LUẬN VĂN THẠC SĨ "Xuất khẩu các mặt hàng dệt may của Việt Nam đến thị trường Liên bang Nga đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh xung đột giữa Nga và Ukraina"
Trong những năm gần đây, nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt với nhiều biến động, chẳng hạn như đại dịch COVID-19, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, và đặc biệt là cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine vẫn đang diễn ra rất phức tạp. Hiện tại, chưa có giải pháp hoàn toàn hiệu quả để khắc phục những bất ổn này, và nguy cơ suy thoái kinh tế cùng lạm phát ngày càng gia tăng. Với vai trò là một cường quốc thế giới, Nga là nhân tố chính gây ra bất ổn chính trị trong khu vực và cũng gánh chịu nhiều tổn thất nặng nề từ các xung đột. Tuy nhiên, quan hệ đối tác giữa Việt Nam và Nga vẫn thể hiện sự phát triển rõ rệt và mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực chủ chốt. Nhằm đạt mục tiêu toàn cầu hóa kinh tế, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn chú trọng thúc đẩy quan hệ, phát triển và liên kết bền vững với Nga để nâng cao nền kinh tế quốc gia cũng như chất lượng đời sống của người dân. Nga là một trong những quốc gia tiềm năng với dân số lớn nhất thế giới và là thị trường tiêu thụ khổng lồ với GDP đạt 5.51 nghìn tỷ USD. Nga là nền kinh tế lớn nhất châu Âu và đứng thứ năm toàn cầu, với vị trí địa lý thuận lợi tạo nhiều cơ hội giao thương qua các cảng biển. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, trong những năm gần đây, Việt Nam và Nga đã đạt nhiều thành tựu ấn tượng trong xuất khẩu. Tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước đạt 4.97 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2021, tăng 12.07% so với cùng kỳ năm 2020, đưa tỷ trọng xuất nhập khẩu từ Việt Nam sang Nga lên 0.83% trên toàn thế giới. Đặc biệt, xuất khẩu từ Việt Nam đạt tổng kim ngạch 2.92 tỷ USD trong cùng kỳ, tăng 10.62% so với năm trước. Các ngành hàng chủ lực như linh kiện và điện thoại chiếm 33.48%, sản phẩm điện tử hoặc máy vi tính chiếm 13.28%, và dệt may cũng đóng vai trò quan trọng với tỷ trọng 10.55% trong kim ngạch xuất khẩu sang Nga.
Từ viết tắt Từ hoàn chỉnh Ý nghĩa
VN EAEU –
FTA
Vietnam – Eurasian
Economic Union Free Trade
Agreement
Hiệp định thương mại tự do giữa Việt
Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu
EU European Union Liên minh châu Âu
FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do
ITC International Trade Center Trung tâm thương mại Quốc tế
GDP Gross Domestic Products Tổng sản phẩm Quốc nội
WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới
APEC Asia-Pacific Economic
Cooperation
Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á –
Thái Bình Dương
ITMF International Textile
Manufacturers Federation
Hiệp hôi dệt may Quốc tế
IAF International Accreditation
Forum
Diễn đàn công nhận Quốc tế
iv
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng áo sơ mi, áo len chui đầu của Việt
Nam ra Thế giới giai đoạn 2018 – 2022....................................................................36
Biểu đồ 2.2: Tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dệt may sang Liên Bang Nga giai
đoạn 2010 – 2014 ......................................................................................................37
Biểu đồ 2.3: Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dệt may từ Việt Nam sang
Liên Bang Nga giai đoạn 2010 – 2014 .....................................................................38
Biểu đồ 2.4: Tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng may mặc, phụ kiện quần áo, phụ
kiện hoặc móc từ Việt Nam sang Liên Bang Nga giai đoạn 2010 – 2014 ................39
Biểu đồ 2.5: Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng may mặc và phụ kiện quần áo,
không dệt kim hoặc móc từ Việt Nam sang Liên Bang Nga giai đoạn 2010 – 201440
Biểu đồ 2.6: Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng dệt may sẵn khác; bộ; quần áo
cũ và các mặt hàng dệt may đã cũ; giẻ rách từ Việt Nam sang Liên Bang Nga giai
đoạn 2010 – 2014 ......................................................................................................41
Biểu đồ 2.7: Tổng kim ngạch xuất khẩu giày dép, dệt và các loại tương tự từ Việt
Nam sang Liên Bang Nga giai đoạn 2010 – 2014 ....................................................42
Biểu đồ 2.8: Tỷ trọng nhập hàng dệt may từ Việt Nam với kim ngạch nhập khẩu hàng
dệt may trên Thế giới của Liên Bang Nga giai đoạn 2010 – 2014 ...........................43
Biểu đồ 2.9: Tỷ trọng xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào thị trường Liên Bang
Nga so với xuất khẩu ra Thế giới giai đoạn 2010 – 2014 .........................................44
Biểu đồ 2.10: Tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng dệt may từ Việt Nam sang Liên
Bang Nga giai đoạn 2015 – 2021..............................................................................45
Biểu đồ 2.11: Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may từ Việt Nam sang Liên
Bang Nga giai đoạn 2015 – 2021..............................................................................46
Biểu đồ 2.12: Tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chính trong nhóm hàng dệt
may từ Việt Nam sang Liên Bang Nga giai đoạn 2015 – 2021.................................47
v
Biểu đồ 2.13: Tỷ trọng nhập hàng dệt may từ Việt Nam so với kim ngạch nhập khẩu
hàng dệt may trên Thế giới của Liên Bang Nga giai đoạn 2015 – 2021...................48
Biểu đồ 2.14: Tỷ trọng xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào thị trường Liên
Bang Nga so với xuất khẩu ra Thế giới giai đoạn 2015 – 2021................................49
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT........................................................................ iii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ........................................................................................... iv
PHẦN MỞ ĐẦU........................................................................................................1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU MẶT HÀNG
DỆT MAY ................................................................................................................12
1.1. Lý luận về hoạt động xuất khẩu .................................................................12
1.1.1. Các khái niệm về xuất khẩu ..................................................................12
1.1.2. Vai trò của hoạt động xuất khẩu ...........................................................13
1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu .................................16
1.2. Lý luận về mặt hàng dệt may......................................................................17
1.2.1. Khái niệm................................................................................................17
1.2.2. Đặc điểm .................................................................................................18
1.2.3. Phân loại.................................................................................................19
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU MẶT HÀNG DỆT MAY CỦA
VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG LIÊN BANG NGA TRONG BỐI CẢNH
XUNG ĐỘT LIÊN BANG NGA VÀ UKRAINA .................................................21
2.1. Mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên Bang Nga.........................................21
2.2. Diễn biến xung đột Liên Bang Nga và Ukraina.........................................21
2.2.1. Nguồn gốc của xung đột ........................................................................21
2.2.2. Các giai đoạn diễn ra .............................................................................22
2.2.3. Hậu quả ..................................................................................................24
2.3. Tổng quan về thị trường dệt may ...............................................................26
2.3.1. Tổng quan thị trường dệt may Thế giới ................................................26
2.3.2. Tổng quan thị trường dệt may tại Liên Bang Nga ...............................27
2.3.3. Tổng quan thị trường hàng dệt may tại Việt Nam................................31
2.4. Thực trạng xuất khẩu các mặt hàng dệt may từ Việt Nam sang thị trường
Liên Bang Nga trong bối cảnh xung đột Liên Bang Nga và Ukraina ............36
2.4.1. Giai đoạn trước khi có xung đột............................................................36
2.4.2. Giai đoạn diễn ra xung đột ....................................................................44
2.5. Đánh giá tác động xung đột Liên Bang Nga và Ukraina tới hoạt động xuất
khẩu dệt may giữa Việt Nam và Liên Bang Nga ..............................................49
2.5.1. Sự thay đổi về quy mô, giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu ....................49
2.5.2. Thành công.............................................................................................50
2.5.3. Hạn chế...................................................................................................51
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG XUẤT
KHẨU HÀNG DỆT MAY TỪ VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG LIÊN BANG
NGA..........................................................................................................................53
3.1. Định hướng phát triển các mặt hàng dệt may tại Việt Nam cho mục tiêu
xuất khẩu đến năm 2030.....................................................................................53
3.1.1. Định hướng chung.................................................................................53
3.1.2. Định hướng phát triển ngành, lĩnh vực................................................54
3.2. Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu các mặt hàng dệt may
từ Việt Nam sang thị trường Liên Bang Nga....................................................55
3.2.1. Đối với Nhà nước ...................................................................................55
3.2.2. Đối với Hiệp hội và các Doanh nghiệp dệt may Việt Nam...................57
3.3. Một số khuyến nghị tới Nhà nước ..............................................................64
3.3.1. Xây dựng lộ trình triển khai các giải pháp cụ thể, rõ ràng, có thời hạn
và định kỳ đánh giá hiệu quả thực hiện..........................................................64
3.3.2. Hỗ trợ doanh nghiệp điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tập trung vào các
mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao, giá trị gia tăng lớn ...............................64
3.3.3. Hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm các tuyến vận chuyển thay thế, sử dụng
các phương thức vận chuyển tiết kiệm chi phí hơn .......................................64
3.3.4. Hỗ trợ doanh nghiệp đàm phán với các đối tác nhập khẩu để chia sẻ rủi
ro thanh toán ....................................................................................................64
3.3.5. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm thương mại Quốc
tế tại Liên Bang Nga ........................................................................................65
3.3.6. Hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu phát triển các sản phẩm mới, phù hợp
với nhu cầu của thị trường Liên Bang Nga....................................................65
3.3.7. Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh...........................65
3.3.8. Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu .........................................65
3.3.9. Tăng cường hợp tác Quốc tế .................................................................65
3.3.10. Tăng cường truyền thông, quảng bá...................................................66
3.4. Một số khuyến nghị tới Hiệp hội và các Doanh nghiệp dệt may Việt Nam
...............................................................................................................................66
3.4.1. Đối với Hiệp hội dệt may Việt Nam.......................................................66
3.4.2. Đối với các doanh nghiệp dệt may Việt Nam........................................68
KẾT LUẬN..............................................................................................................71
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................73

