LUẬN VĂN THẠC SĨ "Thúc đẩy các hoạt động xanh tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ Thương Việt Nam"
Hiện nay, môi trường sống của con người đang gánh chịu nhiều tác động nghiêm trọng do tập trung phát triển kinh tế mà không chú trọng đến môi trường. Các hậu quả chính bao gồm ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, và sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên. Vấn đề này đã thu hút sự chú ý của hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Do đó, trong quá trình phát triển kinh tế, các nước ngày càng quan tâm đến phát triển bền vững. Việc đẩy mạnh ngân hàng xanh là một giải pháp quan trọng hỗ trợ ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu hiện nay và góp phần đảm bảo phát triển kinh tế bền vững. Đây là một biện pháp mà nhiều quốc gia đang áp dụng thông qua các hoạt động trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) nhằm bảo tồn hệ sinh thái. Với sự phát triển kinh tế, Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức môi trường quan trọng gần đây như ô nhiễm, thiên tai, ngập lụt, và hiệu ứng nhà kính. Do đó, Việt Nam đang cân nhắc và thực hiện các chính sách phát triển kinh tế xanh, bao gồm việc đẩy mạnh năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng, và áp dụng mô hình sản xuất sạch hơn. Ngân hàng không chỉ là nguồn cung cấp vốn quan trọng nhất trong nền kinh tế mà còn đóng vai trò then chốt trong việc “xanh hóa” dòng vốn đầu tư. Điều này yêu cầu ngành ngân hàng ưu tiên các dự án phát triển bền vững, giảm đầu tư vào các dự án gây hại cho môi trường, và thúc đẩy sản xuất, dịch vụ, tiêu dùng xanh, cùng năng lượng sạch và tái tạo, để góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Vì vậy, quản lý rủi ro môi trường và xã hội không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là cơ hội để ngân hàng thể hiện trách nhiệm xã hội và đóng góp vào việc bảo vệ môi trường và cộng đồng.
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG BIỂU .................................................................................... vii
DANH MỤC HÌNH................................................................................................ vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.......................................................................................... vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ .............................................................................................. vii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ......................................... viii
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài...............................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu.........................................................................................2
2.1 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .......................................................................2
2.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam..........................................................................3
2.3 Khoảng trống nghiên cứu ........................................................................................4
3. Mục tiêu nghiên cứu...........................................................................................4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .....................................................................4
4.1 Đối tượng nghiên cứu ..............................................................................................4
4.2 Phạm vi nghiên cứu..................................................................................................4
5. Phương pháp nghiên cứu...................................................................................5
6. Kết cấu của luận văn..........................................................................................5
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG NGÂN
HÀNG XANH TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI....................................6
1.1 Khái quát chung về ngân hàng thương mại và ngân hàng xanh ............6
1.1.1 Khái niệm và phân loại ngân hàng thương mại..................................................6
1.1.2 Ngân hàng xanh trong hệ thống các ngân hàng thương mại.............................8
1.1.3Điểm khác nhau giữa ngân hàng xanh và ngân hàng thương mại
thông thường ...............................................................................................................16
1.1.4Mô hình hoạt động và các giai đoạn phát triển của ngân hàng xanh ..
...............................................................................................................................18
iv
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng xanh tại các ngân
hàng thương mại .................................................................................................20
1.2.1 Nhóm nhân tố bên ngoài:....................................................................................20
1.2.2 Nhóm nhân tố bên trong: ....................................................................................21
1.3 Hoạt động ngân hàng xanh tại một số ngân hàng trên thế giới và bài
học kinh nghiệm cho các ngân hàng thương mại ở Việt Nam........................22
1.3.1 Hoạt động NHX của ngân hàng HSBC ở Anh.................................................23
1.3.2 Hoạt động NHX của ngân hàng Bank of America ở Mỹ ................................25
1.3.3 Hoạt động NHX của ngân hàng Mizuho ở Nhật Bản......................................27
1.3.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho các ngân hàng thương mại ở Việt Nam.......28
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1........................................................................................31
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KỸ THƯƠNG VIỆT NAM...........32
2.1 Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam .......32
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam.32
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam .........................33
2.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
...............................................................................................................................34
2.2 Thực trạng hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng thương mại cổ
phần Kỹ thương Việt Nam...............................................................................37
2.2.1Tình hình chung về hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng TMCP
Kỹ thương Việt Nam.................................................................................................37
2.2.2Thực trạng hoạt động ngân hàng xanh của một số dịch vụ, sản phẩm
điển hình tại ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam.....................................38
2.3 Đánh giá chung về hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng thương
mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam.....................................................................59
2.3.1 Kết quả đạt được..................................................................................................59
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân.....................................................................................61
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2........................................................................................66
v
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG XANH
TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KỸ THƯƠNG VIỆT NAM...67
3.1 Xu hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh trong thời gian tới ......67
3.1.1 Xu hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh trên thế giới.........................67
3.1.2 Xu hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh tại Việt Nam nói chung và tại
ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam nói riêng.....................................................69
3.2 Định hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng thương
mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam.....................................................................74
3.2.1 Định hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh tại các ngân hàng thương
mại ...............................................................................................................................74
3.2.2 Định hướng phát triển hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng TMCP Kỹ
thương Việt Nam...........................................................................................................77
3.3 Giải pháp thúc đẩy hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng thương mại
cổ phần Kỹ thương Việt Nam ............................................................................78
3.3.1 Xây dựng khung chiến lược về hoạt động ngân hàng xanh tại ngân hàng ....78
3.3.2 Đa dạng hóa các sản phẩm, dịch vụ xanh và phát triển hệ thống công nghệ
nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động ngân hàng xanh..............................................79
3.3.3 Xây dựng các chương trình, chính sách khuyến khích thúc đẩy hoạt động tín
dụng xanh. ......................................................................................................................80
3.3.4 Thành lập các đơn vị, bộ phận chịu trách nhiệm về việc triển khai hoạt động
NHX và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của NHNN...........................81
3.3.5 Tổ chức đào tạo, tập huấn nhằm tăng cường nhận thức, trao đổi kinh nghiệm,
kiến thức về ngân hàng xanh cho cán bộ nhân viên...................................................82
3.4 Một số kiến nghị nhằm thúc đẩy hoạt động ngân hàng xanh tại các ngân
hàng thương mại .................................................................................................83
3.4.1 Kiến nghị với Chính phủ, Nhà nước..................................................................83
3.4.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước ..................................................................84
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3........................................................................................86
KẾT LUẬN..............................................................................................................87
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết
tắt Diễn giải tiếng nước ngoài Diễn giải tiếng Việt
ATM Automated teller machine Máy rút tiền tự động
CASA
Current Account Savings
Account
Tiền gửi không kỳ hạn
CGC Coalition for Green Capital Hiệp hội vốn xanh
COP26
The 26th UN Climate Change
Conference
Hội nghị thượng đỉnh về
biến đổi khí hậu của Liên
Hợp Quốc lần thứ 26
CSR Corporate Social Responsibility Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ
ESG
Environmental, Social,
Governance
Môi Trường, Xã Hội &Quản Trị
EPS Equator Principles Nguyên tắc xích đạo
KHCN Khách hàng cá nhân
KHDN Khách hàng doanh nghiệp
MT&XH Môi trường và xã hội
NHNN Ngân hàng Nhà nước
NHTM Ngân hàng thương mại
NHX Ngân hàng xanh
POS Point Of Sale Điểm bán hàng
QRCode Quick Response Code Mã phản hồi nhanh
RCF Revolving Credit Facility Tín dụng quay vòng xanh
ROA Return On Assets Tỉ suất sinh lời trên tổng tài sản
ROE Return on equity Tỉ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu
ROR Rate Of Return Tỉ lệ hoàn vốn
TSĐB Tài sản đảm bảo
TMCP Thương mại cổ phần
vii
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1: Tổng giá trị thu xếp vốn của ngân hàng Mizuho giai đoạn 2016-2020....28
Bảng 2.1: Doanh thu, chi phí và lợi nhuận của Techcombank trong giai đoạn từ năm
2017 đến năm 2022 ...................................................................................................34
Bảng 2.2: Các chỉ tiêu phản ánh lợi nhuận của Techcombank giai đoạn từ 2017-
2022...........................................................................................................................35
Bảng 2.3: Dư nợ tín dụng xanh giai đoạn 2019-2022...............................................45
Bảng 2.4: Tỉ trọng thu nhập lãi thuần từ tín dụng xanh trong giai đoạn 2019-202246
Bảng 2.5: Phân nhóm các dự án có tác động tới MT&XH......................................50
Bảng 7 Bảng 2.6: Các lĩnh vực đầu tư chính của Techcombank trong hoạt động tín
dụng xanh ..................................................................................................................51
Bảng 2.7: Phân loại nhóm rác thải theo khung QTRR môi trường và xã hội của
Techcombank ............................................................................................................54
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1: Danh sách các chủ đề ESG chủ yếu của Techcombank vào 2022............56
Hình 2.2: Mức độ trọng yếu của các chủ đề ESG.....................................................57
Hình 3.1: Xu hướng phát triển của ngành ngân hàng ...............................................70
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Tỉ lệ ROA của top 5 ngân hàng cao nhất năm 2022 ............................36
Biểu đồ 2.2: Số lượng KHCN sử dụng giao dịch qua kênh điện tử giai đoạn 2017 –
2022...........................................................................................................................39
Biểu đồ 2.3: Số lượng giao dịch qua kênh điện tử giai đoạn 2017 – 2022...............40
Biểu đồ 2.4: Giá trị giao dịch qua kênh điện tử giai đoạn 2017 – 2022 ...................40
Biểu đồ 2.5: Tỉ trọng các lĩnh vực đầu tư chính của Techcombank trong tổng dư nợ
cho các dự án xanh....................................................................................................52
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Hoạt động ngân hàng xanh theo 5 cấp độ................................................19
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Techcombank...........................................................33
Sơ đồ 2.2: Dự án hợp tác giữa Techcombank và IFC...............................................47
Sơ đồ 2.3: Cơ cấu quản trị ESG tại Techcombank vào năm 2022............................55

