LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT..................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG............................................................................................... vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.......................................................................................... vii
DANH MỤC HÌNH............................................................................................... viii
TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN ........................................... ix
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CHUỖI CUNG ỨNG VÀ ĐỨT GÃY CHUỖI
CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN....................8
1.1. Khái quát về chuỗi cung ứng.........................................................................8
1.1.1. Khái niệm chuỗi cung ứng.......................................................................8
1.1.2. Đặc điểm của chuỗi cung ứng .................................................................9
1.1.3. Mục tiêu của chuỗi cung ứng ................................................................12
1.2. Khái quát về quản lý chuỗi cung ứng .........................................................13
1.2.1. Khái niệm quản lý chuỗi cung ứng........................................................13
1.2.2. Đặc điểm của quản lý chuỗi cung ứng ..................................................13
1.2.3. Tầm quan trọng của quản lý chuỗi cung ứng.......................................14
1.3. Đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường biển............14
1.3.1. Khái niệm đứt gãy chuỗi cung ứng........................................................14
1.3.2. Biểu hiện đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở bằng đường
biển ....................................................................................................................17
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỨT GÃY CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA
CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
ĐẠI DỊCH COVID-19 ............................................................................................19
2.1. Thực trạng đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường
biển trên thế giới từ năm 2020 đến nay .............................................................19
2.1.1. Tình trạng tắc nghẽn tại các cảng container lớn nhất trên thế giới ....19

iv

2.1.2. Tình trạng khan hiếm vỏ container rỗng và thiếu tàu container.........21
2.1.3. Cú sốc cung cầu về hàng hóa đối với nền kinh tế toàn cầu .................23
2.1.4. Giá cước vận tải biển biến động khó lường ..........................................24
2.2. Thực trạng đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa chuyên chở bằng đường
biển Việt Nam từ năm 2020 ................................................................................26
2.2.1. Đứt gãy khâu cung ứng nguyên liệu nhập khẩu cho sản xuất ............26
2.2.2. Đứt gãy khâu logistics, lưu trữ hàng hoá xuất khẩu............................30
2.2.3. Đứt gãy khâu luân chuyển hàng hoá tại cảng biển Việt Nam .............32
2.2.4. Đứt gãy nguồn cung nhân lực ...............................................................33
2.3. Nguyên nhân dẫn đến đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở
bằng đường biển Việt Nam trong bối cảnh đại dịch Covid-19........................34
2.3.1. Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 .........................................................34
2.3.2. Mất cân bằng cung cầu về vỏ container rỗng tại Việt Nam .................37
2.3.3. Thiếu tàu container tuyến quốc tế của đội tàu biển Việt Nam.............39
2.3.4. Quyền lực thị trường thuộc về các hãng tàu nước ngoài.....................41
2.4. Hậu quả của đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hoá chuyên chở bằng đường
biển Việt Nam ......................................................................................................43
2.4.1. Kim ngạch xuất khẩu hàng hoá giảm ...................................................43
2.4.2. Giá cước vận tải biển biến động khó lường ..........................................48
2.4.3. Khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam bị ảnh hưởng..............50
2.4.4. Khối lượng hàng container qua cảng biển Việt Nam biến động..........51
2.4.5. Số lượng các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng hoạt động tại
Việt Nam giảm...................................................................................................53
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM HẠN CHẾ ĐỨT GÃY
CHUỖI CUNG ỨNG HÀNG HÓA CHUYÊN CHỞ BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
CỦA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 ........................58
3.1. Phát triển chuỗi cung ứng nguyên vật liệu trong nước.............................59
3.2. Nâng cao năng lực doanh nghiệp cảng biển, vận tải biển của Việt Nam 61
3.2.1. Giải pháp tình thế ...................................................................................61
3.2.2. Giải pháp lâu dài.....................................................................................63

v

3.3. Phát triển vận tải đa phương thức và các phương thức vận tải thay thế
đường biển............................................................................................................68
KẾT LUẬN..............................................................................................................71
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................73
I. Tài liệu Tiếng Việt ...............................................................................................73
II. Tài liệu Tiếng Anh..............................................................................................76

vi

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Giải thích
BDI Chỉ số thuê tàu hàng khô Baltic (Baltic Dry Index)
CSCMP Hội đồng các chuyên gia quản lý chuỗi cung ứng
(Council of Supply Chain Management Professionals)

DN Doanh nghiệp
DWT Trọng tải toàn phần (Deadweight tonnage). Đơn vị đo năng lực vận

tải an toàn của tàu tính bằng tấn chiều dài

ESCAP hay
UNESCAP

Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương Liên Hiệp Quốc
(Economic and Social Commission for Asia and the Pacific)
Feet Đơn vị đo chiều dài trong hệ đo lường Anh (ký hiệu ft)
GT Tổng dung tích (Gross tonnage)
ICD Cảng cạn/ cảng khô/ cảng nội địa, hoặc gọi tắc là Depot (Inland

Container Depot)

JICA Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (The Japan International

Cooperation Agency)

NEU Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
TEU Đơn vị đo của hàng hóa được container hóa tương đương với một

container tiêu chuẩn 20 ft (dài) × 8 ft (rộng) × 8,5 ft (cao) (twenty-
foot equivalent unit)

TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh
UNCTAD Hội Liên hiệp quốc về thương mại và phát triển (United United

Nations Conference on Trade and Development)

VLA Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (Vietnam

Logistics Business Association)

OPEC Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (Organization