. Hạn chế...................................................................................................51
2.4.3. Nguyên nhân...........................................................................................53

v

CHƢƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
NHÀ NƢỚC VỀ XUẤT KHẨU THỦY SẢN CỦA TỈNH QUẢNG NINH.......58
3.1. Dự báo thị trường xuất khẩu thủy sản thế giới và triển vọng xuất khẩu thủy
sản của Việt Nam.................................................................................................58
3.1.1. Dự báo thị trường xuất khẩu thủy sản thế giới.......................................58
1.2. Triển vọng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam...........................................59
3.2. Mục tiêu với phương hướng và mục tiêu xuất khẩu thủy sản của Quảng Ninh
đến năm 2025........................................................................................................60
3.2.1. Mục tiêu xuất khẩu thủy sản đến năm 2025 của Quảng Ninh ...............60
3.2.2. Phương hướng xuất khẩu thủy sản .........................................................62
3.3. Một số giải pháp quản lý nhà nước nhằm thúc đẩy xuất khẩu thủy sản của
tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2023-2030 .................................................................63
3.3.1. Hoàn thiện quy hoạch sản xuất, chế biến thủy sản xuất khẩu................63
3.3.2. Tiếp tục đổi mới các chính sách hỗ trợ sản xuất, chế biến xuất khẩu thủy
sản.....................................................................................................................64
3.3.3. Hoàn thiện đề án xuất khẩu thủy sản của tỉnh........................................67
3.3.4. Đổi mới các chính sách đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản ..........................69
3.3.5. Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thực thi cơ chế chính
sách xuất khẩu thủy sản....................................................................................70
3.3.6. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động xuất khẩu thủy sản71
3.3.7. Kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ninh........................................................72
KẾT LUẬN..............................................................................................................75
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................77

vi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
Chữ viết tắt Từ khóa tiếng Anh Từ khóa tiếng Việt Nam
AFTA ASEAN Free Trade Area Khu vực Mậu dịch tự do Asean
ASEAN

Association of the Sourtheast
Asia Nation

Hiệp hội các nước Đông Nam Á
CNH – HĐH Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá
CCN Cụm công nghiệp
EU European Union Liên minh Châu Âu
GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội
HĐND Hội đồng nhân dân
HTX Hợp tác xã
KTTS Khai thác thủy sản
NTTS Nuôi trồng thủy sản
NAFIQAD

National Agro-forestry-
FisheriesQuality Assurance

Department

Cơ quan Chất lượng Trung bộ

ODA

Official Development
Assistance

Hỗ trợ phát triển chính thức
PTNT Phát triển nông thôn
QLNN Quản lý nhà nước
USD United Stated Dollar Đồng đô la Mỹ
UBND y ban nhân dân
WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới
XHCN Xã hội chủ nghĩa
XNK Xuất nhập khẩu
VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm

vii

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Mô hình quản lý NN về XK thủy sản.......................................................6
Hình 2.2. Mô hình quản lý xuất khẩu thuỷ sản tại tỉnh Quảng Ninh theo
chuyên ngành...........................................................................................................32

viii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Tình hình lao động hoạt động trong ngành thủy sản Quảng Ninh
...............................................................................................................................2829
giai đoạn 2017-2021.............................................................................................2829
Bảng 2.2: Một số chỉ tiêu KT-XH chủ yếu của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017
– 2021........................................................................................................................30
Bảng 2.3: Tình hình năng lực sản xuất và xuất khẩu thủy sản Quảng Ninh ....35
giai đoạn 2017-2021................................................................................................35
Bảng 2.4: Vốn đầu tƣ vào ngành thủy sản tại tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-
2021...........................................................................................................................37
Bảng 2.5: Diện tích nuôi trồng thủy sản của tỉnh Quảng Ninh năm 2021.........38
Bảng 2.6: Tỷ trọng, tốc độ tăng kim ngạch mặt hàng TSXK trong kim ngạch
XK chung của tỉnh Quảng Ninh ............................................................................44
giai đoạn 2017 - 2021...............................................................................................44
Bảng 3.1: Chỉ tiêu quy hoạch phát triển ngành thủy sản tỉnh Quảng Ninh đến
năm 2023, tầm nhìn đến năm 2030........................................................................60

ix

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý Nhà nƣớc đối với xuất khẩu
và tổng quan QL xuất khẩu thuỷ sản
- Hệ thống những lý luận vấn đề cơ bản về quản lý NN đối với xuất khẩu và
tổng quan Quản lý Nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản trên một số địa bàn, trong
đó gồm các khái niệm, mô hình, vai trò các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý xuất
khẩu thuỷ sản.
- Luận văn trình bầy một số nội dung quản lý xuất khẩu thủy sản như:
các chương trình và các chính sách hỗ trợ XKTS, cơ cở chế biến thủy sản đối với
các doanh nghiệp XKTS; tổ chức thanh kiểm tra, các hoạt động xuất khẩu thủy sản
và thực tiễn QLNN đối với xuất khẩu thủy sản.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý NN đối với XK thuỷ sản của tỉnh Quảng
Ninh giai đoạn 2017 – 2021
- Tổng quan về XKTS tại Tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2021
- Phân tích tình hình thự tế Quản lý Nhà nước đối với Xuất khẩu thủy sản tại
Quảng Ninh trong đó tác giả đi sâu vào phân tích mô hình QL XKTS và các nhân tố
ảnh hưởng đến QL XKTS giai đoạn 2017-2021.
- Qua phân tích thực trạng QLNN đối XKTS tại Quảng Ninh tác giả đã đưa ra
những đánh giá chung về những kết quả QLNN đối XKTS mà Tỉnh đã đạt được và
một số hạn chế, nguyên nhân của các hạn chế QLNN đối XKTS tại Tỉnh.
Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp Quản lý Nhà nƣớc nhằm đẩy
mạnh xuất khẩu TS tỉnh Quảng Ninh
- Dự báo tình hình thị trường Xuất khẩu thủy sản trên các quốc gia và các
vùng lãnh thổ, phương hướng và mục tiêu phát triển XKTS tại tỉnh Quảng Ninh.
- Giải pháp QLNN đối XKTS. Luận văn đề xuất 3 giải pháp bao gồm: biện
pháp về quy hoạch sản xuất kinh doanh khu chế biến thủy sản xuất khẩu; đổi mới
các chính sách hỗ trợ sản xuất, chế biến XKTS và hoàn thiện đề án Xuất khẩu thủy
sản của tỉnh.

1

LỜI MỞ ĐẦU

Luận văn liên quan