LUẬN VĂN THẠC SĨ SỐ HOÁ KÊNH THANH TOÁN TRUYỀN THỐNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN
1. Lý do lựa chọn đề tài nghiên cứu
Trước tình hình nền kinh tế toàn cầu đã, đang phục hồi từ đại dịch COVID-19,
chuyển đổi số đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Theo
nghiên cứu của “McKensey (2022) vào năm 2025, mức độ tác động của chuyển đổi số
tới GDP của nước Mỹ là khoảng 25%, với đất nước Brazil là 35%, còn ở các nước
châu Âu là khoảng 36%”. Từ đây, có thể thấy khả năng tác động của chuyển đổi số
đối với tăng trưởng GDP là rất lớn.
Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội từ xu hướng công nghệ mới, các Ngân hàng
phải đối mặt với nhiều thách thức từ xu hướng này. Chính vì thế, các Ngân hàng hiện
nay đang tập trung mọi nguồn lực phát triển CN mới trong mọi mặt hoạt động và nhất
là lĩnh vực thông tin của mình. Bên cạnh đó, nguồn thu dịch vụ thông tin sẽ dần trở
thành nguồn thu chính trong dịch vụ ngân hàng trong những năm tiếp theo. Ngân hàng
BIDV – Nam Sài Gòn không nằm ngoài xu hướng và đối mặt với các áp lực về yêu
cầu số hóa.
Hiện nay, hệ thống kênh thanh toán tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển
Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn (BIDV – CN Nam Sài Gòn) tuy có những cải
thiện đáng kể nhưng vẫn còn nhiều kênh thanh toán thủ công, chưa áp dụng chuyển
đổi số.” Đó là lý do tác giả đã lựa chọn đề tài “Số hoá kênh thanh toán truyền thống
tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi Nhánh Nam Sài Gòn” để
làm đề án tốt nghiệp, với mong muốn có thể góp phần đưa ra các giải pháp để phát
triển hơn nữa dịch vụ thanh toán của BIDV – CN Nam Sài Gòn, “từng bước mang lại
trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng và tăng năng lực cạnh tranh và gia tăng nguồn thu
dịch vụ đối với hoạt động thanh toán của BIDV – CN Nam Sài Gòn.”
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới
2
Trên thế giới, Số hóa đã được nhiều nhà khách hàng, học giả nghiên cứu ở khía
cạnh và góc độ khác nhau, cụ thể như các công trình sau:
Công trình nghiên cứu: “A Paradigm Shift in Banking: Unfolding Asia’s
FinTech Adventures” của tác giả Agrata, Chun Xia, 2018. Công trình nghiên cứu vai
trò của CN tài chính (FinTech) trong việc phá vỡ hệ thống Ngân hàng truyền thống
hiện có. Đó là sự phát triển của FinTech tại Châu Á trong lĩnh vực Tiền gửi & cho vay,
Huy động vốn, Quản lý đầu tư, Cung cấp thị trường, thanh toán và Bảo hiểm. Cuộc
cách mạng CN này cho phép chúng ta có một hệ thống Ngân hàng dựa trên các giá trị
phục vụ khách hàng tốt hơn, giảm thiểu rủi ro cho xã hội và cải thiện lợi nhuận cho cổ
đông. dữ liệu về dân số không có Ngân hàng, mức độ thâm nhập điện thoại thông minh
và sự thâm nhập Internet đã dẫn đến những đổi mới bên bán lẻ như Ví di động, thanh
toán P2P và thanh toán theo thời gian thực ở hầu hết châu Á (ngoại trừ Trung Quốc).
Tổng cộng 49% Khoản đầu tư toàn cầu vào FinTech là ở châu Á và riêng con rồng
Trung Quốc đã chiếm 46%. Ấn Độ đang chứng kiến một lượng lớn các giao dịch
FinTech trong năm 2017 và nó đang được thúc đẩy bởi các giải pháp thanh toán và
cho vay. Ngành công nghiệp FinTech của ASEAN bị chi phối bởi ví điện tử và thanh
toán trực tuyến; tiếp theo là đầu tư bán lẻ và so sánh tài chính. Chương này đi sâu vào
những thách thức mà các Ngân hàng châu Á đang phải đối mặt do sự gián đoạn này.
Hơn bao giờ hết, chính phủ và Ngân hàng trung ương của mỗi quốc gia đóng vai trò
quan trọng trong việc đánh giá con đường mà các công ty khởi nghiệp này đang đi và
điều này sẽ mở ra toàn cảnh Ngân hàng ở châu Á trong vài năm tới.
LỜI CAM ĐOAN ........................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN................................................................................................ ii
MỤC LỤC..................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.........................................................................v
DANH MỤC BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ, HÌNH......................................... viii
LỜI MỞ ĐẦU.................................................................................................1
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN SỐ HÓA KÊNH THANH TOÁN TẠI NGÂN
HÀNG..............................................................................................................8
1.1. Khái quát về các kênh thanh toán...........................................................8
1.1.1. Kênh thanh toán truyền thống ................................................................8
1.1.2. Kênh thanh toán hiện đại ....................................................................9
1.2. Khái quát về số hóa ..........................................................................11
1.2.1. Khái niệm............................................................................................11
1.2.2. Các nhân tố tác động đến quá trình chuyển đổi số hóa thành công .....12
1.3. Xu hướng phát triển công nghệ và số hóa trong lĩnh vực thanh toán tại
các ngân hàng Việt Nam......................................................................................13
1.3.1. Xu hướng phát triển công nghệ............................................................13
1.3.2. Số hóa trong hoạt động ngân hàng.......................................................27
1.3.3. Số hóa trong lĩnh vực thanh toán .........................................................28
CHƯƠNG II. THỰC TRẠNG SỐ HÓA KÊNH THANH TOÁN TẠI
NGÂN HÀNG BIDV – CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN ............................38
2.1. Hiệu quả kinh doanh từ hoạt động số hóa dịch vụ thanh toán ...........38
2.1.1. Về số lượng giao dịch của các kênh thanh toán...................................38
2.1.2. Về doanh số giao dịch trên các kênh thanh toán..................................40
2.1.3. Về thu nhập ròng từ phí dịch vụ...........................................................42
2.2. Cơ chế cho hoạt động số hóa kênh thanh toán ....................................43
2.2.1. Chiến dịch chuyển đổi số nền khách hàng BIDV DigiUp....................46
2.2.2. Nâng cấp kênh điện tử IBMB: .............................................................46
2.2.3. Chiến dịch tăng trường khách hàng đăng ký Smartbanking ................47
2.2.4. Nâng cấp BIDV iBank .........................................................................48
2.2.5. Cải tiến hệ thống thanh toán hóa đơn điện tử BIDV PayGate .............49
2.2.6. Cải tiến kênh BIDV Online/Mobile thuận tiện cho KHCN.................50
2.2.7. Phát triển kênh BIDV Pay+ và các dịch vụ thanh toán trên
ATM/POS.......................................................................................................50
iv
2.2.8. Thanh toán qua BIDV eZone ...............................................................50
2.3. Nhân sự...................................................................................................51
2.4. Sự hài lòng của khách hàng về các dịch vụ thanh toán đã số hóa......51
2.5. Điểm mạnh và điểm yếu của hoạt động số hóa kênh thanh toán........53
2.5.1. Điểm mạnh ...........................................................................................55
2.5.2. Điểm yếu ..............................................................................................57
2.5.3 Cơ hội....................................................................................................57
2.5.4 Thách thức.............................................................................................58
CHƯƠNG III. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ CẢI TIẾN HOẠT ĐỘNG
SỐ HÓA TẠI BIDV – CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN .......................................60
3.1. Một số đề xuất kiến nghị đối với Ban quản trị nhằm phát triển hoạt
động số hóa tại BIDV – Nam Sài Gòn ................................................................60
3.2.1. Các hạn chế của kênh tại quầy .............................................................60
3.2.2. Tốc độ triển khai giải pháp công nghệ các kênh điện tử......................61
3.2.3. Cạnh tranh từ Fintech...........................................................................61
3.2.4. Mất an toàn thông tin ...........................................................................62
3.2.5. Nguồn nhân lực ....................................................................................62
3.2.6. Công nghệ ............................................................................................63
3.2. Kiến nghị nhà nước................................................................................63
KẾT LUẬN ...................................................................................................66
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................68
BÀI PHỎNG VẤN
v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
STT Từ viết tắt Tên đầy đủ
1 ABBank Ngân hàng An Bình
2 AI Artificial Intelligenghiên cứu - Trí tuệ nhân tạo
3 API Application Programming Interface - Giao diện lập
trình ứng dụng
4 ATM Automatic Teller Machine - Máy rút tiền tự động
5 Bank 4.0 Cuộc cách mạng ngành Ngân hàng lần thứ 4
6 BIDV
Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát
triển Việt Nam
7 BSMS Dịch vụ tin nhắn BIDV
8 CA Curent Account - Tài khoản thanh toán
9 CMCN 4.0
Cách mạng công nghiệp/Cách mạng công nghiệp lần
IV
10 CMND/CCCD Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân
11 ĐTDĐ Điện thoại di dộng
12 EB Exabyte~109GB
13 Fintech Công nghệ tài chính
14 GB Gigatebite~230Bytes
15 GDV Giao dịch viên
16 HDBank Ngân hàng Phát triển Nhà Thành Phố Hồ Chí Minh
17 HSC Hội sở chính
18 IBMB Các ngân hàng điện tử của BIDV
19 KHCN Khách hàng cá nhân
20 KHDN Khách hàng doanh nghiệp
21 KYC/eKYC Định danh khách hàng điện tử
22 LienVietPostbank Ngân hàng Bưu điện Liên Việt
vi
STT Từ viết tắt Tên đầy đủ
23 Maritime Bank Ngân hàng Hàng hải
24 MBBank Ngân hàng Quân đội
25 NamABank Ngân hàng Nam Á
26 NHBL Ngân hàng bán lẻ
27 NHĐT Ngân hàng điện tử
28 NHNN Ngân hàng Nhà nước
29 NHTM Ngân hàng thương mại
30 OCB Ngân hàng Đông Phương
31 OTP Phương thức xác thực giao dịch điện tử
32 PB Petabyte ~ 106GB
33 POS Point of Sale-máy chấp nhận thanh toán bằng thẻ
34 Samcombank Ngân hàng Sài Gòn thương tín
35 SCB Ngân hàng Thương mại Sài Gòn
36 STM Smart Teller Machine-Máy giao dịch tự động
37 SVS Chương trình quản lý chữ ký khách hàng
38 Swift GPI SWIFT Global Payments Innovation-Sáng kiến đổi
mới thanh toán toàn cầu của Tổ chức SWIFT
39 TB Tetrabyte ~ 103GB
40 Techcombank Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam
41 TPBank Ngân hàng Tiên Phong
42 TTHĐ thanh toán hoá đơn
43 TTKDTM thanh toán không tiền mặt
44 USD Đô la Mỹ
45 VIB Ngân hàng Quốc tế
46 Vietcombank Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
47 Vietinbank Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
48 VIP khách hàng quan trọng
49 VNĐ Đồng Việt Nam
50 VPBank Ngân hàng Việt Nam Thịnh vượng
vii
STT Từ viết tắt Tên đầy đủ
51 CNTT Công nghệ thông tin

