LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM.
1.1. Lý thuyết về rủi ro tín dụng
1.1.1. Khái niệm
Rủi ro tín dụng đã được nhiều học giả, chuyên gia, các tổ chức tài chính thuộc
ngân hàng thế giới đã định nghĩa, thậm chí pháp luật của mỗi quốc gia đưa ra những
khái niệm khác nhau. Khái niệm rủi ro tín dụng là cơ sở đầu tiên để có thể nhìn nhận,
đánh giá các vấn đề có liên quan đến rủi ro tín dụng. Một số quan điểm của các chuyên
gia, học giả, tổ chức trong việc đưa ra khái niệm rủi ro tín dụng mà tác giả chọn lọc
trích dẫn như sau.
Rủi ro tín dụng được coi là khả năng thua lỗ sẽ xảy ra khi khoản vay hoặc bất
kỳ hạn mức tín dụng nào khác của một con nợ cụ thể không được hoàn trả (Rehman
và cộng sự, 2019).
BIS (2000) đưa ra định nghĩa rủi ro tín dụng là khả năng mất quyền nắm giữ
của người cho vay do người đi vay hoặc bên đối tác không thực hiện được các nghĩa
vụ của mình theo những điều khoản thanh toán đã thỏa thuận".
CFI (2020) có đưa ra định nghĩa rủi ro tín dụng như sau: “Rủi ro tín dụng phát
sinh khi một tổ chức hoặc cá nhân đi vay không đáp ứng được các nghĩa vụ nợ của
họ. Đó là khả năng người cho vay sẽ không nhận được các khoản thanh toán gốc và
lãi của một khoản nợ cần thiết để thanh toán khoản nợ đã mở rộng cho người đi vay.”
Điểm a khoản 24 điều 2 Thông tư 41/2016/TT-NHNN được ngân hàng nước
ban hành ngày 30/12/2016 đã đưa ra định nghĩa rủi ro tín dụng như sau: “Rủi ro tín
dụng là rủi ro do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một
phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với ngân hàng,
chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.
CEB (2022) chỉ ra rằng rủi ro tín dụng bao gồm rủi ro thanh toán và rủi ro
thanh toán trước. Bên cạnh đó, rủi ro tài sản thế chấp cũng được xếp như là một bộ
phận của rủi ro tín dụng (thực chất các ngân hàng sử dụng tài sản thế chấp như một
biện pháp để giảm thiểu rủi ro tín dụng). Nhìn chung, rủi ro tín dụng chủ yếu phát
10
sinh khi người đi vay (khách hàng) không có khả năng hoặc không sẵn sàng trả nợ
cho bên cho vay (ngân hàng).
Từ những khái niệm trên, tác giả rút ra được vấn đề về rủi ro tín dụng xuất
phát là từ người đi vay (khách hàng) có thể là cá nhân hoặc tổ chức không có/không
đủ khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng hay gọi đơn giản là
khách hàng vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền vay và lãi, nghĩa vụ trả nợ giữa khách
hàng vay và bên ngân hàng cho vay thông qua một thỏa thuận gọi là thỏa thuận tín
dụng, còn trên thực tế các NHTM Việt Nam hiện đang dùng là “hợp đồng tín dụng”
hoặc “Hợp đồng cấp tín dụng”, tùy vào mỗi ngân hàng sẽ có mẫu hợp đồng riêng và
tên hợp đồng cũng sẽ khác đi nhưng về mặt bản chất các hợp đồng này vẫn là loại
văn bản được dùng nhằm xác lập việc cấp tín dụng của ngân hàng cho bên vay và là
căn cứ để các bên tham gia ký kết thực hiện các quyền và nghĩa vụ được quy định
trong hợp đồng cấp tín dụng.
1.1.2. Các dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng
Bốn dấu hiệu có thể nhận biết được rủi ro tín dụng bao gồm: Dấu hiệu tài chính;
Dấu hiệu phi tài chính; Dấu hiệu trong xử lý thông tin tài chính và Dấu hiệu phi tài
chính khác. Nhằm định hướng phân tích sâu hơn những nội dung cốt lõi của bài
nghiên cứu thì tác giả đã nêu rõ những dấu hiệu nhận biết cụ thể sau:
* Dấu hiệu tài chính: bao gồm những chỉ số thanh khoản đã và đang suy giảm;
Cấu trúc vốn không phù hợp và Các chỉ số tiềm năng sinh lãi đang co biết suy giảm;
* Dấu hiệu phi tài chính: được chia thành hai dấu hiệu chính bao gồm: (i) dấu
hiệu liên quan đến NHTM và (2) dấu hiệu liên quan đến quản lý khách hàng vay.
Đối với dấu hiệu liên quan đến NHTM bao gồm một trong số những dấu hiệu
sau: Giảm đáng kể số dư tiền gởi; Nợ gia tăng; Mức vay thường xuyên; Nhu cầu
khoản vay cao hơn mức dự tính; Không có nguồn tài trợ lãi cao; Không trả dư nợ gốc
và lãi suất vay ngân hàng;
Đối với dấu hiệu liên quan đến quản lý khách hàng bao gồm các dấu hiệu sau:
Sự khác biệt giữa các NS trong hệ quản lý; Xuất hiện sự bất đồng về phương
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT...................................................................................vi
DANH MỤC BẢNG.................................................................................................vi
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ........................................................................... vii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ......................................... viii
LỜI MỞ ĐẦU............................................................................................................1
1. Tính cấp thiết đề tài ..........................................................................................1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu .....................................................................3
3. Mục tiêu nghiên cứu..........................................................................................7
4. Đối tượng và phạm vinghiên cứu.....................................................................7
6. Kết cấu đề tài .....................................................................................................8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM. .................................................9
1.1. Lý thuyết về rủi ro tín dụng ..........................................................................9
1.1.1. Khái niệm..................................................................................................9
1.1.2. Các dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng.................................................10
1.1.3. Các chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng ....................................................11
1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng đối với ngân hàng ............15
1.2. Lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng .........................................................17
1.2.1. Khái niệm và bản chất quản trị rủi ro tín dụng....................................17
1.2.2. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng...........................................................20
1.2.3. Công cụ đo lường rủi ro tín dụng..........................................................21
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1....................................................................................23
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH SỞ
GIAO DỊCH 3..........................................................................................................24
2.1. Khái quát Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quân Đội – Chi nhánh Sở
giao dịch 3 ............................................................................................................24
iv
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển...........................................................24
2.1.2. Cơ cấu tổ chức........................................................................................27
2.1.3. Lĩnh vực kinh doanh.............................................................................31
2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần
Quân đội – Chi nhánh Sở giao dịch 3 giai đoạn 2019 - 2022........................34
2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội
– Chi nhánh Sở giao dịch 3.................................................................................39
2.2.1 Bối cảnh kinh tế thế giới và Việt Nam ...................................................39
2.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng TMCQ Quân Đội – Chi nhánh Sở Giao Dịch 3 ....................................42
2.2.3. Thực trạng về hoạt động quản trị rủi ro tại Ngân hàng Thương mại Cổ
phần Quân đội – Sở giao dịch 3 ......................................................................45
2.2.4. Chính sách quản trị rủi ro tại Chi nhánh Sở giao dịch 3 ....................50
2.2.5. Phân tích, đánh giá và đo lường rủi ro tín dụng đối với khách hàng theo
phương pháp cho điểm tín dụng......................................................................59
2.3. Đánh giá chung về Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của MB Bank và
Chi nhánh Sở giao dịch 3....................................................................................63
2.3.1. Những kết quả đã đạt được ...................................................................63
2.3.2. Những bất cập còn tồn tại và nguyên nhân..........................................65
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2....................................................................................68
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI – CHI
NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 3 ...................................................................................69
3.1. Định hướng phát triển quản trị rủi ro tín dụng tại Chi nhánh Sở giao dịch
3- Ngân hàng TMCP Quân đội ..........................................................................69
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tại Chi nhánh Sở giao dịch 3
...............................................................................................................................72
3.2.1. Giải pháp hoàn thiện nguồn nhân sự ...................................................72
3.2.2. Giải pháp về kiểm tra thông tin khách hàng và xây dựng hệ thống phân
nhóm khách hàng.............................................................................................73
v
3.2.3 Giải pháp nâng cao chức năng nhiệm vụ trong mô hình quản trị rủi ro
tín dụng tại Chi nhánh Sở giao dịch 3 ............................................................75
3.2.4. Giải pháp hoàn thiện về hệ thống thông tin tín dụng ..........................77
3.2.5. Chi nhánh SGD 3 cần tham mưu đề xuất về bán nợ xấu....................77
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3....................................................................................79
KẾT LUẬN..............................................................................................................80
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................83
A. Tài liệu tiếng Việt ...........................................................................................83
B Tài liệu nước ngoài ..........................................................................................86
vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Từ đầy đủ
BCTC Báo cáo Tài chính
BCTN Báo cáo Thường niên
NHNN Ngân hàng Nhà nước
NHTM Ngân hàng Thương mại
TCTD Tổ chức tín dụng
TMCP Thương mại Cổ phần
Ngân hàng MB Ngân hàng Thương mại Cổ phần MB
HDQT Hội đồng Quản trị
SGD 3 Sở giao dịch 3
QTRR Quản trị rủi ro
vi
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Thông tin cơ bản về Ngân hàng MB ........................................................24
Bảng 2.2. Thông tin cơ bản về Ngân hàng MB- Chi nhánh Sở giao dịch 3 (MB Bank
Sở giao dịch 3, 2021, 2022) ......................................................................................26
Bảng 2.3. Một số chỉ số tài chính của Ngân hàng MB trong giai đoạn 2019 đến 2022
(MB Bank, 2019, 2020, 2021, 2022) ........................................................................36
Bảng 2.4. Một số chỉ số tài chính của Chi Nhánh Sở giao dịch 3 trong giai đoạn 2021-
2022 (MB Bank Sở giao dịch 3, 2021, 2022) ...........................................................45
Bảng 2.5. Bảng phân loại nhóm nợ tại Chi nhánh Sở giao dịch 3 trong giai đoạn 2019-
2022...........................................................................................................................46
Bảng 2.6. Tỷ lệ nợ xấu theo thời hạn vay trong giai đoạn 2019-2022......................48
Bảng 2.7. Tỷ lệ nợ xấu theo nhóm ngành, lĩnh vực tại Chi nhánh Sở giao dịch 3 trong
giai đoạn 2019 – 2022 ...............................................................................................49
Bảng 2.8. Xếp hạng tín dụng cho các doanh nghiệp có mức doanh thu từ 100 tỷ đồng
đến dưới 1000 tỷ đồng ..............................................................................................60
Bảng 2.9. Xếp hạng tín dụng cho các doanh nghiệp có mức doanh thu lớn hơn 1000
tỷ đồng.......................................................................................................................60
Bảng 2.10. Bảng xếp hạng điểm tín dụng đối với cá nhân .......................................61
Bảng 2.11. Cách xếp loại khách hàng là cá nhân......................................................62
vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Tăng trưởng GDP của Việt Nam trong giai đoạn 2018-2022 (Tổng cục
Thống kê, 2023) ........................................................................................................41
Biểu đồ 2.2. Tình hình lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2019-2022 (DNSE,
2023)..........................................................................................................................41
Biểu đồ 2.3. Tỷ lệ nợ quá hạn và tỷ lệ nợ xấu tại Sở giao dịch 3 Ngân hàng MB trong
giai đoạn 2019-2022..................................................................................................47
viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
Luận văn tập trung đưa ra thực trạng quản trị rủi ro tín dụng và đề xuất một số
giải pháp nhằm nâng cao hoạt động Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP
Quân Đội – Chi nhánh Sở Giao Dịch 3,
Luận văn nêu tổng quan lý thuyết về Rủi ro tín dụng, Quản trị rủi ro tín dụng
và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản trị rủi ro tín dụng, và nêu các tiêu chí
nâng cao hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trên thế giới và tại Việt Nam.
Từ các khái niệm, đặc điểm, các lý thuyết cơ sở, luận văn tập trung đánh giá
thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Sở
Giao Dịch 3 thông qua Quy mô, cơ cấu tổ chức, Quy trình đánh giá tín dụng đang áp
dụng, bảng chỉ tiêu đánh giá tín dụng và kết quả của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng
thông qua tỷ lệ nợ xấu tại Chi nhánh trong giai đoạn 2019 – 2022. Ngoài những hiệu
quả đạt được, hoạt động Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCQ Quân Đội –
Chi nhánh Sở Giao Dịch 3 còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân khách quan và
chủ quan.
Dựa trên thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP
Quân Đội – Chi nhánh Sở Giao Dịch 3, những ưu điểm và hạn chế thực tại, tác giả
đề xuất một số giải pháp nâng cao hoạt động Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
TMCQ Quân Đội – Chi nhánh Sở Giao Dịch 3.
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết đề tài
Rủi ro ở khắp mọi nơi và lan rộng qua mọi vấn đề của cuộc sống. Trong lĩnh
vực kinh doanh, dù là công ty nhỏ hay những tập đoàn lớn nếu không dự đoán và
lường trước các tình huống xấu có thể xảy ra sẽ tạo ra những tổn thất nghiêm trọng.
Do đó, quản lý rủi ro đã trở thành ưu tiên đối với tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế,
vì vậy các tổ chức có thể bảo vệ lợi ích của mình trong khi đạt được mục tiêu của
mình. Thông qua quản lý rủi ro, tổ chức có thể đảm bảo rằng nó sẽ đạt được kết quả
mong muốn, giảm tác động của các mối đe dọa xuống mức có thể chấp nhận được và
tăng khả năng nắm bắt cơ hội.
Vị trí và vai trò của ngân hàng trong nền kinh tế có quan hệ mật thiết với chất
lượng trung gian chủ yếu của ngân hàng trong quan hệ tiết kiệm - đầu tư, quan hệ
quyết định đối với tăng trưởng kinh tế. Trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập ngày
nay, một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào sự tồn tại và phát triển của
ngân hàng thương mại là khả năng quản trị rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng một cách
toàn diện và có hệ thống. Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan
trọng nhất trong quản lý kinh doanh hiện đại và nó đặc biệt phù hợp trong lĩnh vực
tài chính, nơi rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến doanh
thu của các ngân hàng và tổ chức tài chính. Tuy nhiên, hiệu quả quản trị rủi ro tín
dụng lại chịu ảnh hưởng trực tiếp từ năng lực quản trị rủi ro của các ngân hàng. Vì
vậy, về mặt lý thuyết, các ngân hàng phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng.
Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động
tín dụng, các ngân hàng Việt Nam hiện nay luôn đẩy mạnh các hoạt động củng cố,
phát triển các hệ thống quản trị rủi ro tín dụng với quy mô và tổ chức chặt chẽ phức
tạp. Lịch sử ngành tài chính ngân hàng đã cho thấy nhiều sự biến động, tại thế kỷ 21
rõ nét là cac cuộc khủng hoảng kinh tế vào năm 2008, hay đại dịch Covid-19 vào năm
2019 và đến nay chưa có dấu hiệu chấm dứt hoàn toàn, những sự kiện đó đã tác động
không nhỏ tới tình hình tài chính thế giới nói chung và nền tài chính Việt Nam nói
riêng. Từ những biến động đó, hoạt động của ngân hàng cũng có sự thay đổi và phát
triển trong việc vận hành hoạt động nghiệp vụ ngân hàng. Đặc biệt, hoạt động tín
2
dụng tại Việt Nam có sự thay đổi và phát triển như nhận dạng, xác minh hoạt động
cấp tín dụng được đẩy mạnh thông qua ứng dụng ngay trên điện thoại của cá nhân, tổ
chức. Đây chỉ là một thay đổi nhỏ trong nhiều sự thay đổi của cả một quá trình hoạt
động tín dụng, điều này cũng cho thấy những nguy cơ xảy ra rủi ro tiềm ẩn trong các
hoạt động tín dụng luôn có sự thay đổi. Vì vậy, các ngân hàng tại Việt Nam nói chung
và Ngân hàng MB nói riêng luôn cập nhật, nghiên cứu, đánh giá và đưa ra các giải
pháp QTRR trong lĩnh vực tín dụng một cách hiệu quả và kịp thời giúp ngân hàng
nhanh chóng xử lý ổn thỏa các rủi ro trong thời gian ngắn nhất.
Ngân hàng Ngân hàng TMCP Quân đội (Ngân hàng MB) là một trong những
Ngân hàng TMCP đang ngày càng chứng tỏ được vị trí của mình trong lĩnh vực ngân
hàng, với hệ thống quản trị rủi ro tín dụng được đánh giá là tốt. Tuy nhiên, chịu ảnh
hưởng chung từ tình hình kinh tế toàn cầu cũng như nền kinh tế Việt Nam đang đi
xuống, tỷ lệ nợ xấu của Ngân hàng MB vào quý 1 năm 2023 là 1.75%, cùng thời điểm
này vào quý 1 năm 2022 tỷ lệ nợ xấu chỉ là 1,09%1 đã cho thấy mức độ kiểm soát rủi
ro tín dụng vẫn chưa hoàn toàn được quản trị tốt. Hiện nay, Ngân hàng MB đang tiến
hành các biện pháp nhằm giảm nợ xấu một cách hiệu quả nhất.
Từ quá trình tiếp cận thông tin tín dụng cho đến quá trình kiểm soát rủi ro tín
dụng của khách hàng, tác giả nhận thấy có những kết quả đạt được đáng kể, nhưng
vẫn tồn tại một số vấn đề phải được khắc phục để hướng tới việc hoàn thiện quy trình
quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng MB hơn nữa. Bởi chính những thiếu sót trong
việc chấp hành đúng quy trình cấp tín dụng của Ngân hàng MB làm phát sinh những
rủi ro tín dụng và thực trạng hiện nay vẫn đang tiếp diễn và tồn tại tại MB Sở Giao
Dịch 3 nói riêng và hệ thống các chi nhánh khác tại Ngân hàng MB nói chung mà
chưa có chính sách khắc phục một cách triệt để hoặc kiểm soát tốt. Chính vì vậy,
bằng kinh nghiệm làm việc trên thực tế cùng với những kiến thức lý luận đã tích lũy,
tác giả quyết định chọn đề tài nghiên cứu luận văn về "QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH SỞ GIAO DỊCH 3"
nhằm tổng hợp những cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng, phân tích thực trạng
quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng MB và Chi nhánh SGD 3, từ đó tác giả đưa ra
1 Nguồn: Báo cáo tài chính Quý 1/2023 và Quý 1/2022 của Ngân hàng MB.
3
những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động và quy trình QTRR đang được áp dụng
tại MB Sở Giao Dịch `3.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Tùy thuộc vào tình hình của nền kinh tế tài chính tại mỗi quốc gia mà lượng tiền
chuyển vào ngân hàng (tức là tín dụng ngân hàng) của giới kinh doanh sẽ được điều
chỉnh để đảm bảo tín dụng ngân hàng luôn chiếm tỷ lệ cao hơn tổng số nguồn tiền tự
có của họ. Do vậy, vấn đề về quản trị rủi ro tín dụng trong ngành Ngân hàng là điều
đã được Chính phủ mỗi quốc gia cùng cộng đồng doanh nghiệp và các nhà quản lý
hết sức quan tâm. Xét về dài hạn việc một ngân hàng bị phá sản có thể tác động sâu
rộng đến hoạt động tín dụng của ngân hàng ở các quốc gia khác trên toàn thế giới. Vì
thế đã có nhiều đề tài và công trình nghiên cứu lý luận như các bài giảng, toạ đàm và
các buổi hội nghị về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng để tìm nguyên nhân và
đề ra các biện pháp đối với quản trị rủi ro tín dụng trong hệ thống Ngân hàng.
Đối với mỗi ngân hàng trong hệ thống các ngân hàng Việt Nam, cho dù là có
quy mô nhỏ hay có quy mô lớn, theo cách này hay là cách khác điều có giải pháp
được hệ thống hóa bằng quy trình quản trị rủi ro tín dụng riêng biệt nhằm kiểm soát
và hạn chế rủi ro tín dụng trong hoạt động dịch vụ tín dụng của ngân hàng đó. Dù
vậy, do bản chất NHTM là đơn vị hoạt động bắt buộc có yếu tố lợi nhuận và chỉ có
đuổi theo lợi ích và tuân theo thị trường, cho nên đôi lúc công tác quản trị rủi ro tín
dụng còn nhiều thiếu sót và chưa một ngân hàng nào có thể tự tin về hệ thống quản
trị rủi ro tín dụng của mình là tốt nhất hiện nay.
Trong những năm qua ở Việt Nam đã có khá nhiều nhà nghiên cứu, học giả thực
hiện các luận văn, luận án, hay các công trình nghiên cứu với quy mô khác nhau liên
quan đến rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng giành cho các ngân hàng nói chung
nhằm nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng, cũng như ghi nhận hoạt động
QTRR của các NHTM tại Việt Nam trong thời gian qua nhằm tìm kiếm các giải pháp
nâng cao hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng này.
+ Luận án Tiến sỹ ‘Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần
quân đội’ của tác giả Nguyễn Quang Hiện (2016) đã có đóng góp trong việc hệ
thoogns hóa những cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM
4
và bổ sung những thay đổi mới trong việc triển khai thực hiện các quy định trong
Hiệp ước Basel II của các ngân hàng. Từ đó tác giả liên hệ với thực tiễn quản trị rủi
ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội (Ngân hàng MB) trong giai đoạn 2011-
2015 và đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế trong quản trị rủi ro tín
dụng tại Ngân hàng MB và chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế còn tồn tại. Từ
những vấn đề lý luận và thực tiễn, tác giả đưa ra những giải pháp cho Ngân hàng MB,
cũng như các kiến nghị đối với Nhà nước, NHNN, Ủy ban giám sát Tài chính quốc
gia nhằm tăng cường công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng MB.
+ Luận án Tiến sỹ kinh tế "Giải pháp quảng trị rủi ro tín dụng tại VietinBank"
của tác giả Nguyễn Như Dương (2019) đã áp dụng kiến thức lý thuyết cơ bản về quản
lý rủi ro theo tiêu chuẩn Basel 2 Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý rủi
ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) và vận dụng
mô hình kinh tế lượng để đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý rủi ro của VietinBank.
+ Luận án Tiến sĩ kinh tế với tên đề tài “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín
dụng tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam” của Nguyễn Thùy Linh (2020) đã
nghiên cứu, khung lý thuyết cơ bản của năng lực quản trị rủi ro tín dụng, nội dung
năng lực quản trị rủi ro tín dụng, các yếu tố cấu thành năng lực quản trị rủi ro tín
dụng. Từ khung lý thuyết, tác giả đã tiến hành khảo sát nhân viên của Ngân hàng Kỹ
Thương (Ngân hàng Techcombank) thông qua phát phiếu hỏi. Với kết quả trả lời từ
200 phiếu hỏi, tác giả đã tiến hành thống kê dữ liệu trên excel và phần mềm SPSS để
tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại
ngân hàng TechcomBank giai đoạn 2014 – 2019. Từ những vấn đề lý luận và thực
tiễn, tác giả đã đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường hiệu quả quản trị
rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TechcomBank.
+ Luận văn thạc sĩ tài chính kinh tế với tên đề tài "Quản trị rủi ro tín dụng tại
ngân hàng TMCP quốc dân (NCB)" của tác giả Lương Thu Phương (2017) đã khái
quát, hệ thống hóa các lý luận cơ bản về tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trong
NHTM. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ở NCB qua đó tác giả đánh giá
khái quát được những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong công tác quản trị
5
rủi ro tín dụng của NCB trong giai đoạn 2013-2015. Qua đó, tác giả đưa ra một vài
kiến nghị với Chính phủ, NHNN và NCB về quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng.
+ Bài nghiên cứu “Phân tích tín dụng doanh nghiệp theo mô hình logistic” của
tác giả Hoàng Tùng đăng trên tạp chí Khoa học và Công nghệ Đại học Đà Nẵng số 2
(43) - 2011 Bài nghiên cứu này đã đưa ra mô hình phân tích tính toán tỷ lệ tín dụng
doanh nghiệp thông qua các chỉ số tài chính trong báo cáo tài chính và các chỉ số
niêm yết, công khai trên thị trường chứng khoán của doanh nghiệp niêm yết. Công
trình đã gợi mở hướng nghiên cứu định lượng rủi ro tín dụng cho các công trình tiếp
theo. Tuy nhiên, công trình này mới chỉ tập trung nghiên cứu, đánh giá các chỉ tiêu
tài chính mà chưa chú ý đến các chỉ tiêu phi tài chính là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
hoạt động của ngân hàng thương mại.
+ Trên Tạp chí Tài chính, số 2 - tháng 11/2018 (693), bài nghiên cứu “Về quản
trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” của tác giả Đỗ Đoan Trang
đã nghiên cứu hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của 17 ngân hàng thương mại trong
hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, qua đó phân tích thực trạng hoạt động
quản trị rủi ro tín dụng của 17 ngân hàng thương mại trong hệ thống ngân hàng thương
mại Việt Nam. hoạt động quản trị rủi ro tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam,
rút ra một số hạn chế bộc lộ trong quản trị rủi ro tín dụng để đề xuất hệ thống 7 giải
pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng
thương mại Việt Nam.
+ Trên Tạp chí Công thương, số 2- tháng 12/2021, bài nghiên cứu “Quản trị rủi
ro tín dụng bán lẻ tại ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - chi
nhánh Hùng Vương” của các tác giả Phạm Hùng Cường và Nguyễn Văn Thành đã
phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương
Việt Nam – chi nhánh Hùng Vương thông qua các khía cạnh như chiến lược, chính
sách, mô hình quản trị rủi ro tín dụng, tổ chức thực hiện quản trị rủi ro tín dụng. Từ
đó, các tác giả đưa ra những đánh giá chung về kết quả đạt được, hạn chế, nguyên
nhân của những hạn chế còn tồn tại và các giải pháp đề xuất nhằm tăng cường hiệu
quả quản trị rủi ro tín dụng tại Vietcombank Hùng Vương.
6
Ngoài ra trên các tạp chí, báo và internet có nhiều bài báo và chuyên đề được
bàn luận về các vấn đề liên quan tới QTRR nói chung và quản trị rủi ro tín dụng nói
riêng. Các nghiên cứu liên quan đến rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng và năng
lực quản trị rủi ro tín dụng đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao khả năng
QTRR của các NHTM.
Tuy nhiên cũng cần nhìn nhận thẳng thắn rằng các nghiên cứu trước đây vẫn
còn tồn tại những khoảng trống nhất định:
Thứ nhất, nhiều nghiên cứu về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng vẫn
chỉ mang tính chất định tính, chưa đề cập đến mô hình quản trị rủi ro tín dụng hay
các công cụ đo lường rủi ro, tổn thất và khả năng chịu đựng rủi ro của ngân hàng.
Hơn nữa, trong từng giai đoạn và ở mỗi ngân hàng, các hệ điều hành tín dụng được
triển khai có những điểm khác biệt tùy thuộc vào chính sách QTRR của từng ngân
hàng ở mỗi thời kỳ khác nhau.
Thứ hai, trong giai đoạn 2019 đến nay lĩnh vực tài chính - ngân hàng đang có
những thay đổi mạnh mẽ do tác động của dịch bệnh, chiến tranh, lạm phát,... khiến
các bài nghiên cứu trước đây ít cập nhật.
Thứ ba, mặc dù đã có tác giả nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng MB nhưng nghiên cứu đưa ra những kết quả từ 2011-2015 nên tính thực tiễn,
độ cập nhật không cao. Nghiên cứu đó khó có thể phản ảnh chính xác tình hình kinh
doanh hiện tại của Ngân hàng MB nói chung và Ngân hàng MB- Chi nhánh SGD 3
nói riêng. Do Chi nhánh mới được thành lập nên chưa có nghiên cứu nào tiến hành
nghiên cứu về nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Chi nhánh
SGD 3, trong khi năng lực QTRR và quản trị rủi ro tín dụng đang là vấn đề nhận được
nhiều sự quan tâm của lãnh đạo Ngân hàng MB và đang được thực hiện rất tốt tại Chi
nhánh SGD 3.
Trên cơ sở dữ liệu thu thập được, luận văn tập trung phân tích thực trạng hoạt
động quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng MB và Chi nhánh SGD 3 nơi tác giả
đang công tác trong giai đoạn 2019-2022. Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp gắn
với định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng
MB và Chi nhánh SGD 3.
7
Ngân hàng MB là một trong các ngân hàng có mức độ tăng trưởng cao nhất của
Ngân hàng TMCP Việt Nam những năm gần đây đó và cũng có nhiều vấn đề vướng
mắc về rủi ro tín dụng hơn những NHTM khác. Tuy nhiên, vấn đề quản trị rủi ro tín
dụng ở Ngân hàng MB đã có một vài kết quả nghiên cứu. Là người quản lý tín dụng
thuộc Ngân hàng TMCP quốc tế Việt Nam đã nghiên cứu và nắm bắt được nguyên
tắc QTRR cùng thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng ở Ngân hàng nên tác giả nghiệm
thấy phải có ngay các giải pháp thích hợp nhằm cải thiện công tác quản trị rủi ro tín
dụng ở Ngân hàng MB và cũng là cách để có thể một phần nào đó nâng cao công tác
quản trị rủi ro tín dụng trong các NHTM.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu chung của luận văn là phân tích thực trạng hoạt động quản trị rủi ro
tại Ngân hàng MB- Chi nhánh SGD 3, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao
hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh SGD
3. Để đạt được mục tiêu nêu trên, tác giả cần thực hiện các mục tiêu nghiên cứu cụ
thể sau:
Thứ nhất, trình bày cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng.
Thứ hai, phân tích thực trạng của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng MB- Chi nhánh SGD 3.
Thứ ba, đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động
quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng MB- Chi nhánh SGD 3.
4. Đối tượng và phạm vinghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động quản trị rủi ro tại Ngân hàng MB-
Chi nhánh SGD 3.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm:
Phạm vi nội dung: Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng MB- Chi
Nhánh SGD 3.
Phạm vi không gian: Ngân hàng MB- Chi nhánh SGD 3.
Phạm vi thời gian: từ 2019 đến 2022.
8
5. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích nghiên cứu của đề tài luận văn sử dụng các phương
pháp nghiên cứu sau:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu tổng hợp lý thuyết.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp thống kê, phương
pháp tổng hợp, so sánh và phân tích số liệu, phương pháp logic.
6. Kết cấu đề tài
Ngoài lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo nội dung chính của
luận văn được chia thành ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM tại Việt Nam.
Chương 2: Thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP
Quân đội – Chi nhánh Sở giao dịch 3
Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân
hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh SGD 3.

